QuintyDe magiſtris.

3 8

Nter ſollicitudinesª noſtris humeris īcūbentesꝑpetiᵇ cura reuoluimusiſvt errātes ī viam veritatis īducereˣ ipſoſqꝫ lucriface̓ deoſua nobis cooꝑāteᵍ gr̄a valeamus:hoc eſt qd̓ profecto deſideranter exquirimꝰ: adᵉ id noſtre mentis ſedulo deſtinamꝰ affectū: ac circa illuddiligenti ſtudio vel ſtudioſa diligētia vigilamus. ¶ Nō ambigimaūt quin ad huiuſmodi noſtrum d̓ſiderium aſſequendū diuinorū eloquiorū ſit expoſitio ꝯgrua: ipſorūqꝫ fidelis p̄dicatio admodūᶠ oportuna. Sed nec ignoramꝰ quī ⁊ hecpromiᵍ noſcant̉ inaniterʰ vacuaqꝫredire: ſi auribus linguā loquentisignorantium proferant̉ˢ. ¶ Iōqꝫillius cuius viceꝫ in terris: licet immeriti gerimus imitātes exempluꝫqui ituros per vniuerſum munduꝫad euangelizādū apoſtolos: in omni linguarum genere fore voluitᶠeruditos: viris catholicis noticiaꝫlinguarū habentibꝰ: quibus vtuntur infideles precipue abūdare ſanctam affectamus eccleſiam: quiˡ infideles ipſos ſciant ⁊ valeant ſacriſinſtitutis inſtruere: chriſticolarūqꝫcollegio per doctrinā chriſtiane fidei ac ſuſceptioneꝫ ſacri baptiſmatis aggregare. ¶ Ut igitur peritialinguarū huiuſmodi poſſit habiliter per inſtructionis efficaciam obtineriᵐ. ¶ Hoc ſacro approbāteconcilio: ſcholas in ſubſcriptarumlinguaruꝫ generibus vbicunqꝫ romanam curiamⁿ reſidereº contigerit: necn̄ ī pariſien̄. ⁊ oxon̄. bonon̄ᵖ.⁊ ſalamantino ſtudijs prouidimuserigendas: ſtatuentes vt ī quolibetlocorum teneantur viri catholiciſufficientemq habentes hebraicearabice ⁊ chaldee ſinguarum notitiam: duo videlicet vniuſcuiuſqꝫ līgue periti qui ſcholas regant īibi:⁊ libros de linguis ipſis in latinuꝫfideliter tranſferentes: alios lingu-

as ipſas ſollicite doceant earumqꝫperitiam ſtudioſa ī illos inſtructione trāſfundant: vt inſtructi: ⁊ edocti ſufficientes in linguis hmōi fructum ſperatuꝫ poſſint deo auctoreꝓducere: fideꝫ ꝓpagaturi ſalubriter in ipſos ppl̓os īfideles. ¶ Quibus equideꝫ in roncū legentibuſper ſe.ᵍ apoſt. in ſtudijs vero pariſien̄. ꝑ regeꝫ francie: in oxonien̄. anglie: ſcotie: hybernie: vualieᵗ: in bonon̄. per italie: in ſalamātino ꝑ hiſpanie p̄latos monaſteria capitulacōuentus collegia exempta ⁊ n̄ exēpta ⁊ eccleſiarum rectoresʸ in ſtipēdijs cōpetētibus ⁊ ſimplicibus volumusˣ prouideri: contributionisonere ſingulis iuxta facultatuꝫʸ exigentiam imponendo: priuilegijs ⁊exemptionibus ꝗbuſcūqꝫ ꝯtrarijsnequaquaꝫ obſtantibus quibus tn̄nolumus quo adᶻ alia preiudiciuꝫgenerari.IDem.¶ Is ad quem ſpectat magiſteriūvel doctoratū tribuere: prius a doctorando recipiat iuramentū ꝙ inſolēnitate ſua non expendet vltraſummā triū miliū turon̄. argenteorū ꝙ ſi nō fecerit: etiaꝫ ſi ſit ep̄s perſex menſes a collatione magiſterijeſt ſuipenſus. hoc dicit Io. an.Am ſit nimis abſurdum: vtquis cuꝫ vanitate ⁊ imperitiaad honorem aſcendat peritie litterarū: nō ſine turbatione miramurillum apud ſcholaſticosᵉ inualuiſſeabuſum: ꝙ pleriqꝫ eorū qui in quauis ſcientia ad doctoratusᵈ vel magiſterij aſſumunt̉ honorēᵍ cum ſuaſolēniter pͥncipiaª faciunt aūt ſui recipiunt inſigniaᵇ doctoratus circacibos veſtes ⁊ alia ſic expenſis exceduntᶜ ꝙ ⁊ ipſi tranſeunt expenſarūhuiuſmodi vanitate: vacuiᵈ plerūqꝫ remaneant: ⁊ grauatiᶜ. ¶ Etceteri qui vel nolunt vel nequeuntſimiles expenſas ſubire: hac occaſione frequenter a receptione honoris huiuſmodi retrahuntur.

Quintyncis ⁊ affinibꝰ: de hoc de dona. inter virū ⁊ vxo. ⁊ ſi neceſſe. quo ad ſecundū de ꝓfeſſis. xxvij. di. c. iij. ⁊. c. ſe. xxviij. q. j. ꝑ totū. xxxvj. q. ii. ſi quis nōpicā. quo ad tertium. de cōſtitutis ī ſacris. xxviij. diſ. preſbyterū. xv. q. vl.e cleri. cōiuga. c. i. ⁊. c. ſane. ij. ꝗ cle. vel vo. c. i. ⁊. ij. cū ſi.Ater. Ponitur primein quo duo facit. primoponit intentionem ſuaꝫmn̄aleꝫ. Secūdo ſpeciaem ibi: nō ambigimus.In ſecida ibi: vt igiturponitur conſtitutio: pͥmoprouidens circa loca magiſtroꝝ: ſecundo circa exnſas ibi quibus.a ¶ Situdines: conir. c. īteri pocor. denitur alia .ſ. decuv eipeioti. quan ppetua cōtinua vl̓ adua:eſt īitiuum huiuſ v̓biperpetior ⁊ ponit̉ pro diuollerare vel valde pati.c ¶ Inducere. xlv. diſtin.tria ſūt. de ſpō. īter oꝑa.d ¶ Cooperāte gratia. ꝑquaꝫ cognoſciturid agēdum ſit ⁊ ꝗd vitandum ⁊adiuuamur ad facienda.d̓ con. di. iiij. gratia. ⁊ tribus vltimis caplis eſtautem gratia ⁊ operās ⁊cooperans prinpreparat hominis volntateꝫvt velit bonum. Sda adiuuat ne fruſtra velit: videtur tamen quibuſdā ꝙ eadē ſit gr̄a ideꝫ donuꝫ: vl̓ eadeꝫ virtꝰ operāſ⁊ cooperans: ſꝫ ꝑꝑ diuerſos effectus diſtinguntur in v̓bo. Gratia enimque parat hoīs voluntatē ad bonū cū nō ſit ocioſa: vt augeat̉ ⁊ aucta perficiat̉: coadiuuat ne fruſtra velit: ſed perducat adopus quounqꝫ recipiaſcoaptabitur hec laltercationi theſt ſimilis altertacāsniſtaruꝫ: an ſit vna fidesconiugij: an ſint due: dequa .xxvij. q. ij. coniugesItem altercatio legiſtarum: an ſint due poſſeſſiones differentes ſpecie:an vna tantum diuerſificata per accidētia: de quaſatis pꝫ ꝑ di. de regū. iu.in tertiā reg. lib. vi. ⁊ anſit vnicum intereſſe an triplex: de quo ēt ſatis ꝑ eū.e. ii. mora. Ioar. an.e ¶ Ad id .ſ. addū errantes ad veritatis viam f ¶ Admodū. ꝓ valde cōcor. vide. sͣ.ea. cō. de iureiu. romani. v̓. nos itaqꝫ.g ¶ Promi .i. ꝓferri vel promulgari. ⁊ habetur hoc v̓bū de iude. nouit.v̓. ꝗcunqꝫ. xxiij. q. iiij. non pōt. ī fi. ponitur enī promere ꝓ ꝓferre manifeſtare aperire ore dicere.Inaniter. qͣſi in vanum vel īutiliter.¶Proferant̉. ſi. de offi. or. quoniam.oluit. actuū. ii. ī pͥn. ⁊ de varietate līguarū. xvj. di. ſeptuaginta. ī fiQui. viri catholici.m ¶ Obtineri. ſi. e. ti. c. fi.n ¶ Curiā. q̄ hꝫ ſtudiū generale. ⁊ p̓uilegia ſtudij. de p̓ui. c. ij. li. vj.Relic vt. sͣ. e. cō. de elec. ne romani. §. ſane.y ¶oīa bona vel bonorū notitia nimisiaſiY ordo iſtidat ex oline ſtudioruꝫ: ſed ex gratifiuinciaribat reremitti: que vltīo ſtudiuꝫit a tempore Inno. iiii. ve. decre. ij. de priuile. li. vi. quicquid ſithoc conſtabonon̄. habuitia ſtiij a theodoſio: de mīore tamē

intelligo qui regnare cepit prout ex chronicis quas veriores puto: percipio. annodn̄i. ccccxxv. ⁊ regnauit annis .xxvij. quo tn̄ anno ſui imperij hec cōceſſerit non ꝑcipio. currentibꝰ autē. cccclij. ſucceſſit martianus.Sufficienteꝫ. non dicit eminētē cōcor. de elec. cū nobis olim. d̓ pͥben. c. penul.r ¶ Hebraice. in originali halce grece arabice ⁊c̄. ⁊ illud grece in illooriginali erat cancellatū: ⁊ fortepropter litteram que eſt ſupra ꝗbus vtuntur infideles ⁊c̄. cancellata fuit cum greci fideles ſint:olim ſub obedientia eccleſie. debap. lꝫ. ⁊ facit quod no. de ſumma. tri. c. j. lib. vj. tamen hodieſciſmatici ſunt: nec recognoſcūcaput romane eccleſie: et forte eſſet expedientior ſue lingue doctrina ꝙͣ aliarum. Iudei autemhabent litteram hebraicam: ſedlinguā ſpecialē in vulgari nonhabent: habemus enim ꝙ euanuit ipſorum lingua vulgaris.arabica lr̄a eſt ſaracenoruꝫ: caldea caldeorū de qua. xxvij. diſt.§. hinc etiam. ⁊. c. turbat. ⁊. c. d̓quibuſdā. ⁊ tn̄ fertur ꝙ hec lr̄ahodie non habeatur.s ¶ Sedem apoſtolicam in ſtipendijs cōpetentibus ⁊ ſumptibus volumus prouideri qd̓ ſeuitur.t ¶ Uualie. ſcribitur per duplex.v. vt dixi. de tēpo. or. c. ij.v ¶ Rectores. alios bn̄ficiatosnon videtur īcludere.x ¶ Uolumus. hec voluntas ſuis manet terminiſ: quia non fuitde executore prouiſum.y ¶ Facultatū. de cen. ſopite. cūſuis cōcor. ⁊. jͣ. c. ꝓxi.3 ¶ Ad alia. concor. sͣ. ea. cō. deſta. mo. c. ij. de reli. do. c. ij.in prima exordium ponēsUm ſit. Partes patentconſtitutionis cām in ſecūda ceſtitutioneꝫ ibi: volentes: in tertia punitionem tranſgreſſorumibi: ſi quis.⁊ ¶ Scholaſticos. idem̄ verbuꝫxxviij. di. ſedulo. in principio d̓here. cū ex iniuncto. §. lꝫ d̓ reſti.ſpolia. frequens lib. vi.ꝯ ¶ Doctoratus. vel magiſterij. ſic. xxxvij. di. de quibuſdaꝫ.⁊ dicunt quidā ꝙ doctores in iure canonico vel ciuili. magiſtridicuntur in theologia vel artibus ⁊ quid doceant ſeptem liberales artes. ſatis per Hoſt. inſumma huius tituli. §. iij. facitad pͥmū ꝓemiuꝫ. li. vi. circa mediuꝫ. ad ſecundū. e. ti. c. pe. ⁊ vl̓ti. h̓ recipit̉ apud italicos. Sedvltramōtani cōiter vocāt magiſtros: nec debet alicui hec denominatio fore moleſta cum chriſtus ſic a diſcipulis vocaretur.Ioan. iij. quod ipſe acceptabatIo. xij. dicens. Vos vocatis me magiſter ⁊ dn̄e ⁊ bn̄ dicitis: ſum etenim. Et dr̄magiſter quaſi maior in ſtatione: ſicut miniſter quaſi minor. ibidem. jͣ. ti. ij. c. j.§. ſane. dr̄ ēt a monendo vel a mōſtrādo: ⁊ de his ꝑ hoſti. in ſum. e. ti. §. i.ꝝ ¶ Honoreꝫ. hunc honorē ſine pecccato quis poſtulat in qͣcunqꝫ ſcientia: ſi ē dignus. viij. q. j. in ſcripturis. ver. ecce ego. eo. ti. quanto. ratio. quia per hoc petitoportunitatem communicandi quod habet ⁊ quod laudabile eſt: ⁊ ad charitatempertinens. In indigno vero eſt peccatum preſumptionis: de hoc per archi. xlviii. diſtin. c. i.a ¶ Principia. ⁊ ita loquūtur ꝗdam ī ſtudijs ꝗbuſdam vltram.itanis.b ¶ Inſignia doctoratꝰ. ita loꝗmur nos: ⁊ iſta īſignia ſunt cathedra birrētū: apd̓ios liber annulus oſculum.c ¶ Excedunt. ſicut qn̄qꝫ imperfectum ſcientie ſupplet perfectio charitatis. de renun. niſi. §. pro defectu. ſic quandoqꝫ in talibus imperfectū ſcientie ſupplet perfectio expenſarum.d ¶ Uacui. priꝰ habitis ⁊ conſumptis.e ¶ Grauati. onere debitor.