Sermo

pręlato vel religioſo. alius ſęculari. aliusſeni. alius iuueni. alius viro. alius mulierialius famulo. alius virgini. Cōſideret ergo ludens primo perſonę ſuę conditioneꝫ⁊ honeſtatem ⁊ nihil attēptet quod eū velſtatum ſuum dedecoret. ⁊ ſuper om̄ia turpia deuitet. quę aliquo modo hominē adpeccata inclinent. Vnde Seneca d̓ quattuor ꝟirtutibus cardinalibus. Om̄ia credibilia p̨̄ter turpitudinem crede. Secūdoꝯſideret tempus. qꝛ vno tempore licet iocare. ⁊ alio non. ſicut tꝑe lamentationis ⁊tꝑe deuotionis. ⁊ or̄onis leuitates hmōinon decent. Item conſideret circūſtātias.quia alius iocus licet coraꝫ ꝑſonis ſęcularibus. alius coram religioſis. alius coramſenibus. alius coram iuuenibus. alius cōram p̨̄latis. alius corā ęqualibus vel ſubditis. Tertiū quod requiritur eſt carentiaſuꝑfluitatis ne vel nimis frequēter vel nimis ꝯtinue. Tullius enī dicit Ludo quodam ⁊ ioco vti licet ſicut ſomno et quiete:Eſt enim ludus neceſſarius ad vitaꝫ. ſicutquędam requies mētis. Sicut enī fatigatio corꝑalis ſoluit̉ ꝑ quietem corporis. itaoportet ꝙ fatigatio animalis ſoluatur ꝑquietem aīę. qꝛ ſi mens humana ſemꝑ extēderet̉ circa ſeria hebetaret̉ ⁊ fatigareturnimis. Et ideo cōueniens eſt ꝙ pro loco ⁊tꝑe habeat requiem. quę fit ꝑ ludum ⁊ iocum qui eſt animi delectatio. Cauēda tn̄maxime eſt abundātia. Vnde Ariſto. ix.ethicoꝝ. Ꝙ parū delectationis ſufficit advitam quaſi ꝓ condimento. ſicut parū deſale ſufficit ꝓ cibo. modicum enim de ſaleſufficit ad quātitatē cibi magnam. Un̄ ſiſecūda vel quarta pars foret de ſale. nihilvaleret. eodeꝫ modo modicū de ioco ſufficit ad quietē ⁊ recreationem mētis. Exemplū de beato Antonio. Un̄ rep̄henduntur illi qͥ maiorem ꝑteꝫ tꝑis expendunt inludis ⁊ iocis. ⁊ riſibus. ⁊ ī alijs vanitatibꝰmūdi. ſicut ludēdo ī alea. ⁊ ſcacoꝝ ludo ⁊ī cartiludio. ⁊ ſic de alijs ludis. de qͥbꝰ verificat̉ illud Sap. iij. Eſtimauerūt vitamnr̄am eſſe ludū. Quantuꝫ ad ſcd̓ꝫ ſciendū ꝙ quinꝙ modis qͣs peccat mortalit̓ī iocis ⁊ ludis. Primo ẜm Hermanū de

ſchilditꝫ. ſi ex leuitate animi ludo vel ioco ita grauis cōtumelia fieret. ꝙ hominishonorē totaliter auferret peccaret mortaliter. Similiter ſi qͥs ex leuitate animi hominem gͣuiter vulneraret vel lęderet ī corpore mortaliter peccaret. Ita non ē dubiūquingͣuiter animū homīs ꝯturbās. honorem eius vel famaꝫ ex leuitate animi auferendo. mortaliter peccet. Sūt tn̄ alia ꝯuītia ẜm Ariſto. in ethi. de leuibꝰ quę apudvirtuoſos ludos ꝯueniēter dici poſſūt. vl̓ꝓpter deſectationē vl̓ emēdationē. ⁊ d̓ talibus h̓ nō loquit̉. ſed de iſtis hͦ intelligit̉q̨̄ ſcꝫ nō niſi gͣuiter homīs animū ꝯturbādo fiūt. ſcꝫ auferēdo famā eiꝰ. vel ꝯtriſtando eiꝰ ꝑſonā. Scd̓o cū qͥs in ioco mendaciū loquit̉. ⁊ illud ſciēter cū iuramēto confirmat. Un̄ ſanctꝰ Tho. ſcd̓a. ij. q. xcviij.dicit: Nō excuſat̉ a mortali pctō qͥ iocoſepeierat. qꝛ n̄euitat diuinā irreuerētiā. īmoqͣꝫtum ad aliqͥd adauget. hęc ⁊ alia verbadicēdo mēdaciter ⁊ in ioco trufando aliāꝑſonā. videlicet. ꝑ deū ille foris ſtat expectans te. vel ipſe vult tibi hͦ dare. vel ibi īuenies eū. vl̓ ille dixit mihi ſic. ⁊ ſic d̓ alijsSꝫ ſi loqueret̉ in ioco mēdaciū ſine iuramēto. tūc ſolū eſſet veniale. Tertio cuꝫ qͥsin ioco ꝓximū ſuū ſcienter. ⁊ ex ꝓpoſito adiracūdiā ꝓuocat. nam omniū peccatoꝝ q̨̄ille ſic ꝓuocatus in tali ira cōmittit ſiue inverbis. ſiue in factis. ille ꝓuocās erit reus.Hoc illi nō attendūt qui annoſos homines derident ⁊ ꝓuocāt. vel alios hominespaſſionatos qͥ ſubito ꝓuocantur ad iram⁊ ī hoc volunt recreari. quod tamē vergitin periculum aīaꝝ ſuaꝝ. ⁊ grauiter in futuro pro talibus ſolacijs et riſibus punient̉.qꝛ omēs maledictiones ⁊ blaſphemias cōminationes et iuramenta quę prouocatꝰꝓfert ipſi lugebunt. Quia eſt regula iurisQui occaſionē dāni dat. damnū dediſſevidet̉. Quarto ꝓpter malum finem quemquis in illo ioco intendit. vt iocando cummuliere vel virgine tangendo vel amplexando eā. loquēdo ⁊ arridēdo ea ītētionevt eā ad malū actū alliciat. vel ẜm beatumTho. de aqͥno: Cū qͥs ad iocū ſumit turpia verba vel facta quę de ſe ſunt peccata