Druckschrift 
1 (1494) Prima pars operum Johannis Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De poteſtate

Sequitur tractatuseiuſdem cancellarij pariſiēſis de ptāte eccleſiaſtica. et de origine iuris et legū editꝰſtantie tꝑe concilij generalis.Prohemiū qd̓ expedit inquirere de eccl̓iaſtica ptāte. In prima ꝯſideratōne deſcribit̉ ptās eccleſiaſtica cauſam qͣdruplicem In ſcd̓a diſtinguit̉ ptās eccl̓iaſtica ml̓tis modis/ on̄ditur ptās ordīs eſt eqͣlis in omnibꝰ ſacerdotibꝰ. quo ad ꝯſecratōnem corporis chriſtiIn tercia on̄dit̉ ptās ordīs ē ſimplicit̓ equal̓ in oībꝰ ſacerdotibꝰ ep̄is In quarta on̄ditur qͥd ſit ptās iuriſditionis in foro exteriori. In qͥnta on̄ditur quid ſit ptās iuriſditōnis in foro īteriori/ de duplici ſubiectōe In ſexta ponit̉ quadruplex diſtīctio vtilis et neceſſaria intellectu ſeq̄ntiū In ſeptima qͥd dicendū ſit de eccl̓iaſtica ptāte ꝯſiderat̉ formal̓r et abſolute In octaua qͥd dicendū ſit de eccl̓iaſticaptate prout conſiderat̉ reſpectiue et quodāmodo material̓r ſeu ſubiectiueIn nona qͥd dicēdū ſit de eccl̓iaſtica poteſtate cōſiderat̉ quo ad vſum vel exercitiū. et illic fundatur ſup̄ma plenitudo eccleſiaſtice poteſtatis. In decima oſtendit̉ in papa eſt plenitudo eccl̓iaſtice ptātis et deſcribit̉ In vndecima oſtendit̉ qualiter plenitudo eccl̓iaſtice ptātis ſit in eccleſia vel generali concilio In duodecima oſtendit̉ de plenitudineptatis papalis per reſpectū ad bona eccl̓iaſticorum atqꝫ laicorūIn terciadecima fundat̉ oīs ptās a prima iuſticia varijs et multis mēbris.Oteſtas eccleſiaſtica debꝫ ab eccl̓iaſticis quidet qual̓ et quāta ſit agnoſci. Hꝫ itaqꝫ fieri. vt honoret̉ cognita. deꝰ dederit talē ptātem hoībꝰ. vt in ſuis termīshonorata ſeruet̉ ne plꝰ debito falſe opiniōes vel depͥmant vl̓ exaltēt Qm̄ pͥmū eſtſacrilege impietatis. Alteꝝ de adulatōe peſtifera ſuſpectū eſt. Conſtat igit̉ de ptāte eccl̓iaſtica diſputare vel inqͥrere nedū licet ſed decet et expedit. tm̄ modo ſit intētōiſ

oculꝰ ſimplex et rectꝰ. Quidni ſic liceatde ip̄ius oīpotētis dei ptāte crebro fiat abiqꝫ om̄i temeritate ꝯqͥſitio. Hec me ꝯſideratio mouit vt de ptāte eccl̓iaſtica ſub pauculis cōſideratōibꝰ diſſererē quatinꝰ materiaque quodāmodo videt̉ īfinita. / ſicut tractari ſolet ab aliqͥbꝰ autoritates allegationes. reſolueret̉ ad paucos certos et clarosterminos deſcriptōes et diuiſiōes reſolutiue ꝓcedendo allegationū ꝯfuſione dimiſſa. quales apud doctores īuenire ē difficile. Ceteꝝ vſurpo nūc in opuſculo vl̓alijs me dicturū aliqͥd quod alibi inueniat̉. ſciens illud comici. Nullū eſt iam dictū quod dictū ſit prius. Satis eſt ſi exbn̄ inuentis et doctrinis alioꝝ ego meis ꝟ̓bis meo ordine fauū aliquē ꝟitatis inſtarapum ꝓpͥa quadā arte cōpingam. Fiet aute initiua quid noīs terminoꝝ. qm̄ ignorato paralogizant̉ facilit̓ inqͥſitores veritatis. Erit ꝟo finis de origine iuris et legumCōſideratio primaO teſtas eccl̓iaſtica eſt ptās que Ma chriſto ſuꝑnaturalit̓ et ſpecialiter collata ē ſuis apl̓is diſcipulis/ ac eorū ſucceſſoribꝰ legitimiſvſqꝫ in finē ſecl̓i ad edificatōem eccl̓ie militantis ẜm leges euāgelicas ꝯſecutōe felicitatꝭ et̓ne. Hec deſcpͥtio data ē cāꝫ quaduplicē ẜm quā diſtīguit̉ ptās eccl̓iaſticaab alia qualibꝫ ptāte. Ptās ibi poniturgenere. Eſt aūt poteſtas facultas ꝓpinqͣad exeundū in actum. Propinqua inqͣꝫ/ qꝛẜm facultatem remotā et obedientialemeſt impoſſibile apud deum omne verbum Porro notatur cauſa efficiens principalis cum dicit̉. a chriſto ſuꝑnaturaliter collata. Cauſa vero materialis vel ſubiectiua ſignatur cum ſubditur. ſuis apoſtol̓ ⁊c̄. Cauſa formalis īſinuat̉ cum dicitur. ẜmleges euangelicas. dant enī formaꝫ vtendi Deniqꝫ cauſa final̓ ꝯcludit̉. Ad edificatōnem eccl̓ie militantis ꝯſecutione felicitatis eterne. Additū eſt hoc aduerbiū ſpecialiter. ad excluſionē donorū ſuꝑnaturaliuꝫque omni viatori pn̄t eſſe cōmunia. ſic̄ ſuntfides ſpes charitas ꝓphetia timor pietaſ. ſil̓ia. Unde et eccl̓ia ꝯtracte ſumit̉ dumloqͥmur hic de eccl̓iaſtica ptāte illis videlicet qui ſpāli quodam ſignaculo dedicatiſunt ad diuinū ſeruitiū. a clericatura infi tenet gradū. vſqꝫ ad ſup̄mū quo papa