Tractatus duodecimus
luminatricē eſſe ꝯſtat. Hec illa ſum q̄ proxima deo cardini totius machine mūdi/ dirigo nauigātes in ciuitatē. qm̄ nō hn̄t hic manentē ciuitatē. ſed futurā inqͥrūt hoīes. Et qͥhoīes? Certe viatores ꝓcellis huiꝰ marꝭ magni grauiter impulſi. fluctibꝰ et cantibꝰ inceſſanter impulſi. Futurū eſt ꝑ om̄s generationes / vt me ſtellā eſſe maris p̄dicēt. me reſpiciant. curſus ſuos ad illuſtratiōꝫ meā dirigāt.Nec fallent̉ hec agētes. nec errabūt ī deuijs.nec in ꝑiculis ꝯtabeſcēt. Itaqꝫ dn̄o ꝓpiciome dominā inuocātes. me illuminata et illuminatricē aſpicientes. patrie portū ſalutarēintroibunt. Hec ſunt q̄ magnificat. magnūprędicat. magnū eſſe apud oēs generationesclarificat ⁊ ſignificat aīa mea dn̄m. ¶ Et exultauit ſpūs meus in deo ſalutari meo. qui ſalutē fecit. qui lucem dedit ⁊ gaudiū ī vniuerſo mūdo. Futurū certe eſt vt decantet om̄iseccl̓ia ſanctorū colentiū ſanctū nomen dei.Natiuitas tua dei genitrix v̓go/ gaudiū annūciauit vniuerſo mūdo. Salutabit etiaꝫ⁊ dicet. Aue regina celoꝝ. aue dn̄a angeloꝝ.aue radix ſancta/ ex qua mundo lux eſt orta.Preſignata ſunt pͥdē hec magna q̄ mihi fecitqui potens ē. que iā nūciata ꝑ angelū ꝯpletaꝯſeruo ꝯferens in corde meo. Nōne cor meum ardens eſſe ꝯuenit? Nonne cantās. iubilās ⁊ exultās in collatōe tā magnorū? Nonne iuſtiſſima rōne magnificat aīa mea dn̄m.qͥ me ſublimauit in dominā. qͥ me illuſtrauitꝑ immēſam lucē ſuā. qͥ dominā illuminataꝫdedit ī lumen alioꝝ. dū extulit me ī ſublimēmaris ſtellā directricē nauigantiū. ¶ Cupient ex poſteris generatōnibꝰ me beatā dicentibus/ plurimi cognoſcere. cur nō cecinerimin pͥma ꝑſona. Magnifico dn̄m. ſed ī terciaMagnificat aīa mea dn̄m?. Sil̓r de exultatione ſpūs ī deo ſalutari meo? Docebunt̉ extheologicis ⁊ ph̓icis traditionibꝰ cū rethoricis coloribꝰ. magnā ſuꝑ iſtis rationē. ſed nōexpectent vt oīa (qꝛ incomp̄hēſibilia ſunt) cōprehendāt. ¶ Sunt in humano corde meo(quod ꝯfert de omnibꝰ) tres ꝑ tropologiammanſiones. Dn̄m imitor patrē meū. ī cuiusdomo māſiones multe ſunt. Trahit em̄ proprie dn̄s nomen a domo. qꝛ p̄ſidens et princeps aut primꝰ et iconomus in domo ē. Domīa quoqꝫ ſil̓r a domo. qꝛ pͥncipalis cū dn̄onomen habet. O iſrl̓ (clamat ꝓpheta) qͣꝫ magna ē domus dn̄i/ ⁊ ingēs locus poſſeſſiōiseius. Gerit huiꝰ magne domus imaginē microcoſmus hō minor mūdus. Eminet ī hac
domo cor. ⁊ in corde domiciliū tricameratūſeu tricliniuꝫ reꝑit̉. Eſt inhabitator huiꝰ triclinij animus. hic appellatur vigor ꝑceptiuꝰſeu cognitiuus. Conſociat̉ huic aīa q̄ correſpōdenter d̓r vis motiua vel affectiua. Fitinde ꝯiugiū philoſophicū et morale ſeu myſticū. dū vigor ꝑceptiuus animi vel animꝰ /dirigit vim motiuā anīe. Talis ſubinde reſultat maritalis nexus. vt neutrū iſtorū ꝑ ſeſufficiat ad generationē ꝓlis vel filioꝝ in bonis oꝑbus ⁊ meritis. nō aliter qͣꝫ generationaturalis/ vel a viro ſeꝑatim. vel a femina ſola ꝑfici nequit. Excludo miraculū quale fecit mihi et in me qui potens ē. Dū ſuꝑuenitin me ſpūſſanctus/ et virtus altiſſimi obumbrauit mihi. qͥn tūc pͥmo deus ſuſcepit iſraelpuerū ſuū recordatꝰ miſcd̓ie ſue. dū v̓bū fuit caro factū ¶ Habitāt igit̉ ī triclinio cordiſanimꝰ ⁊ aīa. vir ⁊ vxor ſua. vigor ꝑceptiuus⁊ vis motiua. vigor cognitiuꝰ et vis actiua.Talē domū cordis/ tales ⁊ inhabitātes ī eapater meus Dauid rex intellexerat/ dicens.Perambulabā ī innocētia cordis mei/ ī medio domus mee. Et iterū. Nō habitabit inmedio domus mee qui facit ſuꝑbiā. qꝛ tuncdominaret̉ om̄is iniuſticia. tūc fieret ſpelunca latronū domus dei. Porro nōdū diximde ſpiritu. nunqͥd putādus ē ī domo cordisītima locū nō habere? Habet ꝓfecto nō qualēcunqꝫ ſed vniuerſuꝫ/ quo meret̉ architriclinus noīari. qͣſi pͥnceps triclinij. Hic alio nomine notiori et ꝓprio ſub neutro genere (qͥanullius eſt generis) vocat̉ libeꝝ arbitriū. penes qd̓ ſup̄ma poteſtas ē. Nec mirādū. Cōueniunt nempe ad integritatē ptātis ſue animꝰ ⁊ aīa. vir ⁊ vxorfamilias. vigor ꝑceptiuꝰ⁊ vis affectiua. Uiderunt hāc ꝯnexionē acutiſſimi metaphiſici/ noīm pͥmi impoſitores.Diffinierūt arbitriū eſſe facultatē ratiōis etvolūtatis. quaſi ꝑ interp̄tationē liberū arbitriū ſit liberū de rōne iudiciū. Uocat̉ hic ip̄aratio (qͣꝫuis alio termino) vigor cognitiuusqui ē animꝰ ꝑceptiuus. Uolūtas aūt eſt motiua vis in aīa. que vtit̉ rōne/ q̄ ꝑ eā ī motibꝰꝓprijs dirigit̉. ſi velit iure dici domīa. ſi regina in cordis domo/ et intimo regno magnopͥncipari. Regnū ſiquidē dei intra nos ē. vbiſub dn̄o ſup̄mo deo regnat ſpūs ꝑ deiformitatē decoreꝫ indutus. Alioqͥn deponit̉ de ſede dignitatis ſue. ⁊ diſꝑgit̉ ſuꝑbꝰ mente cordis ſui. Quo ꝯtra ſpūs cum aīo ⁊ aīa bn̄ regulatus ⁊ actus/ exultat in deo ſalutari ſuo.Colligit̉ hoc loco reſultās imago ⁊ ſil̓itudo