Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Reſolutio ſuper caſu

tellū Rn̄det̉ aliquas ꝯſiderationes.Cōſideratio prima.Cōſiderādū ē pͥmo diſſolutione caſus/ī talibꝰ ſepe aliter iudicat iuriſta. aliter theo.logꝰ. qꝛ pͥmꝰ magꝭ inſpicit foꝝ ꝯtētioſuꝫ extrinſecū. ſed theologꝰ magis attēdit foꝝ ꝯſcientie intrinſecū quo ad deū.Cōſideratio ſcd̓a. Cōſiderādū ē ꝯſeq̄nter duplex foꝝ accipit ſuā diſtinctōꝫ ẜm actꝰ moralis hꝫſiderari dupl̓r. hoc ē dicere ẜm materiaꝫ velẜm formā actꝰ moral̓. Materia actꝰ moral̓d̓r ip̄e actꝰ genere circūſtātijs ſuis generalibꝰ habito reſpectu ad finē vl̓ intētōemagētis. forma v̓o ē ipſa intētio finis.Cōſideratio tercia Cōſiderādū vlteriꝰ materia actuū moraliū attēdit̉ ī triplici dr̄a. qͥdā ſunt actꝰ degenere ſuo ſimpl̓r mali .ſ. ꝯfeſtim noīati includūt ſecū maliciā/ ſicut dicit ph̓s. vt ſuntfurtū. fornicatio. homicidiū. Alij ſūt actꝰ degenere ſimpl̓r boni. vt dare el̓ ynā. honorareparētes. Tercij ſūt īdrn̄tes de ſuo genere. vtleuare feſtucā. fricare barbā. ſil̓es.Conſideratio qͣrta. Cōſiderādū rurſꝰ iſtoꝝ tripliciū actuūpͥmi ſic ſe hn̄t ſt̓ ſuſceptibiles bōe formemoral̓. ſic̄ materia īdiſpoſita ī nat̉alibꝰ ē ſuſceptiua forme natural̓ vite. ita ꝓpt̓ nul bonā ītētiōꝫ pn̄t tales actꝰ boni effici. ſcd̓iꝟo actꝰ pn̄t fieri mali qͣꝫuis ſūt ī genere ſuoboni/ accedit intētio ꝑuerſa. ſil̓r tercij.Cōſideratio quinta Cōſiderādū ē ꝯſeq̄nt̓ ex iſtꝭ quō poſſitvariū iudiciū ſuꝑ eodē caſu īter iuriſtā theologū. qꝛ iuriſta ꝯſiderat factū ī ſe circūſtātias ext̓iores qͥbꝰ p̄t iudicial̓r apparere. etapd̓ tenꝫ iſta regl̓a. idē ē his ſūt apparēt. Cōſtat āt ītētio faciētis quāhꝫ interiꝰ ī corde cognoſcit̉ ī ſe niſi forte q̄dā ſigna ſeu cōiecturas extrinſecas. theologꝰ aūt intuet̉ cor in foro ꝯſcīe. in credit̉confitēti ſe qͣꝫ ꝯtra ſe coram deo.Conſideratio ſexta. Cōſiderādū d̓inceps applicādo ad ꝓpoſi nr̄m etiā oīa ſil̓ia/ iuriſta ꝯſiderās actūmoralē circūſtātijs extrīfecꝭ qͥbꝰ p̄t iudi

cial̓r ꝯſtare/ fert ꝯformit̓ iudiciū ad illas inxta dicta. Cōtīgit aūt freq̄nter tal̓ actꝰ ſicꝯſideratꝰ fit ſcd̓o vl̓ t̓cio genere. .ſ. pōt exītētōe fieri vl̓ bonꝰ vl̓ malꝰ. Exēplū ī ꝓpoſito. tenere cultellū de ſe ē malū. ſil̓r aliqͥsvelit cultellū reciꝑe ē ſe malū. rurſꝰ aliqͥs acceſſerit retro vel ꝓpe/ ē ſe malū. Etex iſtꝭ ſeqͥt̉ leſio ocl̓i ſecuta ē/ ē ſe moral̓r mala. īmo ſtaret ſic̄ p̄cedēs actꝰ ſeu circūſtātie. ita iſte reſultās facti fuerūt magna charitate beniuolētia ex intētōe boni finis apud deū. qͣꝫuis illa intētōne appareat apd̓ mūdū. īmo forte magꝭ oppoſito.XConſideratio ſeptia Cōſiderādū inſuꝑ maiori elucidatōe/ſic̄ apd̓ ph̓os naturales diſtīguit̉ duplex genus cauſaꝝ. ita apd̓ morales. q̄dā ſūtcauſe ſe alie accidēs. Cauſe ſe dicūt̉ acqͣs natꝰ ē ſeqͥ natural̓r cōit̓ tal̓ effectꝰ. Sedcauſe dicūt̉ accidēs ad qͣs ē ordīatꝰ velnatꝰ ſeqͥ tal̓ effectꝰ. aut ſi ſeqͣtur. hoc ē extra.ſꝑ freq̄nter p̄ter intētionē agētis. ſicut d̓rij. phiſicoꝝ. inducit̉ a Boecio de ꝯſo. ph̓iedeſcribēdo caſum fortunā.CōſiderāduꝫLONAIDE. Olli. iuxta ī caſunoſtro/ talis leſio vel excecatio oculi ēde ſe nata ſeqͥ. vt ī pluribꝰ a talibꝰ cauſis. d̓r fuiſſe mere caſualis ſeu fortuita p̄terintētionē agētis de accidēs. ideo de ſeē imputādus talis effectꝰ agēti quo ad deuꝫet cōſcientie foꝝ. ſaltē qͣꝫtū ad pctm̄ qd̓ ēniſi voluntariū.Cōſiderādū nihiLONAOE. ¶L. lominuſ iuriſtaꝯtētioſe agēs nec credēs intētiōi / arguet excircūſtātijs intētio fuit ꝑuerſa dānanda aliquas ꝯiecturas. Una eſt. ſi talis dabatoperam rei licite. Altera ſi hoſtis erat ꝑſone leſe. Altera ſi appoſuit ſufficientē cautelā/ ne ꝑſona illa lederet̉. ſed poterat ſatꝭ aduertere ex actu ſuo ſequeret̉ talis effectus.Sed ſi oēs iſte cōiecture ſil̓es ceſſent ī veritate. nec fuerūt ī intētione nec debuerūt.theologꝰ ſtabit iudicio conſcīe apud deūCONIIde. L. piuꝫ īſil̓ibꝰ. Ecce qꝙCōſiderādū ē exemIacob cognouit Lyā erat vxor ſua.tn̄ excuſat̉ a pctō. qͣꝫuis poſſet videri dabat operā rei illicite ſine appoſitōe ſufficientis cautele. Quare? Quia certe potuiſſet attuliſſe lumē dicet aliquis inſpexiſſe lectuꝫ.

L