PrimusDe electione.
Uditorª in romanaª curia deputatꝰᵇ a nobis de beneficioquod pronunciabitᵇ alicui de iurefore debitumᵉ de iure poteritᶠ ſibiabſqꝫ commiſſione alia vt euitet̉circuitusᵍ prouidereʰ.TIdem.¶ Expectans beneficium perditgratiaꝫ ſi conſequitur aliud: quodcū illo quod expectat de iure tenerenon poteſt. Ioannes an.Ratie vt de dignitate vel beneficio curato tibi prouideatur renunciareⁱ videris: ſi ante adeptionem eiuſdemᵏ aliud beneficiuꝫˡ pacificeᵐ aſſequaris quod ſimulde iureⁿ cum dignitate vel beneficio virtute dicte gratie tibi debitoretinere non poſſesº: licet illudʰ re
ſignauerisq: aut ſis reſignare paratusᶠ.¶ Dem.¶ Gratia ſuper vacaturo nō cōprehendit beneficium poſt datamin ſubſtantia creatuꝫ. hoc dicit Ioannes de imolaItterasᵈ noſtrasᵗ ſuper conferendo tibiʸ beneficio vacaturoᵗ directas ad beneficium poſt datamʸ ipſarum creatumᶻ ſtatuimusⁱnon extendi.Rubrica de dectione ⁊ electi poQLemens quintus in cōcilio vieteſtanenſi.¶ Religioſus eligi non poteſt adprelaturam non epiſcōpalem alterius religionis vel habitus: ſi contra fiat eſt irritum. h. d Io. an.
collatio quod no. de here. e. vlti. li. vj.Uditor. breue eſt ⁊ nouū qd̓ hic ſtatuit̉ determinās no. per CōpoIſte. eo. ti. mādatū. ad fi. ⁊ ꝑ Guil. ī ſpe. ti. de ac. ⁊ peti. §. ſuꝑ actionibus. ver. ſed ſi ad ipſam p̄bendam. ⁊. ver. ſe. ⁊ patet hic expedituꝫ ꝙ ibino .ſ. ꝙ corā auditore peti poterat beneficiunnunciari debitū ⁊ conferri⁊ ſcias ꝙ hodie ē tutumhoc in libello peti: putotn̄ ꝙ ſi nō petat̉ in libello cōferri: ſed ſolum debitum pronunciari: qd̓poſt pronunciationē peti poterit ⁊ conferri: ſicut.n. confert lꝫ nō fuerit cōmiſſa. colla. ſic ꝯferat lꝫnō fuerit in pͥmo libellopetita. Iteꝫ ſcias qd̓ deauditore ꝯͣdictoriaꝝ ⁊ camere tenent. Gof. hoſt.in ſum. de offici. ordi. inprincipio. qd̓ habent ordinariā de alijs auditoribꝰ cāꝝ. no. guil. in ſpecu. in ti. iij. §. i. poſt principium ꝙ habēt ordinariam in cognoſcendo: d̓legatam in diffiniendo:ſed archi. xi. q. i. experiētie: dicit bonifaciū. viij.interlocutuꝫ fuiſſe: qd̓ incuria nullus habeat ordinariaꝫ niſi papa: ⁊ facitquod dicam. jͣ. ti. i. ne romani. Io. an.a ¶ Romana curia. in d.itos ergo extra curiā nō habet hoc locū nec in aliquo corrigit̉ decre. ſuꝑ eo. de offi. dele. ⁊ ē ſi. jͣ. de ſequeſtra. poſ. c. vno.b ¶ Deputatꝰ a nobis ergo ab alio: puta legato ad quē ēt ſpectaret beneficij prouiſio nō poterit prouidere ēt ſi fuerit ſibi cōmiſſa ꝓnūciatio quianec alter auditor ꝓnunciat: ſed audit ⁊ refert. de offi. deleg. ſuper qd̓nū facit ad pͥmum. sͣ. eo. ti. ſuꝑ eo. ⁊ ītelligo deputatū a papa illū ꝗ ſcd̓ꝫ morēcurie ꝑ referēdariū vel officialē ad hoc datū ex auditoribꝰ palatij deputat̉ad talē beneficialē cām delatam ad curiaꝫ audiendā ⁊ hoc ī minoribꝰ: cathedraliuꝫ .n. ⁊ regulariū eccleſiaꝝ cauſas ꝓpria voce papa cōmittit: ⁊ utplurimum cardinalibus.¶ Beneficio. large ſumitur vt cōprehendat ēt dignitates: cum eadeꝫ ſitratio. concor. de reg. iur. c. i. li. vi. vbi de hoc.Pronunciabit. ⁊ ſic videbatur functus officio ſuo. de offi. delega. inlitteris. Io. an.¶ ¶ Debitum. ſi pronūciaret illud ſuū: tunc ceſſaret ꝓuiſio. Eſt ergo diffirētia inter ſuuꝫ ⁊ debitum. de pͥben. ſi tibi abſenti. li. vi. ſicut īter ius in beneficio ⁊ ad beneficiū. eo. ti. c. pe. de ꝯceſ. p̓ben. c. vlt. eo. li. Quid d̓ electoqui appellauit a negatione confirmationis vel caſfatiōe electiōis: nūquidauditor ꝗ pronūciat bene appellatū vel reuocat caſſationē electionis poterit cōfirmare. Uidet̉ ꝙ nō: qꝛ hic ſolū loquitur de ꝓuiſione illius cui debitū erat. In ꝯͣriū videt̉. naꝫ hoc faceret delegatus de excep. ſignificauerūtde re iudi. ad ꝓbandū. ex quo .n. bene appellatū ē: facit qd̓ facere debebatpͥncipalis. de exceſ. dilecte. facit qd̓ no. C. de ap. eos in principio. ⁊ qd̓ dixide teſtamē. Raynaldus. ver. cōdēnauitqꝫ. Itē de cōfirmatione non videbat̉ dubiū ſed de ꝓuiſione. nam pͥmā facit officialis ⁊ capl̓m vacanteⁱ ſede: ꝗ nō faciunt ſecūdam: vt de of. vica. c. vlti. ⁊ de inſti. c. i. li. vi. qꝛ ergoillud plus dubitabile ergo conceſſum.f ¶ Poterit. non quicquid iudicis poteſtati cōmittitur ⁊c̄. ff. de iudi. nō ꝗcquid. de offi. delega. conſuluit. lꝫ ergo auditor hoc poſſit non tamen tenetur ad hoc.¶ Circuitus. C. de arbi. l. ne in arbitris. in fi. de adop. l. fi. ff. de cōdi. indebi. dn̄s teſtamento: ⁊ ibi ꝯcor. de hoc in fi. vlt. glo. Eſſet aūt circuitꝰ ſioporteret ad papā redire ꝓ noua cōmiſſione vel ꝓ collatione ad ipſuꝫ velad executorē. Dicebāt ergo ꝙ hoc tenehāt: ꝙ auditor fungit̉ vice iudicisin ſnīando: ⁊ vice executoris ī ꝯferendo: vt no. ī glo. in prin. allega.b ¶ Prouidere. ītelligo ēt ſi nō ex facto pape ſed inferioris legati vel deleati fuerit beneficium illi debitū: quod eſſe pōt: iuxta no. de ꝯceſ. preben. ſiſoli. li. vi. huic tn̄ obſtat rō quam īducebat. Cōpoſtel. ⁊ Guil. ꝙ ꝑ talemcollationem nulli ſit preiudicium qꝛ cū cōferre ſpectat ad papā non referian ꝑ auditorē an̄ ꝑ executorem ꝯferat̉ ſed īdirecta. ſuꝑ eo nō ſpectabat collatio ad papam: fieret ergo preiudiciū ei ad quē ſpectat collatio vel inſtitutio: ſed cuꝫ poteſtas nedum delegati ſꝫ etiā legati cauſet̉ a papa: nec ex ſcōalterius poſſit eſſe debituꝫ vel affectum: ſatis cōuenit illa ratio. Ioannesandree.tie Approbat qd̓ notaui de preben. ſi pauper. li. vi. ī prīa glo.Q ⁊idem ii archi. ⁊ per illam decre. determinat̉ quid iuris ſi conſequitur beneficium is ꝓ quo ſcriptum eſt in forma paupeꝝ: hic de illo pro quoſcriptum eſt in forma gr̄e: ⁊ in illo caſu non diſtinguit̉ qualitas beneficiadepti: ī iſto ſic: ⁊ qꝛ generaliter loquitur hoc pͥncipiū generaliter ītelligat̉de cuiuſcunqꝫ gr̄a pape vel alterius.
l ¶ Renunciare. idē tenent Inno. ⁊ Cōpoſtel. in illo ꝗ litigabat ſuꝑ beneficio. ⁊recipit ſcd̓m qd̓ cū primo tenere nō poſſet .ſ. ꝙ ꝑ hoc renunciat liti: hec no. sͣ. e. ſnoſtra: vt ibi plenius ſcripſi: ⁊ puto hāc decre. locū hr̄e: ēt ſi ꝓteſtet̉ recipiēdo ſecundū ꝙ gr̄e renunciare nō intendit cū ꝓteſtatio ſit facto ꝯͣria. de conſti. cū. M.nec defendat ī his pͥiudicialibus. sͣ. de elec. vt ꝗs duas. lib. vi. facit. qd̓ ſcripſi cūInno. ꝯͣ Hoſti. in pre. decre. īnoſtra.k ¶ Eiuſdeꝫ. dignitatis vel curati qd̓ expectas.l ¶ Beneficiū curatū .ſ. vel dign̄itatem vel ꝑſonatū ꝑ decr.de preben. de multa. ⁊ idē putoin caſu. decre. lr̄as. d̓ ꝯceſ. pͥbē.vel cū ẜm d̓ ſpāli iure reꝗͥrit cōtinuā reſidentiā: iuxta no. perInno. de cle. nō reſi. c. fi.m ¶ Pacifice. puto ideꝫ ſi acceptāta collatiōe ꝑ eū ſtaret quominꝰ hr̄et pacificā ad qd̓. sͣ. deelec. commiſſa. §. i. de preben.lꝫ ep̄s. li. vi.n ¶ De iure. de hoc. sͣ. eo. gratia. li. vi.o ¶ Nō poſſes. ſi ergo eſſet taleqd̓ cum illo teneri poſſet nō ꝑitgr̄a ⁊ vt no. in decre. ſi pauper⁊ hoc ēt tenet Io. d̓ deo. ī q̄ſtionibus ſuis. li. i. q. xxiij.¶ Illud. quod adeptus eſt interim.¶ Reſignaueris. gr̄a ergo ꝑempta nō reuiuiſcit. lꝫ res reuertat̉ ī pͥſtinū ſtatū: ⁊ facit ad qō̓nem de clerico quiꝯͣxit matrimoniū quod poſtea diſſoluit̉ ꝑ profeſſionē ſponſe nō cognite: vel qꝛ reperitur conſanguinea: de quo ſcripſi de cle. coniu. c. i. in prin.Paratus. ſi tn̄ vellet dimittere ẜꝫ beneficiū: poſſet ꝑ collationē ordinarij cōſequi primum olim ſi debitū: non .n. ītendit ꝙ ſit īhabilis ad illud: ſed ꝙ ex vigr̄e nō eſt ſibi plus debitū: nec ꝑ executores gr̄a ꝯferendū: ⁊ ſic. no. caſuꝫ quo exfacto ſuꝑuenienti parat̉ exceptio ꝯͣ gr̄am que tenuit a prin. Alios caſus colligasex no. de preben. qꝛ ſepe. lib. vi. in vlti. glo. Io. an.Itteras. breuis ⁊ fortis eſt ius nouuꝫ inducens quod forſan plus ab extrinſeca cā iuſtificat̉: vt. jͣ. dicam.t ¶ Noſtras. idē in lr̄is reſeruationis legatoꝝ: cum eadem ⁊ fortior ſit ratio.Tibi. idē puto vbi papa dediſſet ptātem ꝯferendi primū vacaturū nō expreſſa ꝑſona cui ꝯferri deberet. Idē ſi contuliſſet fructus beneficioꝝ primi anni q̄ vacare contigerit in dioc. vel ꝓuincia: cum in his ſit eadē ratio.x ¶ Uacaturo. in vacante nō ꝓcedebat dubitatio: nec diſtinguo an debeat̉ ſimpliciter vacaturum an debeat̉ cū beneficio acceptandi: cum eadem ſit rō.y ¶ Poſt datā. ēt ſi paulopoſt: ⁊ facit qd̓ no. Hoſt. sͣ. eo. c. fi. īſpicimus ergo anextaret bn̄ficium tēpore date: ſicut inſpicimus etatem īpetrantis illo tꝑe. sͣ. eo. ſieo tꝑe. li. vi. ⁊ cōcor. sͣ. eo. eam te. de preben. dilectus. ii. vbi de hoc.z ¶ Creatum. pone cōſtruit̉ noua eccleſia de ec. edi. ad audientiā. creatur noua dignitas. de ꝯſue. cuꝫ olim. conſtituitur noua preben. de p̓ben. dilecto. ⁊. c. vacāteSed quid dices de beneficio olim creato: ſed tēpore date ſuppreſſo: nūc auteꝫ renouato ꝓ ⁊ ꝯͣ que no. sͣ. eo. quāuis. li. vi. Uideret̉ ꝙ bene extēdat̉ ad illud arg.eius qd̓ no. de cōſtitu. cum acceſſiſſent. l fi. ⁊ facit qd̓ ſcripſi poſt hoſti. de cenſi. ſignificauit. ſuꝑ fi. pe. glo. ⁊ hoc precipue qꝛ hoc ius nouum eſt: vt. jͣ. dicet̉ de creato tm̄ loꝗtur nō de renouato. Sed ꝗd ſi dubitat̉ an data precedat creationem beneficij vel ecōtra: puta qꝛ eadem die factū eſt vtrūqꝫ: nec apparet qd̓ prius ſit. sͣ.eo. ti. c. pe. li. vi. Contra īpetrātē facit: qꝛ ipſe petit beneficiū: probet ergo ſibi debitū. ad quod videt̉ neceſſarium ꝙ illud prius fuerit creatum: ſi ergo hoc non ꝓbat non fiat executio: facit de ſen. excō. venerabilibus. ad fi. ⁊ qd̓ ibi no. ī glo. pe.⁊ in dubijs iudicamus pro reo. de proba. ī preſentia. ⁊. c. ex lr̄is. de teſti. cum tu.⁊ ẜm vnaꝫ lecturam: ſuccumbet ergo in dubio iſte petēs: pro impetrante faciat:qꝛ in tali dubio fauet̉ ei ꝗ potiorem habet gr̄am vel habet eaꝫ a maiore: vt in pͥdi. decre. pe. ⁊ de preben. ſi a ſede. li. vi. Iteꝫ in dubio īterpretamur vt res valeat. de v̓bo. ſig. abbate. Item ſi ponimus īpetrantem eſſe reum: planuꝫ eſt ꝙ ſuccumbit actor: idem videtur ſi ponimus eum actorem. Nam aduerſarius excipit:⁊ quo ad onus ꝓbandi reus in excipiēdo fit actor. ff. de exceptioni. l. i. ſi. ergo exceptionē non ꝓbat .ſ. quod poſt datam creatū fuerit ſuccumbet. nec dicas ꝙ hecſit negatiua: qꝛ ēt ſi per verba negatiua ꝓponeret̉: vt nego tunc extitiſſe: vl̓ dicoꝙ tunc non extabat: habet reſolutaꝫ affirmatiuā: ⁊ que probari poteſt: de renun.ſuper hoc. Item multum facit pro ipſo: qꝛ hec decre. ponens ius nouuꝫ parat exceptionem contra impetrantē. Obtinebit ergo vt olim impetrans: niſi de illa fiat fides: ⁊ hoc verum puto: nō ob. prius allegata qꝛ hic de iure actoris cōſtat ſcāfide de gr̄a ⁊ de vacatione.⁊ ¶ Statuimus. non dicit declaramꝰ: ponit ergo ius noum qd̓ videtur iniquuꝫqꝛ certum eſt bn̄ficium nouiter creatum nondum ordinatum vacare: qͣre ergo d̓betur expectanti vacatuꝝ alteri non debitum: maxime cum fauorabilior ſit expectatio vacationis ꝑ creationem ꝙͣ ꝑ mortem. facit de conceſſio. preben. accedensnec videt̉ ponderandū tpͥs date: qꝛ ſi tunc extaret bn̄ficium qd̓ debito modo ⁊ n̄in fraudem expectantis ſuppreſſum eſſet: vel extinctuꝫ non deberet̉ expectanti: deconſtitutionibus cum acceſſiſſent. Item ſequeretur ex hoc ꝙ ſi īpetrauit lr̄as ad