De officio ordinarij. Primus.De procuratoribus

2

quibuſ libetª collationēᵇ bn̄ficioruꝫhabētibusᶜ nolumusᵈ obſeruariᵉ.Rubrica De procuratoribus.CLemens. v. in. ꝯcilio vienenſi.¶ Qui ſciēs ſine ꝓteſtatione recipit inſtrumētū: vel lr̄as ſue ꝓcurationis: ꝗbus ꝯſtituens pro ipſo cauebat: ſuꝑ incluſis in procuratoriodn̄m dedere cogitur. Io. arNſtrumēto vel lr̄isᶠ ꝗbus te aliquis ī cauſisᵍſuis ꝓcuratorē ꝯſtituēspro te debito mōʰ cauitſimpliciter nulla facta ꝓteſtatōeⁿ ate ſciēterˡ receptisᵐ: n̄ potes poſtearecuſare defenſionē illius: īmo cōgiⁿ poteris ipſum defendere in oī-

busº cauſisᵖ ⁊ negocijs ad q̄ p̄dcāinſtrumēta ſeu littere ſe extendūt.Cuꝫ per hocq ad oīa tuū p̄ſtitiſſevideraris aſſenſuꝫˣ. TDem.¶ Procurator hn̄s mandatū iurādi ⁊ oīa faciēdi q̄ requirunt ſpālemandatū: ꝯtra electū vel ꝓuiſumopponere non poteſt crimina veldefectus. Io an.Adū vl̓ d̓fēdēdū iurādūqꝫᵉ deOn pōt ꝓcurator ad agencalūnia ⁊ veritate dicēda: ⁊ generaliter ad oīa alia q̄ ſpāle mādatūexigūt ꝯſtitutus: niſi aliud ſuꝑᵗ hͦ īmandatisʸ hēatˣ opponere in ꝑſonāʸ electiᶻ ſeu. eius cui eſt ꝓuiſio faciēda: vl̓ facta crimina ul̓ d̓fectꝰ:

s Auhyſibet. ſi ergo merropelitanꝰ epiſcqpus archidiaconus vel quima alius confert beneficiū: in collatione non eſt facienda mētio prioris beneficij: ſed habeatur diſtīctio: an de iure cōi poſſit virūqꝫ teneri: vel an ſipenſatio neceſſaria: ⁊ cuius.īe vel preſentatione nō dubitat̉: pēdent enim ilgollationē. qͥe eleela ex officio confirmatoris. sͣ. eo. ti. cum vos deelec. nihil eſt.c ¶ Hn̄tibus. iure proprio vel deuoluto ⁊ licetde ordinarijs loquaturqd̓ pꝫ ex titulo: idem indelegatis ab eis: ad hocverbum. sͣ. quibuſlibet.a ¶ Nolumus. ſed q̄ eſtrō huiꝰ iuris diuerſi legatorū ad alios ordinanos. So. lꝫ legati de latere ꝑ ptātem exp̄ſſaꝫ iniure ⁊ alij legati ex ſpaliōmiſſione qn̄qꝫ bn̄ficiaꝯferāt faciūt hoc apoſtolica auctoritate: nec ſuntcollatores ordinarij: immoꝑfactū ipſoꝝ ſit p̓iudiciū illis ad quos collatio ꝑtinet ipſoꝝ: gͦ collatio vt extrordinaria ſuperinducta ⁊ collatoribus pͥiudicans eſt reſtringenda. Ordinarioꝝ vero collatio vt naturalis ⁊fauorabilis amplianda: facit de reſcrip. ad hoc. de re iudi. c. fi. de reg. iur̄.odia. li. vi. ⁊ eſt ſimilis differentia. de reſcrip. ſtatutum lib. vi.e ¶ Obſeruari. licet ergo interdum non valeat collatio in caſu. sͣ. eo. ordinarij. in fi. li. vi. hoc tn̄ non eſt ex vi ſuppreſſionis tantum: ⁊ vide qd̓ dicam. jͣ. de preben. ſi plures. in glo. ſi intelligas.umento. Ponitur dictum ⁊ eius rō: ibi cū ꝑ hoc.¶ Uel litteris. per quas etiam ꝯſtituitur ꝓcurator. ff. eo. l..i. in pͥn. sͣ. e. ex inſinuatiōe. de cenſi. ſopite. ⁊ eſt caſus quolr̄a ⁊ ſigillū pͥuati. facit fidē. ff. e. ti. ſi ꝓcuratorē. vbi de hoc.g ¶ Cauſis. ad vnam .n. ⁊ ad plures ⁊ ad omnes dari poteſt. ff. eo. l. i. et.iij. ⁊ sͣ. eo. is cui. li. vi.h ¶ Debito modo. an ſit idonea cautio cum ꝓmittit dn̄s ratum habereqd̓ legitime fecerit ꝓcurator: ſatis ſcripſi de dila. c. fi. ⁊ huic littere cōcor..l. fitiſda. cog. quotiens. qd̓ enim vitioſe cautum vel ſatiſdatum eſtnon videtur cautum.l ¶ Cauit. de iudicato ſoluendo: loquitur enim hic de procuratore rei: vt.jͣ. patet per verbum defenſionem. ad idem. ff. e. filius. §. fi. ⁊ de hac cautione no. sͣ. e. mandato.k ¶ Proteſtatione. pōt ītelligi de generali ⁊ de ſpāli ꝓteſtatione: de prima: puta qꝛ ꝓteſtat̉ qd̓ recipiēdo inſtr̄m ꝓcuratoriū vel lr̄as nō intēdit ſeobligare. ſed ſe velle deliberare: facit de reſti. ſpo. olim. iij. de ẜa: vt ꝗa decerta cā īcluſa ī ꝓcuratorio ꝓteſtat̉: ꝙ illā vel illd̓ mādatū ſuſciꝑe nō intēdit: ⁊ ſic ꝓteſtatio iuuat: qꝛ nec pͥmo nec ſcd̓o caſu eſt ꝯͣria facto. bn̄ enimcōpatiunt̉ ſe inſtr̄m recipere ⁊ deliberare velle. Item recipere ⁊ acceptaremādatū in ꝗbuſdā ⁊ in alijs nō: vbi vero ꝓteſtatio ⁊ ſcm̄ ſe nō cōpatiuntur: ꝓteſtatio nō iuuat: de hoc sͣ. de cōſti. cim. M. cum ſuis ꝯcor.l ¶ Scienter. reꝗrit ſcientiā: ſecus ergo ſi ignoraret ꝗd ꝯtineretur ī inſtr̄ovel lr̄is: ignorans aūt vel errans nō ꝯſentit. xxxviii. di. ꝙͣuis. de preben.ſi de bn̄ficio. li. vi. ff. de iuriſ. om. iu. ſi per errorē ſicut nec ꝯtendit. de excep. apoſtolice. de ſen. ex. ſi vero aliꝗs. de cōſti. c. ii. li. vi. Requirit̉ etiamſpōte receperit: qꝛ officium ē volūtariū. C. eo. l. inuitus. ſic alibi. requiintur h̓ duo ꝯiunctim: de regula. ꝯſtōnem. in. fi. li. vi. ⁊ in cōfeſſione dehoc. sͣ. de ꝯfeſ. c. fi. li. vi.m ¶ Receptis. etiam ſi prius recuſauerat ⁊ re integra penituit ⁊ recepitsͣ. eo. lꝫ. li. vi. poſt hanc aūt receptionem cōpetit huic exercitiū officij: ſicude iudicetur. de appel. ſuper. eo. ij. facit. eo. ti. is qui. li. vi. iiij. q. v. c.vno.iod no. de cle. excōmuni. mi. c. pe.n ¶ Cogi. p̄ciſe. lꝫ .n. regulariter ꝓcurator ſpālis vel generaliter non cogiīm defendere ēt ſi ſatiſdedit de iudicio ſoluēdo. ⁊ de dn̄o defeneo. l. mutus. §. vlti. ⁊. l. ſe. ſꝫ ſatis ē ſtipulationeꝫ cōmitti. ff. e. noncogendū. ⁊ eū teneri dn̄o ad intereſſe: inſti. man. §. mandatum. in̄ in caſibus cogitur .ſ. cum dn̄s ſatiſdedit pro ꝓcuratore p̄ſente ⁊ non ꝯͣdicente. ff.eo. filius. §. fi. vbi de hoc. in. l. ſed ⁊ he. §. pe. ⁊ hoc ne fallat fidē domino ⁊aduerſario: ⁊ idem ſi pro abſente: ⁊ poſtea procurator expreſſe vl̓ tacite ratum habet. ff. eo. ſi defunctus .i. rn̄. ⁊ circa hoc v̓ſatur decre. iſta. Eſt ⁊ alius caſus quādo agit: cogitur .n. defendere: alias denegatur actio. ff. eo. l.mutus. §. pena. As caſus eſt in actione peritura vt cogat̉. ſaltē litē corteſtari. l. mutus. §. fi. Et ꝑ hoc ſoluit̉ qd̓ ſubijci poſſetfitia.ādatū re integra penitere pͥuſꝙͣ īterſit aduerud veꝝ in ꝓcuratore pro quo cōſtituēsio cauit: de quo h̓ loquitur: ꝙ autē dicit hecrolittera taleni: verum intelligas niſi iuſta cauſa procura

torem excuſaret: vt predicta. l. filius. §. fi. cum. l. ſe. ex ꝗbus patent exempla. naꝫex illis etiam dn̄s eum reuocaret poſt litem ꝯteſta. sͣ. e. c. ij. li. vi.o ¶ In oībus. tacita ergo acceptio vniuerſalis eſt ad omnia etiam futura ſi fuitincluſa quod eē poteſt. sͣ. e. non iniuſte.p ¶ Cauſis ⁊ negocijs. quid iſta ſint habetur de ver. ſig. forus.q ¶ Cum per hoc .ſ. ꝙ procuratorium vel litteras ſine proteſtatione recepiſti.r ¶ Aſſenſum. ꝯͣ. ꝓcurator nōdat̉ īuitus. C. e. l. īuitus. ⁊ qd̓dicit. l. i. ff. e. ad fi. ꝙ offm̄ illd̓eſt neceſſariū ſumit̉ ibi neceſſariū pro vtili vel expedienti. Interdū tn̄ etiā eſt neceſſarium exꝑte ꝯſtituētis. sͣ. de elec. cupiētes. §. qd̓ ſi. de ſta. regu. c. vno.§. ep̄is. li. vi. C. e. ti. l. pe. ſꝫ exꝑte ꝯſtituti nō: qꝛ etiā dicit̉ īuitus: non ſolū cū ꝯͣdicit: ſed etiāſi non ꝯſentit. ff. eo. l. filius. §.inuitus. So. §. ille determinatur per hāc decre. Verū eſt enīꝙ inſtitutus ſimpliciter tacensnō habet̉ pro ꝯſentiēte: vt ibi:ſed qui nō ſimpliciter tacet ſedagit recipiēdo ſimpliciter chartam ꝓcuratorij: iſte ꝯſentit vth̓. qd̓ gͦ dicit. l. i. in fi. ⁊. l. ij. ff..e. ꝙ abſens ꝯſtituitur procurator dummō ratum habeat: determinat̉ per hanc decre. vt ratum cenſeat̉ habere ſimpliciter recipiēdo chartam procuratorij. Multos caſus quibus ꝗs ipſofacto agit vel conſentit. vide no. xi. q. iij. eſtimant: de ap. dilecti. ij. de offi. delega. cum ſuper. ⁊ facit de here. accuſatus. §. ille. li. vi.On poteſt. Ponit dictum ⁊ eius rōnē. ibi cum ſub. Determinat quodno. Inno. de accuſa. ſuper his. in fi. ⁊ cōpo. de elec. c. i. li. vi. in glo. querit̉ꝗs ꝓcur. ⁊ pe. de ſamp. ⁊ archi. ibi: ⁊ guil. in ſpe. de procura. §. i. verſi. ſed nūꝗdmedia: ⁊ .jͣ. declarabitur: expreſſius autem fuerat hec queſtio diſputata per reco.me. dn̄m Io. de monte murulo. vt in mercuria. eo. ti. ſub lr̄a. G.g ¶ Iurandūqꝫ. hoc verbū cū clauſula que ſequit̉ inducebat dubiū per decre. ꝙad agendum. sͣ. e. li. vi. vbi habes ꝙ ſi in procuratorio exprimatur aliquod reꝗrens mandatum ſpāle generali clauſula ſubmiſſa: illius virtute poterit non expreſſa: iſta vero iuramenta reꝗrunt ſpāle mandatum: de iura. calū. c. fi. l. vi.t ¶ Super hoc. quod ſequitur de oppoſitione criminum ⁊ defectuum.u ¶ In mādatis. qꝛ .ſ. hꝫ mandatū opponēdi crimina ⁊ d̓fectus ꝯͣ illū: nec eſt neceſſe ꝙ crimina vel defectus ſpecificent̉ in ꝓcuratorio: vt no. cōpo. in glo. pre. ⁊ibi ꝑ archi. ⁊ Io. mo. in. q. pre. ⁊ Guil. in pre. §. ver. ſed nūꝗd ſufficit. ⁊ ī hoc diſfert procurator ſolū excipiens vel opponēs ab appellante: ille .n. habere dꝫ crimina ⁊ circunſtantias ſpecificatas in procuratorio. sͣ. de elec. procurator. li. vi.Habeat. tenet compoſt. in fi. glo. quam allegaui in. i. glo. ⁊ guil. in predi. §.ſed quid ſi procuratorium. quod non eſt ſatis hoc caſu procuratorium factum eſſe niſi per procuratorem ſit receptum: ⁊ officium ſuſceptum: facit. sͣ. e. c. proxi. ⁊qd̓ ibi dixi ſuper verbo receptis.¶ In perſonam. in formā ergo poſſet: vel in perſonas eligentiū vel prouidertium iudiciū teſtium ⁊ his ſimilium. nam tales etiam ex probatione non puniūtur: de or. cōg. c. ij. ⁊ Guil. hoc tenet. in ver. alle. in. i. glo. in fi. ſit etiaꝫ ratio: qꝛexceptio illos principaliter non contingit.¶ Electi. vel eligēdi: ex quo ꝯͣ certā ꝑſonā. de elec. ꝗ ꝯͣ certā. li. vi. ad hoc. v̓. faciēda. qd̓ ſeꝗtur: ⁊ idē dic de poſtulato: de elec. c. i. ī pͥn. li. vi. Et noͣ. ꝙ iſta lr̄a n̄diſtīguit an cā iſtiꝰ electi ſit in curia ꝑ appellationē necne: ⁊ ſic vr̄ tolli qd̓ no. cōpoſt. in glo. pre. ⁊ guil. in ſpe. in pͥ. §. ver. ſꝫ ꝗd ſi cā. ꝗ dicebant penā decre .i. deelec. li. vi. nō hr̄e locū niſi cū cā ē in curia ꝑ appellationē. ſi ergo eēt corā metropo. vel alio ordinario vel in curia aliter ꝙͣ ꝑ appellationē: dicebant nō eſſe locūpene: ⁊ ꝑ ꝯn̄s generale ꝓcuratoriū ſufficere: ꝑꝑ rōneꝫ quā ſtatim dicā. Sed hocdictū vr̄ h̓ tolli: quare poſſet dici ꝙ lꝫ decre. i. de elec. li. vi. quo ad deuolutionēnegocij ⁊ citationē ꝑtiū locū hēat ſolū in appellationibus īteriectis ad papā: ⁊ ſicintelligat̉ qd̓ ibi no. quo ad penā opponētiū. locū hēat ēt in appellatiōibus īteriectis ad alios: vel ēt ſi nō fuerit appellatū. qd̓ forte fuit de mēte: facit de elec. vtcirca. in fi. ⁊. c. ſi forte. li. vi. ⁊ ſic intelligamus rōnes qͣs inducebat Inno. in pre.decre. ſuꝑ his. bn̄ adaptabunt̉ huic caſui ſic general̓r poſito. Dicebat .n. ꝙ ꝗaꝑ obiectiōes criminū de ꝗbus h̓ loꝗtur diminuebat̉ ſtatus opponētis: ex eo ꝙ īꝓbatione deficiēs ſuſpēſus erat ab eccleſiaſticis bn̄ficijs ꝑ triēiū ꝑ ꝯſtōnem p̄dictā: ⁊ ſi ſe īterim diuinis īgereret: ꝑpetuo erit pͥuatus: gͦ h̓ ꝓcurator ꝑ quē ſtatusdiminui poterat. ff. de va. ⁊ extraor. co. l. pe. ſine ſpāli mādato nō poterat opponere. alle. ff. de mino. l. illud. de ꝓcur. nō ſolū. §. fi. ⁊ lꝫ pͥmo gradu pena ſit tꝑalis nihilominus diminutionē ſtatus ꝯtinet. nā ⁊ relegatio ⁊ dānatio in opus publicum ſunt tꝑales: ⁊ tn̄ diminutionē ſtatus ꝯtinēt. ff. de pe. l. ꝗdā. ⁊ ſic rn̄debatad leges. ff. pro ſo. actiōe. §. renūciare. ff. d̓ iniuri. ſꝫ ſi vnius. §. ꝓcuratorē: quiadiſſoluere ſocietatē vel agere iniuriarū actione dato ꝙ ſuccūbat: nō ꝯtinet diminutionē ſtatus: ⁊ iō nō reꝗͥrit̉ expreſſuꝫ hoc in illo qui hꝫ oīum adminiſtrationē:hāc tn̄ rōnem textus infra nō exprimit: niſi dicas maioritatē vel grauitatē ex pͥdictis ꝯſiderari: qd̓ ſatis videret̉ vt ſtatim dicā: ſed cū p̄dicta pena ſit hodie reſtricta ad bn̄ficia ipſius eccleſie. de elec. ſi cōpromiſſarius. li. vi. in fi. ſiſtituer

B iiij