De rerum ꝑmū. TertiusT

De teſtamnentis.

6 9

rectas dummodo cōueniant verbis ⁊ perſonis īſtitutis. Io. an.I pater filium ⁊ filiā habens impuberesª ⁊ vxoremʰ: filiam ī re certaᶜ: filiū vero in ceteris bonis ſuis vniuerſalem heredem inſtituitᵈ: ⁊ uxori aliqua in ſuo teſtamento legauitᵉ: adijciens vt ſi decederet filia

ſine liberis eidem filioᶠ: ſi ipſe abſqꝫ liberisᵍ obiret filiꝰ prefate filieʰmoreretur: chriſti pauperesⁱ inſtituendo heredes: ſi utrunque ſine liberis mori contingeret filiorum.¶Teſtatore mortuoᵏ ac deinde filio ſubſequenter ⁊ filia ſuꝑſtite matre defūctis ante tempora pubertatis abſqꝫ deductiōeⁱ trebellianiceⁿ

nam inſpicit papa ꝙ nil derit expectanti: qꝛ alias non reſignaſſent.r̄. Habet duplicem diuiſionem. Prima ī ꝗnqꝫ parteꝫ diuiditur ẜm quā ponit primo teſtamētuꝫ patris tria ꝯtinēsinſtitutionē filioꝝ vxoris legatum ⁊ ſubſtitutioneꝫ quā fecit filiꝰSecunda ibi teſtatore mortuo narrat que poſtea emerſerunt. Tertia ibiabſqꝫ ſoluit dubium ex teſtamēto ⁊ emergentibusp̄dictis exortum. Quarta ibi. pͥmiſſe ponit ſolutionis rōnem ⁊ rōnis expremiſſionē. Quinta ibilicet reſpondet obiectionique contra ſolutionem fieri poſſet. Dominicus.Tracta fuit hec decret.de extrauaganti Inno.iiij. que incipit. Io. frangiapani: ⁊ forte nimis fuit deciſa: ⁊ ſic pone caſum. Io. fran. habebatvrorem nomine ſaracenā: ⁊ ex ea filium ⁊ filiā impuberes petrum ⁊ philippum in extremis poſitus cōdidit teſtamentum: ⁊ filiaꝫ ſibi heredē īſtituitin certa pecunie quātitate: filium v̓o in certis bonis ſuis: ⁊ vxori vſumfrugtum quorundā bonoꝝ ſuoꝝ ſub certo tenore reliquit: ⁊ adiecit: vt ſi decederet filia ſine liberis moreretur filio ſuo: ⁊ ſi filius ſine liberis decederet:moreretur filie ſi aūt vterqꝫ ſine liberis decederet. pauperes heredes īſtituit. ⁊ executores teſtamento reliquit. Mortuus eſt ioannes ipſe teſtatordemum mortuus eſt petrus filius ſuus adhuc impubes: ⁊ demū filia etiāimpubes: ipſa .ſ. matre ſuperſtite: cōtra quam agebāt executores: ⁊ ab illadomina vel eius procuratore petebāt coraꝫ papa bona que fuerant teſtatoris ⁊ filie ſub quibus ⁊ bona filij ꝯprehendebāt: dicebat procurator dn̄e ꝙſubſtitutio facta de filio ad filiā: ⁊ de filia ad pauperes fuerat fideicōmiſſaria: vnde in ſubſtitutiōe filie ad filiū debebat d̓ducere tertiā iure nature d̓bitā filio: quartā trebellianicā. Item in ſubſtitutione pauperum ad filiampro reſiduo nomine filie eaſdem tertiā ⁊ quartā habebat: pro parte v̓o executorum allegabatur ꝙ ſubſtitutio fuerat directa ⁊ pupillaris: ⁊ conueniebat talis ſubſtitutio ꝑſonis ⁊ verbis: vn̄ non habebat locū quartarū d̓ductio. Itē ꝙ pater ī teſtamento qd̓ faciebat īpuberi filio matrē portiōe iure nature debita priuari poterat. lꝫ filius id ſuo teſtamento facere nō poſſetPer has vltimas allegationes pronunciauit papa bona illa deferri pauperibus abſqꝫ aliquāa deductione tertie vel quarte partis. h. d.a ¶ Impuberes .ſ. filiam minoreꝫ. xii. an. filiū minorē. xiiij. an. ff. d̓ v̓bo.llus. C. quādo tu. vel cur. eſſe deſijt. l. indecoram. ⁊ inſti. q. mofi. tu. in pͥn. lꝫ quo ad matrimoniū non inſpiciamus ſolū annos: ſed etatēqua pubeſcere poſſit: ꝙ dic: vt. sͣ. de deſpon. impu. puberes.b ¶ Uxorem: puberē intelligas matrem ipſoꝝ filioꝝ: alias dubitatio nonproceſſiſſet: ⁊ hoc patet in fi.c ¶ Re certa: inſtituit: qd̓ eſt infra: quod ſi nō feciſſet egiſſet filia de inofficioſo nūc autē n̄ poſſet agere niſi ad ſupplemētū: ſi aliquid deeſſet portiōiiure nature debite. C. de inoffi. teſta. l. omnino. ⁊. l. ſeq. ⁊. l. qm̄ nouella⁊. l. ſi quando. ⁊ de hoc. sͣ. eo. raynūcius. ī pͥn. Scire debes ꝙ in certa reinſtitutus habetur loco legatarij: ita ꝙ ereditoribus nō tenet̉. C. de her. īſti. l. quotiens. ⁊ hoc cū eſt alius vniuerſaliter inſtitutus: ſi enī nullus alius īſtitutꝰ ē in totū ſuccedit heres. ff. de here inſti. l. i. §. ſi ex fundo. ⁊. l. ſieres. Si autem plures inſtituti ſunt in certis rebus: ⁊ nullusitaqꝫ quisalius vniuerſaliter pro viribꝰ erunt heredes: niſi in caſu vbi duo ſunt inſtituti cōiunctim ⁊ alter diuiſim. ff. de here inſti. ſi alterius. ⁊. l. ſeq.d ¶ Inſtituit nūquid quo ad filiā ſufficieret legaſſe: de hoc fuerāt opiniones tacite. sͣ. eo raynūcius ī pͥn. ⁊ dicūt quidā ꝙ tutius eſt ꝙ neceſſaria ſittio ī auc̄. vt cū de ap. cog. §. aliud quoqꝫ. ⁊. §. hec autē colla. viij. ⁊.C. de inoffi. teſ. nō liceat. dicētes. l. C. de inof. teſta. l. oīmodo. ⁊. l. cū q̄ritur. auc̄. nouiſſima ꝑ aucͣ. illam poſterioreꝫ eē correctas. alij ꝯtra ꝑ predictas. ll. ⁊ per decre. rainū. vbi nihil dr̄ ꝙ alterocha fuerit īſtituta. Azo diſtinxit an teſtator voluerit ſolēniter teſtari: vt qꝛ vocauit teſtes. vij. ſignacula ⁊ ſubſcriptiones rogauit: ⁊ tunc ē neceſſe ꝙ in aliquo inſtituat: vt inauc̄. vt cū de ap. cog. col. viij. aut nō ſolēniter: ſed nuncupatiue: ⁊ tunc ſuficit quocūqꝫ relinquat titulo vt in antiquis. ll. vnde dicūt alij. ꝙ ſi reliquat in teſtamento neceſſe eſt iure inſtitutioniſ relinqui: ſi in codicillis ſufficit quocūqꝫ relīquat titulo ⁊ de hoc no. C. d̓ īoffi. te. auc̄. nouiſſima. Alijdicunt ꝙ ẜm canones ſufficit quocūqꝫ relinquat titulo: vt in d̓cre. rainu.ſecus ẜm. ll. ⁊ hoc ibi tenet Hoſti. vt alias ꝑnicioſa ſubtilitas euitet̉. Alijdiſtinguūt ꝙ aut teſtator īter filios tm̄ teſtat̉: aut īter extraneos ⁊ filios ſimul mixtos. In pͥmo caſu ſufficit quocūqꝫ relinquat titulo: vt in antiquis.ll. qꝛ inter ipſos lperfecta ſimplex ⁊ plana voluntas ſufficit dūmodo d̓ ipſa appareat. C. eo. ti. hac conſultiſſima. §. ex imperfecto. ⁊. C. fa. her. l. fi. ⁊aut̄. ibi ſignata. In ſecundo caſu .ſ. cū extraneos īſtituit: non ſufficit quocūqꝫ relinquere titulo: niſi fiat inſtitutio: ⁊ ſic intelligit̉ auc̄. vt cum de ap.cog. Sed vt. sͣ. dixi primum tutius. ⁊ ideo tenendū videtur. de pe. di. vij.nullus. ⁊ v̓bum illud relinquit in decre. rainu. non videtur poni proprie:ut patet etiam ex inſtitutione adiecte. idē in decre. rainaldus.e ¶ Legauit. de facto. vt dixi in caſu: legauerat vſumfcuctū quorūdam bonoꝝ ⁊ altero ſolū ſuperſtite ⁊ filius augebat in teſtamento legatum: ⁊ ne

mine ſuperſtite adhuc augebat̉. ⁊ ex hoc etiā vt patet in ītegra allegabat̉ ꝑ pauperes ꝙ patebat ꝙ intentio teſtatoris fuerit vxori filiam anteferri.f ¶ Eadē filio: moraret̉ qd̓ eſt īfra. Sed ꝯtra: iſta filia nec exheredata erat nec inſtituta: qꝛ in certa re. vt. sͣ. dictū eſt: ergo nec ei pupillariter poteſt ſubſtitui: vt inſtitu. de pupil̓. ſub. §. nō ſolū. ff. de vul. ſubſt. l. ſed ſi plures. Sol. licet h̓ pupillanon fuerit inſtituta heres in primo gradu. tamen fuit inſtitutain ſecundo .ſ. poſt morteꝫ filij: ⁊ſic ei pupillariter ſubſtitui potuit: vel dic ꝙ ſi ex liberis vnusex certa re: alter vniuerſaliter ē īſtitutꝰ: vterqꝫ eſt heres: lꝫ alternō teneat̉ ad credita vel legata⁊ ſic intelligatur hic. ⁊ sͣ. e. rai.ſecus ſi nō ex liberis: qꝛ tunc inſtitutus ī certa re habebit̉ locolegatarij. vt. sͣ. dixi. ⁊. C. de here. inſti. l. quotiens. vel h̓ nō q̄ritur an tenuerit ſubſtitutio defilia ad filium: ſꝫ ecōuerſo: qꝛ d̓facto prius deceſſit filius. g ¶ Liberis: ſufficit vnus. ff. de ver. ſi. l. nō eſt ſine liberis. C. de cōdi. īſer. l. i. ⁊ ſuper hoc vide qd̓ no. de proba. ī pn̄tia in. i. glo.h ¶ Filie moreret̉ .i. ad opus filie: quaſi dicat ꝙ hereditas filij directe ⁊ īmediatead filiam perueniat: ⁊ econtra ſi vero in ſucceſſione mater eſſet dimidia: iam nonfilie: ſed primo matri moreret̉: ſic allegabat̉ pro parte pauperum.i ¶ Pauperes: lꝫ certa perſona heres inſtitui debeat ⁊ nomē ſpecificari: tn̄ pauperutitutio valet: ⁊ d̓e pauperibus loci proprie domicilij ſenſiſſe intelligit̉: vbifomentum viuens cōſolationes ⁊ ſeruitia a multisⁱ recipit. C. de ep̄is ⁊ cie. ſi ꝗsad delinandam. l. nulli licet. de hoc dic. vt. sͣ. eo. ti. cum tibi.k ¶ Mormo: executoribus relictis qui petebant bona teſtatoris poſtmodum abvxorē: vt ibi dixi in caſu.t ¶ Abſqꝫ deductione: hic decidit queſtioneꝫ. Dicebat autē mater ꝙ habebat tertiam ⁊ quartā in bonis teſtatoris ex ꝑſona filij: ⁊ ſic ſola dimidia reſtituenda fuerat filie. Itē in alia dimidia habebat etiam tertiā: quariā ex perſona filie. ⁊ ſic dimidiā: ⁊ ſic facta cōputatione videbat̉ ẜm eā reſtitutio facienda pauperibꝰ ſolumin tribus vncijs eiꝰ ꝑtis in qua fuerat filius inſtitutus: ⁊ in dimidia eius partis inqua fuerat inſtituta filia: ⁊ probatur hoc ex eo qꝛ dicebat ꝙ ſubſtitutio de filia adfiliuꝫ: de pauperibus ad illā erat fideicōmiſſaria: ⁊ hoc ꝓbabat tali modo directaſubſtitutio ſit per hec verba ei heres eſto vel ille ei ſit heres. indirecta ꝑ verba: rogo volo vel mādo vt reſtituas ⁊c̄. ſꝫ ꝑ iſta v̓ba alteri moreret̉: nō pōt dici directa⁊ pupillaris ſubſtitutio: īmo vr̄ ītellectus fuiſſe: ꝙ mr̄ filio ab īteſtato ſuccederet⁊ ab īteſtato hereditatē reſtitueret ſubſtituto. Itē dicendo ſine liberis apꝑebat teſtatorē puberi ſubſtituere voluiſſe: vn̄ fideicōmiſſarie non pupillares intelligi debebant ſubſtitutiones: ⁊ de filij ad inuicē ⁊ de pauperibus ad eos. Reſpondebatur pro parte executorum ⁊ pauperum: qd̓. sͣ. dixi ī glo. de facto ⁊ glo. i. qd̓. jͣ. ſeꝗtur. Ad clariorem aūt intellectū nota ꝙ ſubſtitutionū alia directa: alia īdirectaſiue obliqua. Directaꝝ alia vulgaris: alia pupillaris: alia exemplaris: alia breuiloqua. de qua pone exemplū. ff. de vulg. ſub. iaꝫ hoc iure .ſ. cū teſtator dicit duosimpuberes filios mihi heredes inſtituo. ⁊ eos inuicem ſubſtituo: habet enim hocbreuia verba in perſona cuiuſqꝫ duas ſubſtitutiones vulgarem ⁊ pupillareꝫ aliacompendioſa: de his proſequere vt no. sͣ. e. rainu. circa pͥn. Sed ad vltimamad propoſitum veniamus. Cōpendioſa que ſit his verbis: quādocūqꝫ filius medeceſſerit vel ſine liberis deceſſerit filia ſit heres: hec ſi fiat a milite: ſiue fiat puberi ſiue pupillo iure directo valet quandocūqꝫ decedat inſtituitus: ſicut v̓ba ſonāt.ff. de mi. teſt. l. in fraudē. §. miles. ⁊. l. miles ita heredeꝫ. §. i. C. d̓ teſ. mi. l. teſtō.hoc verū niſi miles hāc ſubſtitutionē filio fecerit: cuius mater eſt ī medio. quo caſu valebit iure fideicōmiſſi: ſi iaꝫ factus pubes filiꝰ decedat. C. d̓ imp. ⁊ alijs ſub..l. precibus. Si autē paganus eā per ſuperiora fecerit verba: ⁊ pupillus ille inſtitutus in pupillari etate deceſſerit: iure directo admittit̉ ſubſtituta. vbi aūt iam pubes factus moritur: ſubſtitutio oīno extinguit̉: ⁊ venientes ab inteſtato ſuccedūt ītotū. ff. de vul. ſub. l. his verbis. ⁊. l. in pupillari. ⁊. l. centurio. Si aūt teſtator ſicdixiſſet: quandocūqꝫ deceſſerit filius. vel ſine liberis deceſſerit filiaꝫ ſubſtituo: vl̓volo ꝙ ei filia ſuccedat tunc licet directe nō valeat: valet tn̄ īdirecte iure fideicōmiſſi. ff. ad treb. ſceuola. ⁊. l. heredibꝰ. C. de inſti. ⁊ ſub. generaliter. §. vlti. h̓ viſo ſtis patet ꝙ hec ſubſtitutio que forte compendioſa dici pōt: admittit ſubſtitutosiure directo: ex quo inſtituti deceſſerunt ī pupillari etate: ſi poſt pubertatē deceſſiſſent tunc potuiſſent locum habere matris allegationes.m ¶ Trebellianice: ergo qꝛ ſubſtituti veniūt iure directo: nō fideicōmiſſario: nōhꝫ locū deductio trebellia. argue ꝑ cōtrariū: ꝙ ſi locus eſſet fideicōmiſſarie ſubſtitutioni. bene detraheret̉ trebellianica: lꝫ eſſent pauꝑes ſubſtituti: lꝫ ergo ceſſet falcidia in his que legantur pauperibus ad pias cauſas. C. de ep̄is ⁊ cle. ſi ꝗs ad declinandaꝫ. ⁊. C. ad. l. fal. auc̄ ſimiliter. videt̉ in trebellianica per hāc lr̄aꝫ ad hoc.ff. ad. l. fal. l. i. §. ad municipiuꝫ. ſi enim cōditor legis ī trebellianica id voluiſſet:ſicut expreſſit de ſalcidia: ita de trebelliāica expreſſiſſer. de deci. ad audientiam adhoc. jͣ de priuil. ſi papa. ⁊ qd̓ non ē ſanctoꝝ patrū decreto. ⁊c. de trāſla. c. ij. ff. depupil. l. de precio. In cōtrariū vr̄ ī auc̄. de ec. ti. §. ſi autē heres. ibi omni falcidiavacante. col. ix. Sed dixit Azo. in ſum. de here. ⁊ fal. ꝙ trebelliana cōtinetur ſubnoīe falcidie. ergo nec trebelliana detrahi poterit: nam nil excipit qui oīa dicit: d̓ma ⁊ obe. ſolite. ⁊ ſatis vr̄ terminari ꝑ dictū. §. ſi ꝯiungatur. cū. §. ſi ꝗs ī nominevbi dicit hereditatē vel legatū: nec occurrit inter iſta rō diueriitatis vn̄ idē ius cēſebitur. sͣ. de tranſla. c. ij. s. de reſcrip. inter ceteras. ff. de legi. non poſſunt. ad h̓fa. quod no. ala. Ber. ⁊ alij. sͣ. de ſepul. c. ſecundo vbi no. de relicto pauperibus