PrimusDeſtrinitatꝰ ⁊ fi

De ſumma trinitate ⁊ fide catho.

dei filiumª in his omnibusʰ in quibus deus pater exiſtitᶜ: vna cuꝫ patre eternaliterᵈ ſubſiſtentem: partes noſtre nature ſimul vnitasᵉ exquibus in ſe verus deus exiſtens. fieretᶠ verus homo humanum videlicet corpꝰ paſſibileᵍ: ⁊ animāˡintellectiuam ſeu rationalemᵗ: ip̄mcorpus vere per ſe ⁊ eſſentialiter informantem aſſumpſiſſe ex temporeᵏ in virginaliˡ thalamoᵐ ad vnitatem ſue hypoſtaſisⁿ ⁊ perſone: ⁊ꝙ in hac aſſumpta naturaº ipſumdei verbum pro omniuꝫᵖ operanda ſalute: non ſolum affigi cruciq ⁊in ea moriʳ voluit: ſed etiam emiſ-

ſo iaꝫ ſpiritu per forari lancea ſuſtinuit latus ſuum: vt exinde prōfluentibusª vndis aqueᵗ ⁊ ſanguinisformaretur vnica ⁊ immaculataʸac virgo ſancta mater eccleſia coniunx chriſti: ſicutˣ d̓ latere primi hominis ſoporatiʸ Eua ſibi in coniugium eſt formataᶻ. vt ſic certe figure primi ⁊ veteris ade: qui ẜm apoſtolumᵉ eſt forma futuri in noſtronouiſſimo Adam ideſt Chriſtoveritas reſponderet. ¶ Hec eſtinquam veritas illius pregrandisaquile vallata teſtimonio: quaꝫ ꝓpheta vidit Ezechielꝰ animalibusceteris euangelicis tranſuolantem

⁊ ſic eſſent in deitate duo verba: ſed cū vno dei v̓bo: oīa ꝑfectiſſime dicantur ⁊ creētur: aliud ſuperfluū ⁊ nugatoriuꝫ fuiſſet: nam duorum ad idemſuffragantiū quoꝝ vnum ſufficit: alterum ſuꝑfluū eſt: quod non eſt in deitate poſſibile. ⁊ philoſophus .i. phiſicorum.ruſtra fit per plura quod poteſt fleri per pauciora.a ¶ Filiū de ſpiritu ſancto ⁊ eiꝰ eterna proceſſione. sͣ. eo. fideli. lib. vi.b ¶ Omnibꝰ. ꝑ hoc comprehēditenſitatē: inincōpreherlitaterpotentiam: ⁊ ineffabitatem. Itē eſſentiā. ſubſtantiam: ſeu naturā. dehis omnibꝰ. sͣ. eo. firmiter. in prin. ⁊ in diuinishec tria vltima repetimꝰad maioreꝫ expreſſionē.Si enim au diuinam eſſentiam habeatur reſpectus: quaſi mathematice .i. abſtracte non reducta ꝯſideratione ad perſonas: ſic eſt eſſentia. ſicōſideretur concrete habito reſpectu ad ꝑſonasſic eſt ſubſtantia: quia inqualibet ꝑſona ſubſtat: ⁊ eſt nota. sͣ. eo. dānamꝰ. ver. nos autē. ſi vtroqꝫmodo: quaſi ī conſideratione vniuerſali: ſic eſt natura: quia naturale eſtdiuine eſſentie ꝙ ſit vna: ⁊ ꝙ in ea ſint perſone. ſimplex tamen eſt impartialis ⁊ indiuiſibilis.e ¶ Exiſtit. dānati ſunt ergo bonoſiani: qui xp̄m dicebāt nō propriuꝫ ſedadoptiuum filium dei. xxiiij. q. iij. quidam. ver. bonoſiani. ⁊ de hoc de cele. miſ. in. quadam.d ¶ Eternaliter. arriani negauerūt filium coeternū patri. xv. di. c. primo.xxiiij. q. iij. quidam. ver. arriani. ⁊ arguebant ſic. omne qd̓ natuꝫ eſt principium habet: ergo filius qui natus eſt principiuꝫ habuit ⁊ eſſe cepit. vndedicebat arrianus: ſi filius eſt: natꝰ eſt: ſi natus eſt: ergo tpͥs fuit quādo nōerat filius. Sed ꝯͣ eum dicit ambroſius lib. i. de trini. c. v. idem poſſet dicere d̓ eo ꝙ ſi cepit eſſe pater: ergo primo fuit deꝰ quā pater: ⁊ fuit tēpusquo non erat pater: ſed cum ex hoc ſequeretur eum mutabilem .i. generationis acctatuꝫ: hoc dicere amentia eſt: ſemꝑ enim fuit pater ⁊filius: nam ex vi correlatiui poſito vno ponitur ⁊ reliquum. dicebat ergoAugu. de fide ad petrū. c. ij. ſi dei filius virtus ⁊ ſapiētia dei eſt: nec vnꝙͣfuit deus ſine virtute ⁊ ſapientia: dei ergo filius coeternus eſt deo patri.primum probat apoſtolus .i. ad corinthios .i. ⁊ habetur. xxxvi. diſt. §. hīcetiā. ergo dicit Grego. ⁊ auguſtinus ꝙ ſicut ſplendor qui gignit̉ ab ignecoeternus eſt illi ⁊ eſſet coeternus ſi ignis eſſet eternus: ſic eſt intelligendiex deo natum eſſe ſempiternum: vt ſit patri filius coeternus: ⁊ hoc proſeꝗtur magiſter ſen. li. i. di. ix.e ¶ Unitas. dicūt theologi ꝙ in inſtanti cōceptionis ꝑfectus fuit homo: ⁊fuit aīa rōnalis infuſa: tum ꝓpter infinitā virtutē agentis .ſ. ſpūs ſancti:tum qꝛ incōgruū fuiſſet filium dei corpus aſſumpſiſſe: niſi formatum. Inalijs aūt nō infundit̉ niſi organizato embrione: ⁊ pleno habilitato ad ipſam recipiendaꝫ: de hoc. xxiij. q. ij. quod vero. quod dicunt quidam fieri ꝑdr̄iam ſexuū. a. xl. vel. lxxx. die a cōceptione embrionis. de hoc. xv. diſ. §..i. de purifi. poſt partum. c. vnico.f ¶ Fieret. cōcor. sͣ. eo. firmiter. ver. ⁊ tandem ibi: verus hō factꝰ eſt ⁊ cōſidera verba: nō .n. fuit xp̄s cōpoſitus ex deitate ⁊ humanitate: nam ſimplicitas deitatis nullā recipit cōpoſitionem: vt ibi ſatis no. in pͥn. ⁊ qd̓ ibi dicit̉ xp̄m fuiſſe cōpoſitū. verū eſt reſpectu humanitatis: que fuit compoſitaex aīa rōnali ⁊ humana carne: vt ibi ⁊ hic. ⁊ sͣ. de here. cuꝫ xp̄s. ⁊ vide qd̓no. de cōſe. di. ij. hoc eſt quod dicimus.¶ Paſſibile. intātum ꝙ vt dicit Aug. oēs defeccus noſtros aſſumpſitilius dei preter ignorātiam ⁊ peccatum. vel magiſter de hoc. iij. ſen. xv.diſt. lꝫ igiturꝰ in aſſumptione ſui ipſius caro fuerit a ſpiritu ſancto ab oībꝰreliquijs peccati mūdata: vnde angelus ad virginē luce .i. Sipiritus ſanctus ſuperueniet in te ⁊ virtus altiſſimi obūbrabit tibi. qd̓ ex te naſcet̉ ſanctum vocabitur filius dei: tamē vt dicit ipſe auguſtinꝰ. Si in cruce mortuus non fuiſſet ad vltimum ſenio defeciſſet: frigus ergo calorem famemſitim ⁊ alias humanas penalitates pati poterat: ⁊ ſic habuit corpus paſſibile. Fuit autē hoc cōgruū ꝙ noſtros defectus aſſumeret ꝓpter iuſticiamſatiſfactionis: quam pro nobis faciendam aſſumpſerat: vt pro nobis perfecte ſatiſfaceret per penalitates carnis noſtre. Item propter fidem incarnationis. ſine his enim penalitatibus humana natura hominibꝰ nota nōfuiſſet. Item propter exemplum patientie nobis prebendū ad tolerandaspenalitates carnis humane.¶ Animā. non ſpiritum vitalem tm̄. de cele. miſ. in quadam. vbi plurius auctoritatibus ꝓbatur: quod hic de vera anima dicitur.¶ ¶ Nationalem. non dicit ſenſitiuam vel vegetabilem tm̄: de ꝗbus. jͣ. inparte proxima dicetur.

k Ex tꝑe. quod tempus ſatis notū eſt: ⁊ ab hac incarnatione cēputant quidamannos dn̄i. xxiij. di. in nomine dn̄i. in pͥn. alij a natiuitate ⁊ de hoc in ſpec. de inſtru. edi. in prima col. Dubitari poſſet de tꝑe incarnationis: quare tūc ⁊ nō priꝰvel tardius: canoniſte dicūt ſatis eſſe dicere cum paulo. O altitudo diuitiaꝝ ⁊c̄.ad ro. xi. in fi. de pe. diſt. iiij. ſi ex bono. nam ⁊ in ptāte miſerentis eſt quando ⁊ꝙͣtū miſereri velit: facit de pe.di. ij. ſi .n. inquit vltra mediuꝫverſicu. ſicut. ⁊ qd̓ no. ꝗ cle. vl̓vo. c. ij. dicunt tn̄ theologicertū eſt nō fuiſſe cōueniēs anpeccatū deū incarnari: cū opusincarnationis pͥncipaliter oronet̉ ad abolitioneꝫ peccati: ⁊ vtdr̄ luce. v. non ſanis ſꝫ īfirmisopus ē medico: nec venit vocare iuſtos ſed peccatores. ij. q. i.multi. de pe. di. i. libenter. Itēnec fuit ꝯueniēs ſtatiꝫ poſt peccatū deū incarnari: cū .n. ex ſuperbia peccatū ꝓueniſſet: ſic liāberādus erat hō vt humiliatuſrecognoſceret ſe liberatore indigere: quod magno cōſilio delatum fuit: vt cognita ſui infirmitate hō clamaret ad medicuꝫ: ⁊gr̄e poſceret auxiliū. Ad finemvero ſeculi non debuit differri:vt de imꝑfectiōe humane nature per incarnationē perueniretur gradatim ad perfectionē glorie in fine ſeculi.Item fuit equū poſt datam legem moſaycā ⁊ propheticam quā multi ſꝑnebāt:iuſtificari deo genus humanū per incarnationē ⁊ tꝑe gr̄e: quod ſi delatū fuiſſetad finē ſeculi: forſan reuerētia ⁊ notitia dei ⁊ morū honeſtas in terris fuiſſet abolita: fuit etiam hoc conueniens ad manifeſtandam diuinam virtutem ſaluātemer fidem preteriti preſentis ⁊ futuri. vt no. Ber. sͣ. eo. ti. ſuꝑ rub.l ¶ Uirginali. quare de maria virgine ⁊ nō de alia voluit incarnari? Dicūt. ſancti ꝙ ſicut ex ſuperbiſſima natus eſt morbus: ſic ꝑ ꝯtrariū ex humiliſſima īcohari debuit medicina: vn̄ verſo noīe eue ipſi dictū eſt aue. luce. i. Iteꝫ ſicut ad ſummā humilitatem dei filius voluit incarnari: ſic ſumme humilē eligere voluit inqua ⁊ a qua tanta deberet humilitas īchoari: vn̄ ipſa in cātico ſuo dixit ibidē. reſpexit dn̄s humilitatē ancille ſue. Tertio qꝛ vt quedam refert hiſtoria: pͥma ipſafuit que v̓ginitatē deo obtulit: vn̄ qꝛ nouū doni genus obtulit: nouo ⁊iditodono debuit honorari. In ꝯiugio aūt Ioſeph cōſenſit īſtinctu ſpūs ſancti ad celandum myſteriū: quod dic vt .xxvij. q. ij. §. ij. ⁊. c. inuēta.m ¶ Thalamo .i. cubiculo vel vtero.n ¶ Hypoſtaſis. greci eo modo vtunt̉ hoc noīe hypoſtaſis quo nos vtimur hocnoīe ꝑſona: de hoc noīe .i. de ſen. xxiiij. ⁊ xxv. di. hypoſtaſis aūt ꝯpōit̉ ab hyposqd̓ eſt ſub ⁊ ſtaſis qd̓ eſt ſtatus vel ſtans: ⁊ dicit̉ hipoſtaſis ſubſtātia intellectiuaſiue forma .ſ. primordialis materia. ⁊ dicit̉ quaſi ſubſtās: qꝛ habet ſubſtare oībꝰaccidētibus: ⁊ oīa accidētia ad ſe recepit: a nullo tn̄ informatur ẜm Hug.o ¶ Natura .ſ. vera humana. Io. an.p ¶ Omnium. quo ad ſufficientiam: ſed quo ad efficaciam pro deſtinatis tm̄: dehoc de con. di. ij. ſemel. ij.q ¶ Cruci. in huius paſſionis memoriam videmus in ſingulis particularibꝰ eccleſijs depictā crucē in altū erigi: ⁊ celebramus ēt feſtum īuentiōis ipſius de conſe. di. iij. crucis. Dicit Aug. Crux. que erat ſuppliciū latronū: nūc trāſit ad frōtes imperatoꝝ: ſi tm̄ honorē deus cōtulit ſupplicio ſuo. ꝙͣtum ꝯferet ſeruo ſuoInter alias fuit quadruplex cā quare xp̄s crucis mortē elegit. Prīo vt ī illa pēdēs ī aere ſe inter deū ⁊ hominē mediatorē oſtēderet: ⁊ ſic no. i. ad thimo. ij. ⁊ x.di. qm̄. Secūdo vt dāna que obuenerāt per lignū primis parētibus vetitū: perlignū crucis reſtauraret. Tertio vt diabolū qui per lignū vincebat per lignū ſuperaret: ⁊ hec duo gregorius exprimit in prefatiōe de cruce. Qui ſalutē humanigeneris ⁊c̄. de qua de con. di. i. inuenimus. ⁊. jͣ. de reli. ⁊ ve. ſan. ſi dn̄m an̄ medium. Quarto vt euidenter oſtēderet ꝓ quibꝰ reſtaurādis patiebat̉ .ſ. pro ſuperis angeloꝝ ruinis replendis. pro iuſtis de limbo educēdis: ꝓ amicis colligēdis⁊ adiuuandis: pro inimicis recōciliādis. Primū deſignat̉ per brachiū ſuperiꝰ.Scd̓m per inferius. Tertiū per dextrū. Quartū per ſiniſtrū. Fertur etiam cruxquattuor genera lignoꝝ habuiſſe .ſ. cedrū in ſtipite. palmā in palo per longū: cupreſſum in ligno ex tranſuerſo: oliuā in tabulā ſuꝑ crucem loco quarti brachij. ⁊datur verſus. ligna crucis palma cedrus cupreſſus oliua. Et qūo proprietatesnoꝝ bene cōueniant inſtāt theologi: quod omitto.r ¶ Mori. de con. di. ij. timorem.¶Profluētibus. ſeparatim. de hoc de cō. di. ij. c. i.t ¶ Aque. ⁊ fuit vera aqua: de quo ſatis de cele. miſ. in quadaꝫ. ⁊ fuit aqua regenerationis. ⁊ ſanguis redemptionis. vt ibi.v ¶ Et īmaculata. ad ephe. v. ante finem.x ¶ Sicut. ponit figurā quā etiā īducebat Hoſt. de cele. miſ. in quadā. ver. ꝑ h̓.y ¶ Soporati. ergo dormitio ade ⁊ mors xp̄i cōueniunt in figura. ſicut cōueniūtin figura vigilans ⁊ viuēs. ſi de latere ergo viuētis debuiſſet formari ꝯiunx. ecōtra de latere vigilantis fuiſſet eua formata.⁊ ¶ Apoſtolum. ad ro. v. poſt mediū.¶ Formata. gen̄. ij.9 ¶ Ezechiel. i. c. xvij. in prin. Io. Grego. in. iiij. homel. ſuꝑ exechiele de viſione quattuor aīalium hn̄tiū faciēs diuerſas .ſ. hoīs leonis bouis ⁊. dicit ꝙ

s ⁊ aquile. dicit.iij