Druckschrift 
De veritate catolice fidei c[ontra] errores gentiliu[m]
Einzelbild herunterladen
 

Liber

llud quod ſibi ꝓponitur ut ſūmuꝫ bonū ſiue v̓eſiue falſo: vtꝝ at v̓e ſit ſūmū bonum qd̓ ut tale ꝓponitur uel falſo hoc differt ex parte ītellectus beatitudo igitur ſiue felicitas ī intellectū eſſentialit̓magis qua ī actu volūtatis ꝯſiſtit Item: ſi aliquis actus volūtatis eſſet ipſa felicitas: hic actuseſſet aut deſiderare aut amare aut delectari: īpoſſibile ē aūt ꝙ deſiderare ſit vltimꝰ finis ē enim deſideriū ẜm quod volūtas tēdit in id qd̓ nōdū hꝫ:hoc aūt ꝯtrariatur rōni vltimi finis: amare etiaꝫnō pōt eſſe vltimꝰ finis: amatur enim bonū nonſolū qn̄ hētur ſed etiā quādo nō habetur: ex amore .n. ē quod nō habitū deſiderio queratur ⁊ ſi amor iā habiti perfectior ſit hoc cātur ex hoc qd̓bonū habetur amatū: aliud eſt igitur hr̄e bonūqd̓ ē finis quā amare qd̓ an̄ habere ē īperfectumpꝰ habere perfectū: ſimiliter aūt nec delectatio eſtvltimꝰ finis: ipſū .n. hr̄e bonū cā ē delectationis.uel dū bonū nunc habitū ſentimꝰ: uel dū priuſ habitum memoramus: vel dū ī futuro habendumſperamꝰ: non eſt igitur delectatio vltimꝰ finis: nullus gͦ actꝰ volūtatis pōt eē ſubſtātialit̓ ip̄a felicitasA hec: ſi delectatio eēt vltimꝰ finis. ipſa ẜm ſeipſā eēt appetēda: hoc auteꝫ ē falſum refert .n. q̄delectatio appetatur ex eo ad quod conſequiturdelectatio. nā delectatio que ꝯſequitur bonas ⁊appetendas operationes bona eſt et appetenda.que autē malas mala ē ⁊ fugiēda. hꝫ igitur quodſit bona ⁊ appetēda ex alio nō ē igitur ipſa vltimꝰfinis quod eſt felicitas. Ad hec rectus ordo rerum conuenit cum ordine nature: nam res naͣlesordinantur in ſuum finē abſqꝫ errore in naͣlibusaūt eſt delectatio propter oꝑatōem ⁊ n̄ ecōuerſo.uidemus .n. ꝙ naͣ illis oꝑatōibus aīaliū delectationē appoſuit que ſūt manifeſte ad fines nccͣios oͣdinate: ſicut in uſu ciboꝝ qui ordinat̉ ad cōſeruatōnem indiuidui ⁊ in uſu venereoꝝ qui ordinaturad ꝯẜuationē ſpēi: niſi .n. adeſſet dlectatō aīalia ap̄dictꝭ uſibꝰ neceſſarijs abſtinerēt: īpoſſibile gͦ ē ꝙdelectatio ſit ultimus finis. Item delectatio nihil aliud eē videt̉ ꝙͣ qͥetatio voluntatis in aliquobono conuenienti: ſicut deſideriū eſt inclinato voluntatis in aliquod bonū ꝯſequēdū. ſicut aūt hōper voluntatem inclinat̉ in finē ⁊ quietatur ī illo:ita corꝑa naͣlia hn̄t inclinatōes naͣles in fines ꝓprios que quidē quietant̉ fine iam adepto. Ridiculūāt ē dicere ꝙ finis motus corporꝭ grauis nō ſit eēin loco propo: ſed qͥetatio īclinationis qua in hoctendebat: ſi .n. hoc pͥncipaliter naͣ ītenderet ut īclinatio quietaret̉ nō daret eā. dat aūt eā vt per hocin locū propriū tendat: quo conſecuto qͣi fine ſeqͥt̉inclinationis qͥetatio: ⁊ ſic quietatio tal̓ nō ē finisſed ꝯcomitās finē: nec igit̉ delectatio ē finis vltimꝰſed ꝯcomitans ipſum: multo igit̉ magis nec aliqͥsvoluntatis actus ē felicitas. Ad hec ſi alicuius

rei ſit aliqua res exterior finis: illa eius operatiodicet̉ ēt finis vltimus per quā prīo ꝯſequit̉ rē illaꝫſicut his quibꝰ pecunia ē finis: dr̄ et poſſidere pecuniā finis: nō aūt amare neqꝫ ꝯcupiſce̓. finis aūtvltimus ſubē intellectual̓ eſt deꝰ: illa igit̉ operatiohoīs eſt ſubal̓r eius beatitudo vel felicitas ꝑ quāprīo attingit ad deū. hoc aūt ē intelligere. nā vellenon poſſumꝰ qd̓ non intelligimꝰ: ē igit̉ vltima felicitas hoīs in cognoſcēdo deū per ītellectū ſubālit̓⁊ nō in actu voluntatis. Ia igitur per ea q̄ dicta ſūt pꝫ ſolutio ī ꝯͣriū obiectoꝝ. Nō .n. ſi felicitasꝑ hoc ꝙ hꝫ rationē ſūmi boni ē obiectū volūtatispropter hoc neceſſe eſt ꝙ ſit ſubālit̓ ipſe actus voluntatis ut prima rō procedebat: īmo ex hoc ipſoꝙ eſt primū obiectū ſequitur ꝙ nō ſit actus eīꝰ utex dictis apparet. Nec et oportet ꝙ oē id quo resquocūqꝫ mō perficitur ſit finis illius rei ſicut ſecūda rō ꝓcedebat: eſt .n. aliquid perfectio alicuiꝰ dupliciter. vno mō ut hn̄tꝭ iam ſpeciē alio mō ut adſpēm hn̄daꝫ: ſicut perfectio domus ẜm ꝙ iam hꝫſpēm eſt id ad qd̓ ſpēs domus ordinatur .ſ. hītatonō .n. domus fieret niſi propter hoc. vn̄ ⁊ in diffinitione domus oꝫ hoc poni ſi debeat diffinitio eēperfectaᵉ: perfectio v̓o ad ſpēm domus eſt tam idquod ordinatur ad ſpēm cōſtituendam ſicut principia ſubſtātialia ipſius ꝙͣ id quod ordinatur adſpēi cōſeruationē ſicut appodiacula que fiunt adſuſtentationem domus ꝙ etiam illa que faciuntad hoc ꝙ vſus domus ſit conuenientior: ſicut pulchritudo domus: illud igitur quod eſt perfectiorei ẜm ꝙ iam hꝫ ſpēm eſt finis ipſius: ut hītatio ēfinis domꝰ: ⁊ ſimilit̓ ꝓpria operatio cuiuſlibꝫ reique ē quaſi vſus eius ē finis ipſius. que aūt ſunt ꝑfectiones rei ad ſpēm non ſūt finis rei īmo res ē finis ipſarum: ma .n. ⁊ forma ſūt ꝓpter ſpēm: licetn. forma ſit finis gn̓ationis nō tn̄ eſt finis iam generati ⁊ ſpēm habētis īmo ad hoc q̄rit̉ forma utſpēs ſit cōpleta: ſimilit̓ cōſeruātia rē ī iſua ſpecie:vt ſanitas ⁊ vis nutritiua licet perficiāt aīal nō tn̄ſūt finis aīalis ſed magis ecōuerſo: ea etiā quibusaptatur res ad ꝓprias oꝑationes ſpēi ꝑficiendas⁊ ad debitum finem ꝯgruētius cōſequēdum nonſūt finis rei ſed magis eꝯuerſo: ſicut pulchritudohomīs ⁊ robur corꝑis ⁊ alia hmōi: de qͥbus dicitph̓us in primo ethicoꝝ ꝙ organice deſeruiūt felicitati: delectatio aūt ē ꝑfectio oꝑationis nō ita ꝙad ipſam ordinet̉ oꝑatio ẜꝫ ſua ſpēm ſed ordinat̉ad alios fines ſicut cōeſtio ordinat̉ ad ꝯẜuationēindiuidui ſed eſt ſimilis ꝑfectioni que ordinat̉ adſpēm rei: nam ꝓpter delectationē attētius ⁊ decentius oꝑationi īſiſtimꝰ in qua delectamur: vnde inx. ethic. ph̓us dicit ꝙ declectatio ꝑficit oꝑationēſicut decor iuuētutem: qui qͥdeꝫ ē ꝓpter eū cui ineſt iuuētus ⁊ nō eꝯuerſo. Neqꝫ autē ꝙ delectationem nō ꝓpter aliud volunt homīes ſed ꝓpter ſe