Liber

¶ Uolentes igitur de opportunoſuper his remedio prouidere: illisad quos vbilibet pertinet honoreꝫtribuere memoratum diſtricte precipimus vt quoſcunqꝫ ab eis decetero dictum recipientes honoremiuramentoª prius aſtringant: ne vl̓tra tria milia turon̄. argenteoruꝫᵇin ſolennitate circa huiuſmodi doctoratumᶜ aut magiſteriuꝫ quomodolibet adhibenda expendant: ipſoſqꝫ nihilominus niſi forfan notabilis conditionis extiterint: vt ī fraſummam predictā huiuſmodi moderentur expenſe efficaciter exhortantes: ac ſi hoc illorum congruere ſtatui viderint iuramentum exigentes ab eis: ꝙ certos infra ſummam preſatam taxādosᵇ ab ipſisexpenſarū terminos nō excedant.¶ Si quis auteꝫ pontificaliᵉ dignitate prefulgens: non recepto priusiuramento p̄fato honoreꝫ cuiquaꝫtribuerit ſupradictum: a collatiōemagiſterij ſeu doctoratus cuiuſlibetᶠ per ſex menſes ſequentesᵍ eo ipſo nouerit ſe ſuſpenſumᵖ.Rubrica de iudeis ⁊ ſaracenis.CLemens. v. in conci. vienenſi.¶ Principes chriſtiani cōpeſcere debent ſarracenos ſibi ſubiectosab inuocatione publica machometi: ⁊ a peregrinatione quam facereſolent ad ſepulchruꝫ ipſius. hoc dicit IoānesEdit quidē in offenſaꝫˡdiuini nomīs ⁊ opprobriuꝫ fidei chriſtiane ꝙin quibuſdā mundi partibus principibus chriſtianis ſubiectis in ꝗbus interdū ſeorſumª īterdū vero ꝑmixtī cū chriſtianis habitant ſarraceniⁱ: ſacerdotes eorumzabazalaᵐ vulgariter nuncupati: ītemplis ſeu meſquitisⁿ ſuis ad queijdem ſarraceni conueniuntº vt ibidem adorent perfiduꝫ machometumᵖ: diebus ſingulis certis horis

in loco aliquo eminenti eiuſdeꝫ machometi nomen chriſtianis ⁊ ſarraracenis audientibus alta voce inuocant ⁊ extollunt: ac ibidem verba q̄dam in illius honoreꝫ publiceprofitentur. ¶Ad locumq inſupervbi olim quidaꝫ ſepultus extitit ſarracenusᶠ quem vt ſanctum ſarracēialijª uenerantur ⁊ colūt: magna ſarracenoꝝ earūdem partium ⁊ etiaꝫaliarū cōfluit publice multitudo: exquibus noſtre fidei non modicumdetrahitur: ⁊ graue in cordibus fidelium ſcandalum generat̉. ¶ Cuꝫautē hec in diuine maieſtatis diſplicentia nō ſint vllatenus tollerandaſacro approbante cōcilio ipſa ī terris chriſtianorum diſtrictius fierideinceps inhibemus: vniuerſis etſingulis principibꝰᵗ catholicis: ſubquorum dominio dicti ſarracenimorantur: ⁊ fiunt predicta ſub obteſtatione diuini iudicij obnixius īiungentes: quatenus ipſi tanquamveri catholici ⁊ chriſtiane fidei ſeduli zelatores: opprobrium quodtam ipſis qͣꝫ ceteris chriſticolis perpremiſſa ingeritur debita conſideratione penſantes: ipſum: vt proinde eterne beatitudinis premiumaſſequantur de terris ſuis omninoauferant: ⁊ a ſuis ſubditis auferriprocurent: inhibendo expreſſe: neprefata inuocatio ſeu profeſſio nominis ipſius ſacrilegi machomētipublice: aut peregrinatio prelibataab aliquo in eorum exiſtente dominio audeat attentari decetero velquomodolibet ſuſtineri. Hi vero qui ſecus preſumpſerint taliterob diuinam reuerentiam caſtigentur ab ipſis: ꝙ alij eorum exemploperterritiª a preſumptione ſimili arceanturRubrica De hereticis.¶C Lemēs. v. in concilio vienen̄.¶ Primo premittit conſtitutionis cauſam. Secundo ponit cōſti-

a ¶ Iuramento. ſi. de iude. ſignificauit. sͣ. e. cōpila. de reli. domi. qꝛ. v̓. illi etiarjͣ. ti. ij. c. j. §. porro. de multis iuramētoruꝫ formis expreſſis in iure: vide ī ſpecu.de iureiuran. §. i. v̓. illuias addas iſtas.b ¶ Argenteornetā bonon̄. ꝗngentas. li. bononenoꝝ paruoruꝫponendo turtis. vel. xl. bonon̄. ꝑuis: vt vale̓ cōſueuerāt.c ¶ Doctoratū.ti exanis ned ¶ Taxaꝙͣꝙͣ. v̓. ceterume ¶ Pontificali. alias non īcluderetur. de ſen. ex. qꝛ periculoſide elec. ſi cōpromiſſarius huiuſmodi. lib. vi.ſ ¶ Cuiuſlibet. non illius ſciētietantum cuius doctoratum cōtulit nō recepto iuramēto: ⁊ eſt ſi.de tempo. or. vel non eſt.z ¶ Sequētes: īmediate: ſi autēpendente primo ſemeſtri iteruꝫviolet hanc cōſtitutioneꝫ an ſtatim currat ſecundum ſemeſtrean tunc cum finitū fuerit pͥmuꝫdubitatur: ⁊ communiter tenet̉ꝙ non ſit duplicatio totius: ſedſtatim poſt ſecundam trāſgreſſionem incohat ſecūdum ſemeſtre per leges. ff. ad. l. aquil. itavulneratus. ⁊ ad turpil. l. in ſenatus. in fi. ad carboni. l. carbonianum. §. fi. ⁊. l. ſeq. ⁊ facit. jͣ.de priuil. c. i. v̓. qui v̓o. de h̓ ſatis ſcripſi. de electionibus cumin cūctis. in fi. Sed nunquid ſiſpenſione pendente valet collatio doctoratus facta per ſuſpenſum: conſtat ꝙ iſte non eſt caſuſquo imprimatur character. iteꝫnec datur hoc officium ex impreſſo charactere. ſed ex poteſtate officij: ⁊ eſt quedam auctoriatio ⁊ declaratio qͣ declarat illum dignuꝫ ad officiū doctrīe ⁊dat auctoritatem vt doceat: puto igitur ꝙ ſi ſuſpēſio erat occuta: hanc auctoritatis dationemnō ſit neceſſe iterari: ſecus ſi eētpublica: facit de re. iud. ad ꝓbādum. ⁊ quod ibi no. in ſpec. de īſtru. edi. §. reſtat. ver. quid ſi tabellio.h ¶ Suſpenſuꝫ. violans hāc ſiſpenſionē irregularis non eſſetde ſen. ex. is qui. li. vj. dixit d̓ exceſ. prela. c. fi. declarari debuiſſet ad quem tunc ſpectaret collatio: ſicut factuꝫ fuit ſupra ea. cōpil. de ſta. mona. c. j. ver. abbate. Et ſciendum ꝙ aliqui conferunt auctoritate apoſtolica: vtarchidiaconus bonon̄. aliqui d̓conſuetudine: aliqui de iure cōmuni: ẜm Hoſtien̄. qui no. inſum. eo. ti. §. pe. in prin. ꝙ vbialiud non apparet epiſcius cūcapitulo h̓ faciet. all̓. e. ti..v̓.verum. parum facit ⁊ maxime ponderata decre. ij. e. ti. ⁊ ipſius ſuperſcriptione:puto ꝙ in ſtudio iſto cū ex priuilegio apoſtolico dato ab honorio. iij. archidiaconus hoc faciat deuolueretur ad papam. de conceſ. preben. qꝛ diuerſitatem. ſed ꝗaper aliud priuilegium apoſtolicum mortuo vel abſente archidiacono epiſcopus⁊ capitulum exercent officium ipſi ſuccederent: ⁊ ideꝫ eſſet vbi archidiaconus velalius conferret de conſuetudine vel de iure: qꝛ ſuperior ſuppleret eo. tit. c. ij. i. rn̄.Quid de officiali archidiaconi. dico ꝙ ipſe ſuſpenſus eſt: nō archidiaconus: niſiratum habuiſſet. d̓ elec. ſi cōpromiſſarius. §. porro. ſib. vi.Edit. Prima ꝑs ponit dupliceꝫ ſaracenorū acceſſuꝫ quē ſecūdacorrigi precipit. ibi: cū autem.¶ Offenſam: que diſſimulanda non eſt. eo. ti. in nōnullis.Seorſuꝫ. puta qꝛ totā vna terram villam vel populationemnt ſub principe chriſtiano vel habent vnaꝫ extremitatem terre vel parochie ꝑin qͣlibet parte.cohabitant chriſtiani: quodlibꝫ iſtorum fert̉ eē īuerſis terris hiſpanie.eni. qui debēt a xp̄ianis publice diſtingui ꝑ habitū. e. ti. in nōnullis.mazala. habui a reuerendo viro antiquo domino Ioanne theſaurario re-

gis francie qui fuit captiuus eoꝝ per quadrienniū ꝙ erratum eſt in vocabulo: qꝛ duo habent genera ſacerdotum. Primi in ſingulari vocantufoqui in plurali vocantur foqua: ⁊ iſti ſunt vxorati ⁊ manent in meſquitis.Secundi vocantur alhages: ⁊ iſti cōmuniter nō ſunt vxorati ⁊ relinquuntmundum: ⁊ ſic diuerſi ſunt a primis in habitu ⁊ alijs: ſicut apud nos religioſi a ſecularibus clericiſ: ⁊ iſti ſemel accedūt adſepulchrum machomēti⁊ quelibet meſquita habꝫvnuꝫ ſacerdotem de primis ⁊ vnum miniſtrumqui vocatur iuerdē: qd̓ſonat preco: qui ſupplet d̓fectum campanaꝝ quaslicet ſaraceni multum cōmendēt: quia tamen chriſtiani in eis habendis preuenerunt nolunt eis vti.Illius preconis officiumeſt: quia horis: d̓ quibusinfra dicetur aſcendit turrim meſquite quadrataꝫin qualibet parte ſui feneſtram magnam habentē⁊ ad illarum quālibet clamat alta voce obturatisauribus cum digitis vtvox fortius reſonet in ſualingua verba hec ſonantia nil aliud poſſe niſi deus ⁊ machometus eiꝰ nūcius venite ad orationenfaciendam in releuationem peccatoruꝫ veſtrorū⁊ poſtea ſubmittit legalip. illehalla: quod eſt dicere non eſt alius victoniſi ſolus deus: ⁊ hec verba omnes milites ſaraceni portant in ſchutis ſuis⁊ adhuc ſubmittit: deuseſt omnipotens. hore autem quibus hoc facit dequibus infra ſequitur ſūtquinqꝫ. Prima eſt ī aurora quam vocant zalarazobh: quod eſt dicereoratio matutinalis ⁊ forte hͦ fuit cauſa erroris huius verbi ẜm eum malrecepti: cum ab illo precone profertur. Secundahora eſt in tertijs. Tertiain veſperis. Quarta incompletorio: que reſonatin cenam. Quinta ī crepuſculo noctis: que ſublīgua reſonat ī tenebris:⁊ qualibet iſtarum horarum ſarraceni faciūt certas genuflexiones: ſicut d̓ſero nos facimus ad laudem virginis.n ¶ Meſquitis. quod vocamus baſilicas vel eccleſias: ipſi vocant meſquitas: iudei ſynagogas eo. ti. iudei. ⁊.c. conſuluit.o ¶ Conueniunt. audiui ꝙ femine non conueniūt ibi cū maribus. ⁊ quādointrant hoc faciunt nudis ⁊ lotis pedibus: ⁊ cum certa deuotione.p ¶ Machometum. In hiſtoria eccleſiaſtica legitur machometuꝫ nutritum fuiſſe a quodam clerico nobili romano: qui cum tempore Bonifaciſpape qͣrti q̄dā petita impetrare nō potuiſſet: apoſtatauit a fide ⁊ nutriuit illum cum quadam colūba alba que recipiebat grana de aure eius ⁊ ſic erudita per hoc ꝙ quando volebat machometus: illa ponebat ī publico os adaurem: ſic dicebat ꝙ ſpiritus ſanctus: alloquebatur ⁊ inſtruebat illum: iſtepoſtmodum dedit legem ſarracenis vt hec ī hiſtorijs eccleſiaſticis pleniusreꝑ eriri poſſuntAd locum. qui dicitur mecha.r ¶ Sarracenus. cōiter hētur ꝙ fuerit machometꝰ de quo premiſit.¶ Alij. ꝗ non cohabitant xp̄ianis.t ¶ Prīcipibꝰ. ad quos ſpectat cohercere tales: cū enī n̄ ſint creature eccleſielos eccleſia non cohercet: de diuor. gaudemus. Io.v ¶ Perterriti. sͣ. e. cō. de of. or. c. i. cū concor.