De precepto VIII
amabileꝫ eius faciem inficiūt. Undeautoritas. Faciem chriſti videtur alapis cōtundere: qui ꝓximum ī p̨̄ſentianititur cōfundere. Quęritur vtrū cōtumelia ſiue cōuitium ſit peccatū mortale? Reſpondeo ꝙ ꝓprie ⁊ ꝑ ſe loquēdo: tūc eſt peccatuꝫ mortale. Et nō minus qͣꝫ furtum vel rapina. maxīe quado loquitur animo dehoneſtādi ꝓximū. Et ratio huiꝰ eſt. Quia homo nōminus amat honorē ſuum qui ei ꝑ tale cōuitium aufertur: qͣꝫ rem poſſeſſaꝫquę per furtum vel rapinam ei aufert̉Ergo quicunqꝫ obijcit ꝓximo ſuo defectus ſuos iniurioſe ſine culpa. vt dicēdo: tu es fur: vl̓ tu es adulter: vl̓ vſurarius. vel mēdax. vel tu ibi hoc feciſtivel ibi ſic vixiſti: ⁊ talit̓ egiſti. Ul̓ etiādefectus pęnę innatę. vt dicēdo. tu escęcus ⁊ gibboſus. vel ſcabioſus. et ſicde alijs. eum confundendo mortaliterpeccat: et reus erit ęternę pęnę. VndeMatth̓. v. dicit chriſtus. Qui dixeritfratri ſuo fatue (eum ſupple cōfundē.do) reus erit gehēnę ignis. O qͥd tuncrei ſunt qui parentibꝰ ſuis cōtumeliaꝫinferūt vt dicēdo. Tu antique ſtultē.vel alio quocūqꝫ modo eis maledicendo tales filij incurrūt ęternam maledictionem. Vnde Exo. xxj. Qui maledixerit patri vel matri morte moriat̉ ſuꝑple ęterna. ¶ Quęrit̉ vtrū cauſa correctionis liceat cōuitium dicere? Reſpondeo ẜm Tho. ſe. ſe. q. lxxij. Sicutlicitum eſt aliquē verberare vel in rebꝰdānificare cauſa diſciplinę. Sic pōtetiaꝫ aliquis alteri quem corrigere debet: aliqd̓ verbum cōuitioſum dicere.Et hͦ modo dn̄s vocauit diſcipulosſuos: qui iuerunt in emaus quibꝰ apparuit in via poſt reſurrectione ſuam.ſtultos dicens: O ſtulti ⁊ tardi ad credenduꝫ in omnibus quę locuti ſunt
ꝓphetę. Nonne ſic oportuit pati chriſtum. ⁊ ſic intrare gloriā ſuam? vt ptꝫLuc̄. vltͣ. Similiter ⁊ apl̓s paulꝰ Galathas nominauit inſenſatos dicensO inſenſati Galathę Tamē ſicut dic̄Augꝰ. Ex magna neceſſitate obiurgationes ſunt adhibēdę. Ergo non leuiter ſunt ꝓferendę. ¶ Item q̨̄rit̉ vtruꝫ Rhomo cōtumelias ſibi illatas debeatſuſtinere? Reſpondeo ẜm Tho. vbi ſupra. Sicut in alijs iniurijs ſic ī verbiscōtum elioſis tenemur habere animūp̨̄paratum ad tolerantiāᶠ ſi expediensfuerit. Quādoqꝫ tamen oportet vt cōtumeliam repellamus ꝓpter tria. Primo quidem ꝓpter bonum eius qui cōtumeliam infert. vt videlicet eius audacia reprimatur. ⁊ idcirco talia nonattemptet. Secundo ꝓpter famaꝫ noſtram: quia quilibet tenetur defendere famam ſuam. Quia ẜm Augꝭ. Quifamam ſuam negligit crudelis eſt. Etquia ẜm Salomonem. Melius ē nomen bonum qͣꝫ diuitię multę. Tertioꝓpter bonum multorum quorum ꝓfectus per cōtumelias nobis illatas impeditur. Unde Augꝰ. Duo ſunt tibineceſſaria ſcilicet conſcientia et fama.Cōſcientia ꝓpterte. et fama ꝓpter ꝓximum. ¶ Sexti ſunt qui ꝓximum verbis rixoſis ad iraꝫ ꝓuocant. Et talisqui ꝓuocat ſcienter ꝓximū ad iracundiam omniū peccatorū quę ille in taliira cōmittit ſiue in verbis ſiue ī factꝭreꝰ erit. Quia iracundia eſt ianua omniū vitiorū. merito ſibi quilibet cauere deberet ne alium ꝓuocaret. Contrahoc faciunt iſti qui annoſos hominesꝓuocant vel alios homines paſſionatos qui cito ꝓuocantur ad iram. et inhoc volunt recreari quod tamē vergitin periculū animarū ipſarum. Et grauiter ī futuro ꝓ talibꝰ ſolatijs puniēt̉h 3