Druckschrift 
De veritate catolice fidei c[ontra] errores gentiliu[m]
Einzelbild herunterladen
 

Tertius

Ꝙ aīa ī hac vita n̄ ītelligit ſe ipſā ꝑ ſe ipſā. XLVI.Idetur āt difficultas q̄dā ꝯͣ p̄dicta afferri ex quibuſdaꝫAugꝭ. v̓bis que diligenter ꝑtractandaſūt. Dicit .n. in. viiij. de trini. ꝙ mens ſicut corporearū reꝝ noticias per ſenſus corporꝭ colligit: ſic incorporeaꝝ reꝝ per ſemet ipſā: ergo ⁊ ſe ipſā per ſeipſā nouit: qm̄ ipſa ē īcorporea. Ex his .n. v̓bis vr̄ꝙ mens noſtra ſe ꝑ ſe ipſā intelligat ⁊ ītelligēdo ſeintelligat ſubās ſeparatas: qd̓ ē ꝯͣ p̄dicta. Inquire̓gͦ oꝫ quo aīa nr̄a per ſe ipſā intelligat ſe: īpoſſibileeſt aūt dici ꝙ per ſe ipſā intelligat de ſe qͥd eſt: perhoc .n. fit potentia cognoſcitiua actu cognoſcensꝙ ē in ea id quo cogͦſcitur: ⁊ ſi quidē ſit ī ea ī potē̓tia: cognoſcit ī potētia: ſi aūt in actu cognoſcit inactu: ſi aūt medio mō: cognoſcit habitu. ipſa autēaīa ſēꝑ adeſt ſibi actu ⁊ nūꝙͣ in potētia vel in habitu tm̄: ſi igitur ꝑ ſe ipſā aīa ſe ipſā cognoſcit qͥdeſt ſēper actu intelliget de ſe quid eſt: qd̓ pꝫ eē falſū. Ad hec ſi aīa per ſe ipſā cognoſcit de ſe qͥdeſt: oīs aūt hō aīam hꝫ: oīs igit̉ hō cogͦſcit de aīaquid eſt: qd̓ pꝫ eē falſu. Amp̄. cognitio q̄ fit ꝑaliqͥd naͣlit̓ nobis inditu ē naͣl̓r ſic̄ pͥncipia īdemoſtrabilia q̄ cogͦſcūt̉ ꝑ lumen ītellectꝰ agentꝭ: ſi igit̉nos de aīa ſcimus quid eſt per ipſam aīam. h̓ eritnaͣliter notū. in his aūt que naͣlit̓ nota ſunt nulluſpōt errare: in cognitōe .n. pͥncipiorū īdemōſtrabiliū nullus erat: nullus igitur erraret circa aīaꝫ qͥdeſt: ſi hoc aīa per ſe ipſā cognoſceret: qd̓ pꝫ eſſe faſū: cum multi opīati ſint animā eſſe hō vel illudcorpus: ⁊ aliqui numeꝝ vel armoniā: nō igit̉ aīaper ſe ipſā cognoſcit de ſe quid eſt. Amp̄. ī quolibet ordine qd̓ eſt per ſe ē priꝰ eo qd̓ ē per aliud ⁊pͥncipiū eiꝰ: quod gͦ ē ꝑ ſe notū eſt prius notū oībꝰq̄ per aliud cognoſcunt̉: ⁊ pͥncipiū cognoſcēdi ea:ſicut prime ꝓpōnes ꝯcluſionibus: ſi igit̉ aīa per ſeipſam de ſe cognoſcit qͥd eſt. hoc erit per ſe notuꝫ⁊ ꝑ ꝯn̄s primo notū ⁊ pͥncipiū cognoſcendi alia.hoc aūt pꝫ eſſe falſū. nā quid eſt aīa nō ſupponit̉ī ſcīa quaſi notū: ſꝫ ꝓponitur ex alijs īquirendū:non igit̉ aīa de ſe ipſa cognoſcit quid eſt per ſe ipſam. Pꝫ āt ꝙ nec ipſe Augꝰ. hoc voluit. Dicit .n.in. x. li. de trini. ꝙ aīa cū ſui noticiā querit: n̄ velutabſentē ſe querit cerne̓: ſꝫ preſentē ſe curat diſcerne̓: nō vt cognoſcat ſe quaſi n̄ norit ſꝫ vt dinoſcatab eo ꝙ alteꝝ nouit. Ex quo dat intelligere ꝙ aīaper ſe cognoſcit ſe ipſā quaſi preſentē qͣi ab alijs diſtinctā. vn̄ ⁊ in hoc dicit alios errare ꝙ aīam nondiſtinxerunt ab illis que ſūt ab ipſa dr̄ſa: ꝑ hoc ātꝙ ſcit̉ de re qͥd eſt: ſcit̉ res qͥd ē ꝓut ē ab alijs diſtīcta. vn̄ ⁊ diffinitō q̄ ſignat qͥd ē res: diſtīguit diffinitū ab oībus alijs: non igitur voluit Augꝰ. qd̓ aīade ſe cognoſcat quid ē ꝑ ſe ipſā. Nec Aꝝ. hoc vo

luit. Dicit enim in. iij. de aīa ꝙ ītellectꝰ poſſibil̓ intelligit ſe ſicut alia: ītelligit .n. ſe per ſpēꝫ ītelligibilē qͣ fit actu ī gene̓ ītelligibiliū ī ſe .n. cōſideratꝰ eſtſolū ī potētia ad eē ītelligibile. nihil āt cogͦſcit̉ ẜmꝙ ē ī potētia ſꝫ ẜm ꝙ ē ī actu. vn̄ ſubē ſeꝑate qͣruꝫſubē ſūt vt aliqͥd actu ens in gene̓ ītelligibiliū: d̓ ſeintelligūt qͥd ſūt ꝑ ſuas ſubas: ītellectꝰ v̓o poſſibil̓nr̄ ꝑ ſpēꝫ ītelligibilē per quā fit actu ītelligens. vn̄⁊ Aꝝ. ī. iij. de aīa ex ipſo ītellige̓ demōſtrat naͣꝫ intellectus poſſibil̓ .ſ. ꝙ ſit īmixtꝰ ⁊ īcorruptibil̓: vtex premiſſis pꝫ. Sic igitur ſecunduꝫ intentionemAuguſt. mens noſtra per ſe ipſam nouit ſe ipſamin quantū. d̓ ſe cognoſcit qd̓ eſt: ex hoc enim ipſoqd̓ percipit ſe agere percipit ſe eſſe. agit auteꝫ perſe ipſam. vnde per ſe ipſam de ſe cognoſcit qd̓ eſt.Sic ergo ⁊ de ſubſtantijs ſeparatis anima cognoſcendo ſe ipſam cognoſcit: quia ſunt non autemquid ſunt: quod eſt earum ſubſtantias intelligerecum enim d̓ ſubſtantijs ſeparatis hoc ꝙ ſint intellectuales quedam ſubē cognoſcamus vel ꝑ d̓mōſtrationem vel per fidem: neutro modo hanc cognitionē accipere poſſumus niſi hoc ipſum quodeſt intellectuale anima noſtra ex ſe ipſa cognoſce̓tvnde ⁊ ſcientia de intellectu anime oportet vti vtprincipio ad omnia que de ſubſtantijs ſeparatiscognoſcimus. Non autem oportet ꝙ ſi per ſcientias ſpeculatiuas poſſumus peruenire ad ſcienduꝫde anima quid eſt: qd̓ poſſumus ad ſciendum qd̓quid eſt de ſubſtantijs ſeparatis per huiuſmodiſcientias deuenire. nam ītelligere noſtrum: per qd̓peruenimus ad ſciendum de anima noſtra quideſt: multuꝫ eſt remotū ab intelligentia ſubſtantieſeparate. poteſt tamen per hoc qd̓ ſcitur d̓ animanoſtra quid eſt: perueniri ad ſcienduꝫ aliquod genus remotum ſubſtantiarum ſeparatarū: quodnō eſt eaꝝ ſubās ītelligere. Sicut āt de aīa ſcimusqꝛ ē per ſe ipſā in ꝙͣtū eius actus ꝑcipimus. qͥd ātſit inquirimus ex actibus ⁊ obiectis ꝑ pͥncipia ſcientiarum ſpeculatiuarum. Ita etiam de hisque ſunt in anima noſtra ſcilicet potentijs ⁊ habitibus ſcimus quidem quia ſunt in quantum actus percipimus. quid vero ſint ex ipſoruꝫ actuuꝫqualitate inuenimus.Ꝙ n̄ poſſumꝰ ī hac vita vide̓ dū ꝑ eēntiā. XLVII.I āt alias ſubſtantias ſeꝑatas ī hac vita ītellige̓ n̄ poſſumꝰ ꝓpt̓ ꝯnaͣlitatē ītellectꝰ nr̄i ad fātaſmata: multo minꝰ ī hac vita dīnā eſſētiā vide̓ poſſumꝰ: q̄ trāſcēdit oēs ſubās ſeꝑatas. Huiꝰ āt ſignūhinc ēt accipi pōt. Quia quāto magis mens nr̄aad ꝯtēplanda ſpiritualia eleuatur: tato magis abſtrahit̉ a ſenſibilibus. ultimus autem t̓minꝰ quo