Liber

Liberſolus papa abſoluit: preterquam īmortis articulo. tertio in verſi. nōobſtātibus oīa pͥuilegia derogantia huic ꝯſtōni caſſat ⁊ irritat.¶ Lericis laicos infeſtos oppiAdoª tradit antiquitasᵇ quod ⁊pn̄tium experimenta tēporuꝫᶜ manifeſte declarant: dū ſuis finibus n̄ꝯtētiᵈ nitunt̉ in uetitū ad illicita frena relaxāt: nec prudēter attenduntqͣꝫ ſit eis in clericos eccleſiaſticaſueꝑſonas ⁊ bona īterdicta poteſtasᶜeccleſiarū p̄latis eccleſijs eccleſiaſticiſqꝫ ꝑſonis regularibus ⁊ ſecularibus imponunt onera grauia. ipſoſqꝫ taliant ⁊ eis collectas imponunt: ab ip̄is ſuorū ꝓuentuuū ul̓ bonorū dimidiaꝫ decimam ſeu viceſimā uel quāuis aliaꝫ portionem autquotaꝫ exigunt ⁊ extorquēt: eoſqꝫmoliuntur multifarie ſubijcere ſeruituti: ſueqꝫ ſubmittere ditioniᶠ: etqd̓ dolenter referimus: nonnulli eccleſiaꝝ prelati eccleſiaſticeqꝫ ꝑſonetrepidantes: ubi trepidādum nōᵍeſt tranſitoriam pacēʰ querētes plꝰtimentes maieſtatem tꝑalem offendere qͣꝫ eternāˡ: talium abuſibus n̄tam temerarie qͣꝫ improuide acꝗeſcunt ſe. ap. auctoritate ſeu licentianon obtenta. ¶ Nos igitur talibꝰiniꝗs actibus obuiare volentes defratrum noſtroꝝ ꝯſilio ap. auctoritate ſtatuimus: ꝙ quicunqꝫ prelatieccl̓iaſticeqꝫ ꝑſone religioſe vel ſeculares quorūcunqꝫ ordinuꝫ ꝯditionis ſeu ſtatus collectas vel taliasdecimam viceſimā ſeu centeſimaꝫſuorū ⁊ eccleſiarum ꝓuētuū vel bonorū laicis ſoluerint uel ꝓmiſerintuel ſe ſoluturos cōſenſerint: aut qͣꝫuis aliaꝫ quātitateꝫ portionem autquotā ipſorū ꝓuentuū uel bonorūeſtimationis uel valoris ipſorumſub adiutorij mutui ſubuentionisſubſidij uel doni noīe ſeu quouisalio titulo modo uel queſito color̄ᵏabſqꝫ auctoritate ſedisˡ eiuſdē: necnō imꝑatores reges ſeu principesduces comites uel barones ptātescapitanei uel officiales uel rectoresquocunqꝫ noīeᵐ cenſeantur ciuitatum caſtrorū ſeu quorūcunqꝫ locoruꝫ ꝯſtitutorū vbilibet ⁊ quiuis alijcuiuſcūqꝫ preeminētie conditionis⁊ ſtatus ꝗ talia impoſuerunt exegerint vel receperīt: aut apud edes ſacras depoſita eccleſiarū uel eccleſiaſticarum ꝑſonaruꝫ vbilibet arreſtauerint ſaiſiuerint ſeu occupare preſumpſerint: vel arreſtari ſaiſiri autoccupari mādauerint: aut occupata ſaiſita ſeu arreſtata receperīt necnon omēs qui ſcienter dederint inpredictis auxilium conſiliū ul̓ fauorem publice uel occulte eo ipſo ſententiam excōmunicationis īcurrāt¶ Uniuerſitates quoqꝫ que in hisculpabiles fuerunt eccleſiaſtico ſuꝑponimus interdictoⁿ ¶ Prelatisᵈ ⁊ ꝑſonis eccleſiaſticis ſupradi-

ctis in virtute obedientie ⁊ ſub depoſitionis pena diſtricte mandantes: ut talibus abſque expreſſa licentia dicte ſedis nullatenus acꝗeſcant. quodqꝫ pretextu cuiuſcunqꝫobligationis ꝓmiſſiōis ⁊ ꝯfeſſiōisfactaruꝫ hactenꝰ vl̓ faciendaruꝫ inantea pͥuſqͣꝫ hmōi ꝯſtō prohibitioſeu p̄ceptuꝫ ad noticiam ipſoꝝ ꝑuenerit nihil ſoluāt: nec ſupͣdcī ſecl̓ares quoquo modo recipiāt: ⁊ ſi ſoluerint uel p̄dicti receperint in excōicationis ſnīam incidunt ipſo facto¶ A ſupͣdictis āt excōicationū ⁊ īterdicti ſententijs nullus abſoluiualeat preterqͣꝫ in mortis articuloabſqꝫ ſe. apo. auctoritate et licentiaſpāli: cum noſtre intentionis exiſtattam horrenduꝫ ſecularium ptātuꝫabuſum nullatenꝰ ſub diſſimulationeq tranſire: nō obſtātibusʳ ꝗbuſcūqꝫ priuilegijs ſub ꝗbuſcunqꝫ tenoribus formis ſeu modis aut verborum cōceptiōē cōceſſis imꝑatoribꝰregibus ⁊ alijs ſupradictis: q̄ ꝯtrap̄miſſa in nullo uolumus alicui uelaliquibus ſuffragari. IDem.¶ Excōicati ſunt ꝗ impediunt ſuꝑcauſis que ad forū eccleſiaſticuꝫ deiure vel ꝯſuetudine ꝑtinent litterasad ſe. ap. impetrari: vel ſuper ipſiscoram ordinarijs vel delegatis ēcleſiaſticis litigari. Io. an.Uoniā vt ītelleximus quorūQdam iuſticiarioruꝫ balliuoꝝiudicūue ſeculariū ac tꝑaliū dn̄orūin quibuſdaꝫ ꝑtibusˢ preſumptuoſa temeritas ſic excreuit: ut in terriſeorum ſiue diſtrictibꝰ litteras apoſtolicas impetrātes: uel ad iudicesordinarios eccleſiaſticos recurrentes ſuꝑ cauſis negocijs ſeu qōnibꝰque rōne ꝑſonaꝝ aut reruꝫ de iure.aūt antiqua ꝯſuetudineᵗ ad foꝝ eccleſiaſticūʸ ꝑtinēt: obtinere non pn̄tin eis per eoſdem ordinarios iudices vel apo. lr̄as iuſticie cōplementum: ꝗn potius ſuꝑ illis recurreread iudiciū ſeculare: vel a lite cā ſeuqōne deſiſtere cōpellunt̉. ¶ Nosiuſticiaꝫ noſtrā ⁊ eccleſie ſponſe noſtre nolētes negliger̄: ꝗ alios in ſuaiuſticia cōfouemꝰˣ ſtatuimus diſtrictiꝰ inhibendo ne ꝗs impetratoreslitteraꝝ nr̄aꝝ: vel alios in foro eccleſiaſtico delegato ſeu ordinariolitigātes ſeu litigare volentes: ſiueambe ꝑtes hoc voluerint: ſiue vnaſuper cauſis eccleſiaſticis: ſiue quead forum eccleſiaſticū rōe perſonarum negociorū vel rerū de iure vl̓de antiqua ꝯſuetudine ꝑtinere noſcunt̉: per ſe uel ꝑ alium ad deſiſtēdū vel in foro ſeculari de qōnibushmōi litigandū per eorūdem iudicū eccleſiaſticoꝝ uel impetrantiumaut litigantium ſeu volentium litigare: aut ꝓpinquoꝝ ipſoruꝫ ſeu rerum illorū aūt eccleſiarum ſuarumetiam captionem: modiſue alijsquibuſcunqꝫ compellat: ſeu com-

Lericis. Benedictus inſua exrrauaganti que incipit. Quod olim reſtrinxit hancdecre. ad exigentes tm̄: ſed clemens reuocauit decretalē cū ſuis declarationibꝰ: ita ꝙ voluithaberi ꝓ nō facta per ſuā extrauaganteꝫ que incipiebat paſtoralis: ⁊ hodie eſt in cle. eo. tit. q̄incipit dm̄: ⁊ vide que ibi nota.in prima glo. do.a ¶ Oppido .i. valdę.b ¶ Antiquitas .n. q. vij. laicos⁊. c. laici: ⁊ ātiquitati credulitas⁊ reuerentia debet̉. xi. di. catholica: ⁊. c. eccleſiaſticarum. sͣ. detranſla. quanto.c ¶ Temporum. sͣ. de cenſi. felicis: ⁊ de elec. fundamenta.d ¶ Cōtenti. ⁊ male. xiij. q. i. c.i. de ſepul. c. i. jͣ. de priui. c. i.e ¶ Poteſtas. xcvi. diſtin. benequidem. de ꝯſti. eccleſia ſanctemarie.f ¶ Ditioni. vt peioris conditionis ſit ſacerdotium quam fuerit ſub pharaone. sͣ. e. non minus.g ¶ Nō eſt. de reſcrip. contīgatde ſymo. ⁊ ſi qōues. C. di fide īſtru. l. ulti. ad fi. Io. an.Pacem. huius ſeculi.i ¶ Eternam. ⁊ male cū potiusꝯͣrium facere debeant. sͣ. de hereti. vergentis: cuꝫ ſuis ꝯcor. faciant pͥlati eccleſiaꝝ ꝙ ſint imitatores nabute qui vineam ſuam cruore defendit. iij. regum.xxi. c. ⁊. xxiij. q. viij. ꝯuenior. ⁊imitent̉ Ambroſiuꝫ idem dicētem. Si vultis corpus occidereoccurram: vul:is in vincula rapere: vultis in mortem: voluntas eſt mihi pro altaribus gratis īmolabor: ꝑſecutioneꝫ tn̄ fugere poterit ſeruata diſtinctione quam habes. vij. q. i. §. hoctūc: ⁊ recitari ſoler de renun. niſi. §. propter maliciam.k ¶ Colore. qui n̄ excuſat. sͣ. eo.lib. de elec. auaricie. xiiij. q. iij.pleriqꝫ. de ſimo. in tantum.l ¶ Sedis eiuſdem. Nunquidcorrecta eſt decre. sͣ. eo. non minus: q̄ ꝑmittebat ep̄o ⁊ clero inſpicienti neceſſitates vel vtilitates laicoꝝ eis ſponte ſubſidiumcōferre: dic ꝙ decre. illa moderationem ⁊ determinationeꝫ receperat ꝑ decre. e. tit. aduerſusvbi ſtatutuꝫ fuit qd̓ illo caſu idfacere nō poſſent preter licētiāapoſto. ſed. non ergo corrigit.iſtam ſed penam adijcit.m ¶ Nomine. ſic. sͣ. eo. lib. deelec. fundamenta.n ¶ Interdicto. in vniuerſitatēnon fertur ſententia excōicationis. ut. jͣ. de ſen. excom. romana. §. in vniuerſitatem.

¶ Pydotiqꝫ hucuſansdixit de his qui poſt conſtitutionem iſtā ꝓmiſerunt ⁊ ſoluerunt: uūc dicit de his qui ante cōſtitutionem ſoluerunt ⁊ pꝰeius noticiam.p ¶ Articulo. iſte ſemꝑexcipit̉. ut. xvij. q. iiij. ſiquis ſuadente.q ¶ Diſſimulatione. diſſimulatio eſt peccatummortale ī p̄lato. xliij. diſtin. ſit rector: ⁊. c. epheſijs: ⁊ .xlvij. di. c. vlti. etgͣ. de offi. ordi. irrefragabili. Io. an.r ¶ Nō obſtantibus. papa ergo poteſt tollere etmoderari priuilegia perſedata. ut. jͣ. d̓ ſen. excō.c. vlt. in fi. de priuil. nealiqui: ⁊ ſic regula illa d̓cet cōceſſum. ⁊cͣ. jͣ. de regu. iur̄. non hꝫ locum inipſo pͥncipe: ut ibi dixi.Q Seitid fititatasuſum ſecularium poteſtatum. Secūdo contraillum ſtatuit ibi nos iuſticiaꝫ. Tertio tranſgreſſoribus penam imponitibi. ſi ꝗs vero. ẜm. Io.uio. Dom.¶ Partibꝰ. ſicut oliꝫrat in ciuitate piſana. sͣde ſen. ex. grauem.¶ Conſuetudinę. quedat iuriſditionem. ix. q.iij. conqueſtus de fo. cōpe. cū contingat: ad ideꝫ.sͣ. eo. li. de excep. c. vlt.u ¶ Eccleſiaſticum. d̓ ſecularibus non intromittit ſe eccleſiaſticus iudexniſi in caſibus. sͣ. de fo.cōpe. licet ex ſu cepto.Cōfonemꝰ. ſic. sͣ. deęg. prela. licet. naꝫr ordinata charitas a ſꝫipſa īcipit. xxiij. q̄. v. ix.licet: de vſupalij. niſi ſpecialis.Propinquorum.Nota caſum in quolaico iniurians excommunicatus eſt: ſic. sͣ. eo. li.de elec. ſciant. jͣ. de ſen.excommū. quicunqꝫ.

v ¶ DIelatis. hucuſquedixit de his qui poſt conſtitutionem iſtā ꝓmiſerunt ⁊ ſoluerunt: uūc dicit de his qui ante cōſtitutionem ſoluerunt ⁊ pꝰeius noticiam.p ¶ Articulo. iſte ſemꝑexcipit̉. ut. xvij. q. iiij. ſiquis ſuadente.q ¶ Diſſimulatione. diſſimulatio eſt peccatummortale ī p̄lato. xliij. diſtin. ſit rector: ⁊. c. epheſijs: ⁊ .xlvij. di. c. vlti. etgͣ. de offi. ordi. irrefragabili. Io. an.r ¶ Nō obſtantibus. papa ergo poteſt tollere etmoderari priuilegia perſedata. ut. jͣ. d̓ ſen. excō.c. vlt. in fi. de priuil. nealiqui: ⁊ ſic regula illa d̓cet cōceſſum. ⁊cͣ. jͣ. de regu. iur̄. non hꝫ locum inipſo pͥncipe: ut ibi dixi.Honiam.uſum ſecularium poteſtatum. Secūdo contraillum ſtatuit ibi nos iuſticiaꝫ. Tertio tranſgreſſoribus penam imponitibi. ſi ꝗs vero. ẜm. Io.uio. Dom.¶ Partibꝰ. ſicut oliꝫrat in ciuitate piſana. sͣde ſen. ex. grauem.¶ Conſuetudinę. quedat iuriſditionem. ix. q.iij. conqueſtus de fo. cōpe. cū contingat: ad ideꝫ.sͣ. eo. li. de excep. c. vlt.u ¶ Eccleſiaſticum. d̓ ſecularibus non intromittit ſe eccleſiaſticus iudexniſi in caſibus. sͣ. de fo.cōpe. licet ex ſu cepto.Cōfonemꝰ. ſic. sͣ. deęg. prela. licet. naꝫr ordinata charitas a ſꝫipſa īcipit. xxiij. q̄. v. ix.licet: de vſupalij. niſi ſpecialis.Propinquorum.Nota caſum in quolaico iniurians excommunicatus eſt: ſic. sͣ. eo. li.de elec. ſciant. jͣ. de ſen.excommū. quicunqꝫ.