Tractatus primus

ciſſimo federe nuptiali ſicut ſpōſa ſpōſo ſuoquā dilectōe ⁊ charitate nullā diligibiliorē/nullā chariorē eſtimare pōt cor humanum.¶ Poſuerūt nec negamus aliqͥ ph̓antiū magis eleuati et diuinitus illuſtrati ſic̄ Ariſto.ꝙ vltima felicitas homīs ꝯſiſtit in dei ꝯtemplatione. nec vt arbitror ſequeſtraſſet amorēeius. nihilominus cū cognouiſſent deū/ nōſicut deum glorificauerūt neqꝫ gr̄as egerūt.⁊ quid inde ſecutum fuerit pudet recordariqd̓ apoſtolus aperiat. Amabāt dei virtuteꝫilluſtrantē intellectuꝫ. ſed ip̄aꝫ que ſanaret q̄corrigeret que reprehenderet affectum (dicitAugꝰ) non amabant. ¶ Amplius ip̄i ph̓i qͣꝫuis aliquē hominis amoreꝫ ad deum ponerent ⁊ debitum ſcirent/ nullo pacto tamē valuerunt attingere vel ſuſpicari ꝙ mutua eētamicicia p̄ſertim ſponſalis/ dei ad homineꝫ⁊ econtra qualē nobis reuelauit theologiafundata in charitate de qua eſt illud. Charitate ꝑpetua dilexi te. Nō em̄ quilibet amordici meret̉ amicicia ẜm philoſophuꝫ. ſed illequo ſibi mutuo cōmunicāt ⁊ cōuiuunt ⁊ cōgratulant̉ ⁊ conniunt̉ amantes quale aliudneqꝫ Plato dicens deum nō miſereri hominibus. nec Ariſto. redemptionis ignoransmyſteriū. nec aliud oīno phas habuit ſine fide. ¶ Temptemꝰ nūc de canticis exultationis ⁊ lamentatōis aliqͥd dicere/ qd̓ ſit ſupranō contra philoſophia. que duo cantica notans qui dixit. Miſericordiā ⁊ iudiciū cantabo tibi dn̄e. Hec autē eſſe iam tetigimus.vnū nuptiale quod epithalamiuꝫ nominat̉.aliud repudiatōnis reprobe qd̓ infernale dici poterat. Oportet igit̉ vt a nuptijs carnalibus figurā accipiamꝰ nō diſſonater ad apoſtolū/ qͥ loquens de corꝑali mrimonio. Sacramentū inqͥt hoc magnū ē. ī xp̄o dico ⁊ eccleſia. ¶ Sunt v̓o litteraliter tres modi deſponſationis. vnus viri cū libera. alius viricuꝫ ancilla. tercius viri cū domina. Ultimūhunc modū tenuiſſe videt̉ ſolus Ioſeph viriuſtꝰ cū vxore ſua Maria. Primū legimꝰ inAbraā cū Sara qd̓ quotidianū ē. Alterumip̄ius eiuſdē cū Agar ancilla/ ſicut in Iacobdupliceꝫ hunc modū reperies reſpectu Lyeet Rachel liberaꝝ. quibꝰ additū eſt ancillaꝝvtriuſqꝫ connubiū. ¶ Ueniamus ad myſteriū. figurauit nāqꝫ matrimoniuꝫ Ade cumEua conſorte ⁊ libera cum adhuc non peccaſſent coniūctionē dei cū anima ſancta. etiam ſi nō fuiſſet incarnatio filij dei ſubſecutaF gurauit inſuꝑ ẜm apoſtolū ꝯiunctioneꝫ

xp̄i incarnati cū eccl̓ia cuiꝰ caput ē ⁊ cōſorsin natura. Figurauit ꝯiūctionē humane nature cū deo in vnitate ſuppoſiti. Figurauitẜm Augꝭ. ⁊ ſequaces ꝯiunctionē portionisſuꝑioris. quaſi viri cū inferiori tanqͣꝫ mulieris. Figurauit iuxta metaphorā ſalomonisde forti muliere cōiunctionē homīs vel ſpiritꝰ ſapiētis cum lege dei vel ſapientie. Sicem̄ loquit̉ alibi. Queſiui ſponſam mihi aſſumere eam. ¶ Subinde matrimoniū AbraeIacob cū ancillis/ notat apoſtolꝰ figuraſſe ꝯiuctionē xp̄i cū ſynagoga q̄ generauit filios ī ẜuitute. Deniqꝫ matrimoniū Ioſephcū Maria certe cū dn̄a que nō ab eo peꝑit.nec eam humiliauit ſed eiꝰ cuſtos fuit/ aptat̉ꝯgrue ꝯiūctioni p̄lati cū eccl̓ia ſua qua ſpūſſanctꝰ impregnat/ nō ip̄e qͥ cuſtoſ ē qͣꝫuis ſpōſus. ¶ Habemus ecce ſeptē genera ſpūaliūnuptiaꝝ de quibꝰ nō erit dicendū ꝑ ſingula.grata nihilominꝰ eſſet ſpeculatio circa vnūquodqꝫ genꝰ intuenti. quo pacto cantica cāticoꝝ ſalomonis aptarent̉ vnicuiqꝫ tanqͣꝫ īepithalamio ſaltationis vel exultationis.¶ Et quidem de coniūctione chriſti cum ſynagoga veteri. rurſus cū eccleſia noua et libera necnon ⁊ naturali. doctores copioſiſſime diſſeruerūt in expoſitōibꝰ cāticoꝝ litteraliter ⁊ allegorice De ꝯiūctione p̄terea dei cūanima ẜm tropologiam nō ſiluerūt. ſed necvſqꝫ quaqꝫ de coniūctione prelati cū eccleſia vice xp̄i tacuerunt. ¶ Ceteꝝ de altero duplici ꝯiugio myſtico qd̓ ſupereſt/ ſi qͥs aperūerit os in canticis vt ꝑ anagogiaꝫ diſſereretignoramus. Scimus venerabilē Richardū non vnū non alterum/ ſed om̄ia pene volumina ſua de hoc matrimonio ſpūs ⁊ aīe ꝑmyſteriū compleuiſſe. p̄cipue libro de. xij. patriarchis ſubtilitate mirabili. cui ꝯſonāt tractatꝰ alij de archa myſtica. de viſionibꝰ Danielis. de exterminatōe mali Deniqꝫ totꝰ iniſta verſatꝰ ē metaphora/ que portionē ſuperiorem viꝝ/ ⁊ inferiorem appellaret mulierē.nec ſiluit ſenſualitatis ꝯcūbinas/ veꝝ nō traduxit ad cantica qd̓ viderimꝰ. ¶ Uiſum eſttn̄ mihi nonnūqͣꝫ meditāti in ſecreto cordismei cubiculo / ꝑ noctes heu p̄ſentis vbiqꝫ calamitatis/ poſſe fieri vt epithalamiū diuīaleꝯſonare mōſtraret̉ huic ꝯiugio ſpūs ⁊ aīe/ p̄ſertim ī xp̄o. Rurſus alteri cōnubio ſpūaliſapiētie diuīe create cuꝫ ſpū creato deiformiſicut in exultāti ſpū Marie potiſſime ꝯpetebat. Si pauſemꝰ īterea paululū. dehic aliovelut ſub exordio naturā epithalamij pͥmo