Liber

X eoª non debet quis fructusA cōſequi quod niſus extitit impugnare.¶ DemUmᵇ quid prohibetur: prohibentur omnia que ſequunturex illo.I Dem.

Curalisᶜ locutio duorum numero eſt contenta.T Dem.Mputariᵈ non dꝫ ei per queꝫ¶ nō ſtat: ſi non faciat quod pereum fuerat facienduꝫ. IDeꝫ.

de preben. dilectus. vbi confirmatur factū legati in vno capitulo ⁊ nō in alio. C.de dona. ſancimus. vbi tenet donatio pro parte ⁊ pro parte non tenet. Et no. ꝙhoc eſt brocardicū. ⁊ pro hac parte faciunt iura. sͣ. īducta. ad idē. xxxvii. di. turbat⁊.c. ſi ꝗd veri. i. q. i. nōne ſodomite. ⁊. c. dn̄s d̓clarauit. xii. q. v. quia. xvii. q. iiij.q̄ſti. xxij. q. iiij. īter cetera. xxiiij. q. iiij. quid ergo. de conſecra. diſtin. iiij. ſi nō ſanctificatur. sͣ. de ar. cum tempore. de donat. apoſtolice. ⁊ ꝙ ibinota. d̓ teſta. ray. ⁊. c. raynal. īſtitu. de inuti. ſtipula. §. ꝙ ſiꝗsvbi ſi ſtipulor mihi ⁊ alij tenetſtipulatio pro dimidia. ꝓ aliadimidia non. ff. de vſu. uſurasvbi illicite vſure nō viciant ſortem. ⁊. e. ti. l. placuit. vbi ſtipulatus vſuras vltra modum licitas tantū petit: lꝫ non vltra. ⁊. ff. de iure. do. l. ſiue generalis. vbi ſi generalis cucitum vel vſuras vſurarum lirator vel ſpecialiter dotis dande cauſa cōſtitutus: amplius ꝙͣ fuerint mulieris facultates promiſerit: nō valet ipſo iure ꝓmiſſio in ſuperfluo: ſed vſqꝫ ad licitū modum bene. ⁊. C. de tranſac. ſi ex falſis. vbi tranſactio tenet pro parte ⁊ pro parte n̄.C. de vſur. cū allegas. C. ſi cer. pe. ſi pro mutua. vbi pene promiſſio tenet vſqꝫad legitimā quantitatem vſuraꝝ: ⁊ nō vltra. ⁊. C. de ſecundis nup. hac edictali.§. ſi vero ſi vltra ſtatutum modū relinquit̉ vitrico vel nouerce id quod plus eſtſolūmodo reuocatur. C. de liber. preter. vel exhere. auc̄. ex cā. vbi dicitur ex cauſapreteritionis vel exheredationis irritum eſt teſtamentū quantū ad inſtitutionemcetera nāqꝫ firma permanent. per que ⁊ ſimilia probatur vtile per inutile non vitiari. Econtra ꝙ vtile vitietur per inutile: probatur. ix. di. ſi adſacras. xxiij. di.quorundam. iij. q. ix. pura. sͣ. de offi. dele. cum ſuper. ⁊. c. ſuper queſtionum. §. ſivero de re iudi. ad probanduꝫ. ff. de aqua quo. ⁊ eſti. l. i. §. itē queritur. ff. de ar..l. pedius. vbi compromiſſum in ſeruum ⁊ liberū factuꝫ nō tenet. ff. de trāſactio.cum hi. §. pretor. vbi requiritur totum vtiliter geſtum: ⁊ inſti. qui mo. tol. ob. §.preterea. vbi prior ſtipulatio vtilis vitiatur pretextu ſequentis nouationis: licet ſitinutilis. Solu. dixit Bar. brix. ⁊ hoc no. iii. q. ix. pura ꝙ utile per inutile vitiat̉vbi in iure id inuenitur expreſſum: alias non. vel dic plenius ꝙ regulariter vtilenon vitiatur per inutile: vt hic patet: vides enim ꝙ hec pars probandi .ſ. negatiuā hic ponitur pro regula: habemus igitur ſtare regule niſi ſpecialitatis ratio vl̓caſus ſpecialis contra regulaꝫ appareat: vt dixi. sͣ. in rubrica. Eſt autē cōtra hāregulam caſualiter inuenire vtile vitiari per inutile: vt in cōtrariis. Et eſt ſpecialitatis ratio: quia vtile ⁊ inutile ſunt inſeparabilia: vt vides in. c. quorumdā. ī decre. cum ſuper. ⁊ in decre. ſuper queſtionum. ⁊ in decre. ad probandū. in. l. pedius. ⁊ in omnibus cōtrariis. ⁊ probatur optime hec ſolu. ff. de aqua quo. ⁊ eſti. l. i.§. trebatius. ⁊. §. itē queritur. dicitur enim in. §. trebatius. ꝙ ſi habeo ſeruitutemducendi ad aquam certum numerū pecoꝝ ſi plus ducam ſuperflua poterit dominus remouere. ⁊ in. §. item queritur dicitur ꝙ ſi habeo ſeruitutem ducēdi certamaquam per fundum tuum: ⁊ ego aliam aquam illi miſceo: ꝙ a toto potero ꝓhiberi. Ratio ergo diuerſitatis eſt qꝛ pecora ſeparabilia ſunt aqua mixta inſeparabilis: ideo in primo prohibeo ſolum a ſuperfluo: in ſecundo a toto. Item ꝓbatur optime. ff. de edil. edic. plerūqꝫ. ⁊. l. ediles. §. cum autē. ⁊. §. ſe. vbi ſi difficilis eſt ſeparatio: redibito vno redibetur ⁊ reliquum: ad idē. ff. de le. i. plane ī pͥn..ff. de verb. ob. l. i. §. ſed ⁊ mihi. ⁊. l. que extrinſecus. cum ſi. Colligitur ſolutio..ff. de vſur. l. pecunie. i. rn̄. in vlti. glo. arg. cōtra. ff. de do. īter vi. ⁊ vxo. ſi ſponſus. §. ii. Sed illud ſpeciale donationum fauore. Item contra predicta. ff. cōmunia predi. l. proprium ſolum. vbi ſi vendo propriū ſolum ita vt mihi ⁊ vicino ſeruiat: mihi ſoli ⁊ non vicino ſeruitus acquiritur. ⁊. ff. quod cum fal. tu. l. i. §. ſed pōpo. vbi ſi verus tutor auctoritatē preſtitit cum falſo tutore: tenet ipſius veri tutoris auctoritas: ⁊ ideo ſubdiſtinxerunt quidam ſi vtile ⁊ inutile ſunt inſeparabilia: ⁊ vitium eſt in re: tunc vitiatur: vt. sͣ. dictum eſt. Si autem vitium eſt in ꝑſona adiecta: tunc nō vitiatur: ⁊ ſic intelligātur hec cōtraria. Sed hec ſolutio reprobari videtur per predictam decre. de off. dele. cū ſuꝑ. ⁊ ideo poſſet reſpōderi ad pͥdictā. l. qd̓ cū fal. tu. ff. vt ibi no. Ber. vel poſſet dici ꝙ in illa. l. verus tutor ⁊ falſus auctoritatē non ſimul ſed ſeparatim preſtiterūt: ⁊ iō cū actus cōmiſcui nō fuerint: vtile nō hꝫ ꝑ inutile ſeparari. Ad. l. propriū. ff. cōia predi. bene fateor ꝙ ſeruitus eſt res indiuiſibilis: ſed ibi vendens ſeruitutē integrā ſibi ⁊ ītegrā vicinoacquirere voluit: ſeruitus aūt vicini bene eſt ſeparabilis a ſeruitute vendentis ⁊ iōaltera vtilis per alteram inutilē nō vitiatur. Ad leges auteꝫ ſuperius allegatas.ff. de arbi. l. pedius. ⁊. ff. de tranſac. cum hi. §. ſi pretor dico ꝙ ibi non erāt duoquoꝝ alterū vtile eſſet alteruꝫ inutile: ſed vnū ſolū .ſ. trāſactio ſuper alimētis ī ſecundo caſu inualida: qꝛ nō queſierat pretor de omnibus que mandat pͥtor in primo caſu vnū fuerat cōpromiſſum ⁊ nō duo. Sed ad hͦ vltimū ē melior pͥma ſolutio videtur tn̄ fallere p̄dicta ſolutio in caſu. ff. de fideiuſ. grece. §. in oībus vbidr̄ ꝙ ſi fideiuſſor obligatus eſt ī duriorē cāꝫ ꝙͣ principalis: oīmō nō obligat̉ ſꝫ ẜꝫopinionē illā q̄ exponit oīmō nō obligat̉ in eo .ſ. ꝙ excedit nō contradicit.☞Xeo nō dꝫ. Pone caſum in eo qui dicit decre. epiſtolas non eſſe autenticasT qꝛ nullam dꝫ pro ſe allegare. xix. di. ſi romanoꝝ. ad idem. viii. di. quo iureItem pone in eo qui impugnat cōpoſitionē qui ex ea beneficium non cōſeꝗt̉. sͣ.de cenſi. cū olim. Item ī eo qui īpugnat teſtamētū dicens illud inofficioſum quiſi id īprobe dixit ⁊ ſuccubuit quicꝗd ex teſtamēto capiebat perdit. ff. de inoffi. te.papi. §. meminiſſe. ad idē xiij. q. ij. ꝙͣ prepoſterum. sͣ. de teſti. preſentium. C. dehis quibus vt indig. l. alia eſt. ⁊ dicit lex abſurdum eſt quem redire ad id quod ſemel renunciandum putauit. C. de rebus credi. ſi quis iuſiuranduꝫ. ⁊ facit ad hācregulam. sͣ. e. qd̓ ſemel. ⁊ quod ibi dixi: ⁊ quod h̓ dicit niſus extitit: dic cū effectuſaltem quantum in eo fuit: qꝛ perſeuerauit: ſi autē ſimpliciter proteſtaret̉ ſecus

eſſet: vt intelligit Ber. predi. decre. de teſti. preſentium. Item ſi inciperetagere vel excipere ⁊ deſiſteret ante ſentētiā: vt ꝓbāt predicte. l. pap. §. meminiſſe. l. alia eſt ⁊ hoc no. Ber. in predi. decre. de cenſi. cum olim. ⁊ qd̓dicit hec regula verū ītelligo niſi forte ex neceſſitate officii habuerit impugnare: nā tūc ꝓprio noīe fructū cōſequi poſſet: hoc ꝓbat̉. iii. q. vii. §. triav̓ſi. ſi ꝯͣ patrem pupilli.ff. de poſtu. l. vl. ff. deiudi. iulianus ait ⁊ meliꝰ.ff. de admi. tu. vel cu.cū quedam. vbi filius pͥteritus a matre tutor velcurator inſtituti heredishereditatem adeundo nomine pupilli ſibi non preiudicat: ad hoc. sͣ. e. lib.de elec. c. pe. §. porro. itēlꝫ quis impugnet ſnīam in vno. c. ex alio capitulo conſequitur fructum: deteſta. ray. ⁊. c. raynal. ⁊ facit quod dixi. sͣ. regula ꝓxi. Et concor. ad hancregulam .i. q. vij. c. i. xcvi. di. ſi imꝑator de poſtu. c. vlti. ⁊ ſimile eſt quoddicit̉. fruſtra legis implorat auxiliū ⁊c. de vſur. quia fruſtra. Itē no. ꝙ ſic̄nō dēt ꝗs conſequi fructum ex eo qd̓ impugnat. vt hic: ita econuerſo nō d̓bet ꝗs impugnare id ex quo fructū cōſequit̉. xix. di. c. i. iiij. q. iij. ſi quis teſtibꝰ. iij. q. viii. cuius in agendo. de cenſi. cū olim. in fi. ad hoc de trāſac.ex litteris. ⁊ aꝑte. ff. de iure do. l. cū in fundo. v̓. ⁊ ſiquidem. ff. ſolu. ma. ſꝫſi ideo: ⁊ hoc ſane intelligas ẜm ea q̄ dicta ſunt. sͣ. ī alio caſu.Um quid prohibetur. Pone caſum in prohibito a carnibꝰ: qui prohibitus intelligitur ab omnibus que trahūt ſementinā origineꝫ. iiij.di. deniqꝫ. ⁊ ꝓhibita cōcupiſcentia per legē prohibita ītelligunt̉ oīa malaque ſequunt̉ ex illa: de conſti. nā cōcupiſcentiam. Item ꝓhibita alienatiōeꝓhibita intelliguntur venditio: donatio: manumiſſo ⁊c. C. de rebus ali.non alie. l. vlti. ad idem. de re. ec. non alie. nulli Item prohibito officio:⁊ beneficium. lxxx. di. eos. Item ⁊ furto ꝓhibito prohibetur oīs rei alieneillicita vſurpatio: ⁊ prohibita mechia omnis illicitus concubitus prohibetur. xiiij. q. v. penale. xxxij. q. iiii. meretrices: ⁊ cui prohibetur eccleſie communio: ⁊ eius ſtipendia ꝓhibita intelligunt̉: de ap. paſtoralis. in. fi. ad idē.ff. de ſeruis expor. l. cui. Et concordat ad hanc regulam. jͣ. eo acceſſoriuꝫbiſcum duos numero cōprehendit. Item. sͣ. eo. lib. de preben. 1sCuralis locutio. Po. ca. de con. di. i. hoc quoqꝫ ibi. dominus vocui. §. i. vbi beneficioruꝫ noīe duo tm̄ beneficia cōtinēt̉: itē ꝑ. l. ff. d̓ manu.teſt. l. libertas. §. poſt annos: nā ſi leget̉ libertas ſeruo poſt annos: de duobus ītelligit̉. item ſi ꝓmittit̉ vel legatur poſt dies: d̓ duobus intelligitur.ff. de v̓. ſig. l. inter illā. §. ita datam. itē ꝑ. l. ff. de teſti. vbi numerus: vbiſunt h̓ verba. ⁊. iiij. q. iij. vbi numerus. Cōtra. ff. de op. lega. l. i. vbi dicitur ꝙ ſi alicui legata eſt ſeruoꝝ optio tres eliget. So. ſpeciale eſt ī fauorēvltime voluntatis: vt ibi potius ſequamur quoddam mediū ꝙͣ minimuꝫqꝛ ad minus de duobꝰ intellexit: ex quo dixit in plurali: ⁊ forte de pluribusſequamur ergo quoddam medium: ⁊ ſic optet tres: vel dic: vt ibi not. ꝙibi legatus fuerat equus vel ſeruus quem ſerui teſtatoris elegerint: quosſeruos legatarius optare debeat: tunc optabit tres ſeruos qui eligent ſibiequum vel ſeruum legatum: ⁊ ideo tres: qꝛ duo de facili diſcordarēt. viij.q. i. nec nouam. sͣ. de ar. c. i. ff. de ar. itē. ſi vnus. §. principaliter: ⁊ quodhic dicit ꝙ pluralis locutio eſt contenta duorum numero verum eſt regulariter: ⁊ ibi eo. vel alio iure non adijcitur numerus: vt in pre. l. vbi numerus canonizata. iiij. q. iii. in cauſis igitur ⁊ inſtrumentis regulariterduo teſtes ſufficiunt. interdum tamen vnus ſufficit: vbi .ſ. nulli ſit preiudicium de conſecra di. iiij. placuit. Et multi ſunt caſus in quibus requiruntur tres ad minus. Primus in depoſitione pecunie: in aucͣ. de fi. inſtrumentorum. §. ſi quis igitur. col. viij. Item quādo imperitus litteraꝝcontrahit ſcriptis. C. ſi cer. pe. l. vlti. in inſtrumento de quo ſit comparatio. C. de fi. inſtru. l. pe. Quando pater legitimat filium naturalem inſtrumento publico. in auc̄. vt licet ma. ⁊ auie. §. ad hec coll̓. viii. Qn̄ mulierfatetur ſe pro interceſſione aliquid recepiſſe. C. ad vel. antique Quandoquis vult infirmare teſtamentum quod facit poſt tranſcurſum decēnij. C.de teſta. ſancimus. in inuentario. C. ad. l. fal. auc̄. ſed cū teſtator. In priuata ſcriptura: vt fidem faciat. C. qui po. in pig. ha. l. ſcripturas. itē ꝗnqꝫrequiruntur dum ꝯͣctus excedit libram auri in ciuitate. C. ſi cer. pe. auc. ſꝫnouo: ⁊ in codicillis: ⁊ donatione cauſa mortis ſimiliter. v. C. de dona. cāmor. l. vlti. Item in teſtamētis cōmuniter. vii. ī teſtamēto tamē ceci. viii..C. qui teſta. fa. poſ. hac conſultiſſima. aliqn̄. v. vt in teſtamēto ruſtici: vtin municipijs: ⁊ villis vbi eſt hominum raritas. C. de teſt. l. fi. aliquandoſufficiunt duo vel tres: vt in teſtamēto facto inter filios ⁊ nepotes. C. de teſta. hac conſultiſſima. itē interdū reꝗͥrunt̉. xv. teſtes. C. de prox. ſa. ſcri. l.vna. Inierdū plures. ii. q. iiij. preſul. ⁊. c. ſe. Et no. id quod hic dicit̉ d̓ plurali locutiōe: nō hꝫ locū ī ꝓnominibꝰ: vt nos vos veſter ⁊c. nā vnꝰ pͥlatꝰſcribit: ⁊ ei ſcribit̉ ī plurali. ⁊ papa ſꝑ d̓ ſe ſcribit fic. sͣ. de cri. fal. ꝙͣ graui.Mputari non debet. Po. caſum in eo qui debet appellationem ꝓſequi infra annum cui non imputat̉ ſi per eū nō ſtetit. ij. q. vi. anteriorum in eo qui debet promoueri ad ſacerdotium infra annum cui non currit annus ipſe ſi iuſto īpedimento detenitus promoueri non potuit. sͣ. e. li.de elec. cōmiſſa. §. i. In eo qui rem emit ſub pacto legis cōmiſſorie .ſ. ꝙ ſi ītra terminum precium ſolutum non eſſet res foret inempta: ⁊ emptor intermino ſoluere volens ſi non habuit cui ſolueret: ſibi non imputatur. il.