Liber

terit: etiam priuſquamª incipiat deveritate cauſe appellatiōis cognoſcere: abſolutionis illi beneficiū adcautelam iuxta formā eccleſie imꝑtiri. A Lexander quartus¶ Iudex eccleſiaſticus compellilaicuꝫ repellere excōmunicatos abactibus iudiciarijs ei prohibitis. h.dicit Io. and.Ecernimus vt iudices ſecula¶ resᵇ per cenſuram eccleſiaſticaꝫ ab eccleſiaſticis iudicibꝰ canonicaᶜ monitiōe premiſſa repellere excōicatos ab agēdoᵇ patrocinādoᶜ ⁊teſtificandoᶻ in ſuis curijs ⁊ iudiciiscompellantur.G Regorius. x. in cōcilio generalilugdunenſi.¶ Non valet excōicatio lata ī participātes: niſi fuerint moniti nominatiꝫ: ⁊ canonica monitio diciturhabet dierum interualla niſi neceſſitas facti aliud ſuadeat: hoc dicitIo. and.Onſtitutionem felicis recorAdatiōis Innocentijᵍ pape. iiij.

predeceſſoris noſtri: que prohibetparticipantes excommunicatisʳ eaparticipationeʰ: que ſolam minoremⁱ excōmūicationem inducit monitiōe canonica nō premiſſa maiori excōmunicatiōe ligari: decernēspromulgatā aliter excōicatiōis ſententiam non tenereᵏ: ad tollenduꝫomnem ambiguitatis ſcrupulumˡdeclarantes decernimꝰ: ita demuꝫeſſe monitionem canonicā in hocᶠcaſu: ſi alijs rite ſeruatisⁿ eos ꝗ monentur exprimat nominatimᵈ.¶ Statuimusᵖ quoqꝫ ut inter monitiones: quas ut canonice promulgetur excōicatiōis ſnīa ſtatuūt iurapremitti iudices ſiue monitionibꝰtribus vtantur: ſiue vnaq pro omnibus obſeruent aliquorum dieruꝫꝯpetentiaʳ interualla. ¶ Niſi factineceſſitasᵍ aliter ea ſuaſerit moderanda.T Dem in eodeꝫ.¶ Relaxatio ad cautelā in generali interdicto nō hꝫ locū. h. d. Do.Reſentiᵗ generali declaramꝰedicto: beneficiū relaxationis

quando fieret habet relaxatio ad cautelā de excōicatiōe que dr̄ lata poſt: ⁊ ꝑ hociam obtinui in cā qua petebat̉ abſolutio ad cautel ā excōicatiōis. que dicebat̉ lata poſt ap. legitimam: ⁊ eodē die lata fuerat excōicatio ⁊ interpoſita appellatio:nec apparebat que primo: dicebant eniꝫ ꝙ petens hoc neceſſe habebat probare .ſ.ꝙ prius appellatum fuerat. lꝫ non habebat neceſſe probare veritateꝫ cauſe: qꝛ illa ꝓbata nō abſolueret̉ ad cautelam: īmo pronunciaret̉ nullaſnīa. sͣ. eo. ꝑ tuas de of. dele. cūꝯtingat: ⁊ ita ē veꝝ per hāc lr̄aꝫtūc ergo iudex appellationis abſoluit ad cautelam: qn̄ cōſtat ꝙpoſt appellationē lata eſt ſnīaexcōicationis nec ad huc conſtatde veritate cauſe.a ¶ Priuſquā īcipiat: plus ergo ptātis hn̄t in hac abſolutiōead cautelā ꝙͣ in īhibitiōe quamfacere nō pn̄t: niſi prius īcipiātcognoſcere de veritate cāe ap. interpoſite ante diffinitiuaꝫ quoddic vt. sͣ. e. li. de ap. romana. §.ꝙ ſi.Ecernimus Commode non diuiditur ẜm Io.an. Sed decernit ꝗ ſunt cōgē̓dqua pena per queꝫ qua forma ⁊ad ꝗd ⁊ hoc trimēbre eſt.b ¶ Decernimus. ſeculares: certū eſt ꝙ ptās ſecularis minor ēeccleſiaſtica. sͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite: ⁊ ei ſubeſt: vt ibi: ⁊ .xcvi. di.duo ſūt: ⁊ ideo cēſura eccleſiaſtica coerceri pōt: vt ſeꝗtur. Et ꝗdcōtinet̉ noīe cēſure: habet̉. sͣ. dever. ſig. querēti. ⁊ cōcor. ad hācd̓cre. sͣ. e. li. de fo. cōpe. c. ii. ⁊ d̓iniu. lꝫ. sͣ. de excep. c. ij.c ¶ Canonicam. xxiiij. q. iij. d̓ illicita. xij. q. ij. ca. indigne. sͣ. deſen. ex. ſacro: ⁊ illa recte dicitur canonica: de qua cauet̉. jͣ. c. proxi. ij. rn̄.d ¶ Agendo: ⁊ conueniendo: qꝛ ſicut nec agere: ſic nec cōuenire pōt. sͣ. de excep.cum inter priorem: a defendēdo nō repellitur: vt. sͣ. de iudi. intelleximꝰ: rō ibi pꝫ:⁊ ꝗd de impetrando: vidiſti. sͣ. eo. lib. de reſcriptis. c. primo.e ¶ Patrocinādo: eccleſia ergo priuat aliquē interdū ꝑpetuo interdū ad tp̄s offōpoſtulandi ⁊ concor. sͣ. de her. ſi aduerſus. ⁊. c. excōicamus. §. credētes. sͣ. eo. lib.de penis fel. cis. §. qd̓ ſi ꝗs: ad fineꝫ. ⁊ procedit hoc ēt interduꝫ ex alieno delicto viibi: ⁊ ſunt iſti partim de primo ordine non poſtulātium: qꝛ ēt proſe poſtulare nonpn̄t in agēdo: de quo dic vt. iij. q. iij. §. tria. Eſt aūt poſtulare deſiderium ſuū vl̓amici ſui in iure apud euꝫ ꝗ iuriſditioni preeſt exponere: vel alterius deſiderio ꝯͣdicere vt ibi. ⁊. ff. de poſtu. l. i. ⁊ intellige hāc nō ſolū in aduocato: ſed ēt in ꝓcuratore. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. ſi .n. nō auditur ꝓ ſe: multominus ꝓ alio. iiii. q. vi.oībus. ad hoc sͣ. e. dilecto.i ¶ Teſtificādo: excōicatus ergo maiori ītelligas teſtificari nō pōt. sͣ. de teſti. vēiens. ii. in fi. vnde ſi dicatur excōicationis ſnīa nulla: in defectuꝫ ꝓbationū conſueuerūt abſolui ad cautelā: vt ibi vides ꝙ nō poteſt teſtificari: ſed nunꝗd excōicatꝰpoterit teſtari: de hoc ꝑ Inno. de do. ⁊ cōtu. veritatis: ꝑ hoſtiē. de excep. pia. pergar. de vſur. ꝙͣꝙͣ. ꝑ guil. in ſpe. d̓ īſtru. edi. §. compendioſe. circa prin. ⁊ vr̄ ꝙ lꝫiſta iudicialia ꝓhibeant̉. exͣiudicialia non: ſicut. sͣ. e. ſolet. ad fi. ẜm hoſtiē. ⁊ gar.teſtari nō pōt: qꝛ ſeparatus ē a cōione eccleſie: ⁊ ſeparato a cōione eccleſie: omnebeneficiuꝫ ex legibus deſcendens īterdicitur: ⁊ guil. ſequēs Irino. ⁊ pe. ⁊ ſamp. tenet. sͣ. d̓ excep. pia. ꝙ poteſt teſtari. ⁊ pe. de vndalla tenuit opi. hoſti. ⁊ gar. ⁊ hocꝓpter periculū cōionis cum excōicato: cui cōicādum nō eſt: ⁊ denegatur: in auc̄ d̓priuile. do. her. mu. nō preſtan. §. antepe. ⁊ actus legitimi eis interdicūtur. vt hic⁊ eſt ſimilis ẜm eos deportato: qui eſt inteſtabilis. ff. de teſta. eius cui. §. i. ar. pro⁊ contra. sͣ. de her. excōicamus. §. credentes. Quid dices de tabellionatū: nunꝗdinſtrumentum cōfectuꝫ per excōicatum valet. videtur valere: argu. predi. §. credentes vbi dr̄ de excōicato: ꝙ ſi ſatiſfacere cōtempſerit īfra annum: extunc īſtrumenta per ipſum confecta non valent: ergo a contrario: prius ideſt ante annumconfecta valebant: lꝫ eſſet excōicatus. alij cōtra pro ꝗbus optime. iij. q. iiij. nullusibi nullus anathematizatoꝝ ſuſcipiatur: nec a quoquā credantur: que ab eis dicūtur vel conſcribūtur. sͣ. eo. nouerit. alij vt hoſtien̄. ⁊ guil dicunt ꝙ quandiū eiꝰexcommunicatio eſt occulta: valet inſtrumentum ab eo confectum: vel ſi ſit manifeſta: nec poteſt probari: arg. ff. de. offi. preſi barbarius: iij. q. vij. §. tria. C. deteſta. l. i. sͣ. de re iudi. ad probandū. de excep. pia. §. ſi vero. ſecus ſi ſit notorie: d̓excep. exceptionem de choa. cle. ⁊ mu. veſtra. ſicut enim ibi notorius concubinarius ſuſpenſus eſt quo ad ſe: ⁊ quo ad alios. ita notorie excōmunicatus tabellio. ⁊ pretor publice nunciatus repellitur etiam ab extraiudicialibus. jͣ. eo. licet?Io. an.Onſtitutionem. Sunt due ꝑtes. Prima declarat ꝯſtōnem īno. Scd̓aibi ſtatuimus dat formam monitionū ⁊ vnū caſuꝫ excipit ihi: niſi. Do.g ¶nnocentij. sͣ. e. ſtatuimush ¶ Participatione. denotatꝙ eſt quedā participatio que inducit maiorem .ſ. que in crimine ſit. sͣ. e. ſi concu-

bine ⁊. c. nuper eſt alia que inducit minorem: vt cū quis participat ſcienterexcōicato maiori in locutione: oſculo: mēſa ⁊ ſimilibus ⁊ ab hac excipiunt̉certe ꝑſone: vxor filius ſeruus ⁊ alij: delibꝰ. xi. q. iij. quoniā multos. sͣ.eodem ꝙ in dubijs: ⁊. c. ſeq. ⁊ ẜm gͣuiar. ſcurrit quis minorem excōicationē mittendo nunciū vel lr̄aꝫ exac ſi ille ꝑſonaliter loquereturad hoc. sͣ. e. li. d̓ ele. vbipericulū. §. nulli. ipſe .n.loqui vr̄ nunciuꝫ mittendo vel lr̄as. ff. de conſti.pecu. l. ⁊ lꝫ.i ¶ Minorem. de ipſiuseffectu. habet̉. iij. q. iiij.engeltrudā. sͣ. de excetio. a nobis. Io. an.k ¶ Non tenere. idē in ſuſpenſione ⁊ interdicto. jͣ.eo. ſtatutum.l ¶ Scrupulum. h. d. qꝛante iſtam ꝯſtōnem ſi iudex monebat in genereꝙ nullus cōmunicaret:dicebant ꝗdā talem monitionem canonicaꝫ: alijꝯͣ: quod dubium eſt conſtitutio declarat.m ¶ In hoc caſu .ſ. quando propter participationēvult participantes excōicare maiori.n ¶ Seruatis .ſ. ꝙ īſeratur cā ſuper qua ſit monitio: ⁊ ꝙ ſint preſentes ꝑquos poſſit probari: ⁊ ꝙſint ibi interualla. sͣ. eo.ſacro. ⁊ jͣ. eo. c.o ¶ Noīatiꝫ .ſ. proprijsnoībꝰ expreſſis vel alijsīdubitabilibus circūſtanꝓprij noīs. ff. ſi cer. pe. l. certū. sͣ. de teſti. lꝫ. ij. sͣ. eo. li. eo. ti. c. ij. Idem ſitijs que habebant vicemicat moneo filiuꝫ. pͦ. cū ille vnicum filiuꝫ hēat. ff. de lib. ⁊ poſthu. l. ij. ⁊ inſti. de exher. liberoꝝ. §. nominatim. ſecus ſi duos hr̄et: qꝛ tunc neuter eoꝝmonitus vr̄: vt ibi. Dicunt tn̄ ꝗdam ꝙ hec decre. locum hꝫ qn̄ ſingulares ⁊ noīate ꝑſone excōiant̉: qꝛ tunc requiritur monitio ſpālis: ſi aūt generaliter ferret̉ ſnīa tunc dicunt ſufficere generalē: ⁊ ſic adhuc remaneāt antiqua iura: ſed tutius eſt dicere ꝙ hodie in genere excōicatio ī participantesferri non poteſt. ⁊ ſic ſit ſublatuꝫ qd̓ dr̄. sͣ. eo. qd̓ in dubijs in fi. Sed valebit ne monitio: ſi iudex generaliter monet oēs de collegio vel vniuerſitate: ⁊ videt̉ ꝙ ſic qꝛ tm̄ valet generalis monitio quo ad oīa: quantū ſpecialis quo ad quedam. ff. de admi. tuto. ſi duo in fi. ⁊ qꝛ ſemper generalibusſpālia inſunt: vt. ff. de reg. iur̄. ſemꝑ in generalibus. ſed ꝯͣrium eſt verumguil. hic ꝑ hanc ꝯſtōnem ⁊ ẜm eum ſi ignorat noīa illoꝝ de conuentu:gat rectorem cōuentus vel vniuerſitatis ad indicanduꝫ ſibi illa noīa. ff.de condi. ob turpem cau. l. iiij. §. fi.p ¶ Statuimus. ſic cōſtrue. ſtatuimꝰ quoqꝫ vt iudices ſiue monitionibustribus vtant̉: ſiue vna ꝓ oībus: obſeruent aliquoꝝ dieꝝ competentia īterualla inter monitiones quas iura premitti faciunt: vt ſnīa excōicatiōis canonice promulgetur.q ¶ Una ꝓ oībus. dixit ergo iudex īterdū: monemus te ꝓ pͥma: qua finitamonet ꝓ ſcd̓a: qͣ finita monet ꝓ tertia ⁊c̄. Interdū vna monitiōe facit tresſic monemus te ꝙ vſqꝫ ad diem talē ꝓ primo: talem pro ſcd̓o talem ꝓ tertio ⁊c. Interdū vnaꝫ tm̄ dat dilationem: vt monemꝰ te ꝙ vſqꝫ ad talē diēꝓ primo ſcd̓o ⁊ tertio ꝑemptorio a cōione talis ⁊c̄. ⁊ hoc vltīo caſu eſt īteruallum īter monitionem ⁊ ſnīam.r ¶ Competētia. hoc iudex moderabit̉ pro ꝑſonaꝝ ⁊ negoiij qualitate. sͣ.de ap. cum ſit romana. de of. dele. de cauſis.s ¶ Neceſſitas. vt qꝛ partes ſunt ad rixaꝫ vel arma parate: nec curāt monitiones ep̄i. ff. de vſufruc. l. equiſſimum. interduꝫ .n. nec locus nec tp̄s patit̉plenius deliberare cōſilium. ff. de exerci. l. i. i. rn̄.Reſenti. Quia breue aliter non diuiditur.Preſenti. declaramus: no. ꝙ ꝗdam olim contrarium dicebant. ⁊ ꝓeis faciebat qꝛ excōmunicatio ⁊ interdictū paribus paſſibus ambulare videbantur: ſed hoc. sͣ. de appel. ad hoc quoniam sͣ. eo. cum medicinalis.sͣ. eo. romana. in prin. ⁊. c. venerabilibus. in prin. jͣ. eo. ſtatutum ⁊. c.is cui cum ſi. vnde ſicut excommunicatio poteſt tolli ad cautelam: vt. sͣ.eo. ſolet. ⁊. ca. venerabilibus. §. ſed ſi. ⁊. §. penulti. ⁊ vlti. ſic de interdictovidebatur: immo multo magis: quia per interdictum plurimum puniūtur non obnoxij: ſed per excommunicationem non ſic. sͣ. eodem romanain fi. vnde potius videbatur in eo ꝙͣ in excommunicatione ſubuenienduꝫquia etiam plures ligat: ⁊ plura bona tollit: ⁊ quia al̓s ſunt paria. jͣ. eo. iscui. sͣ. e. c. i. Que ergo fuit huius iuris ratio: reprobatis aliorum ſolutio