Liber
corporibus eſſet pluralitas aīarū vt pͥma rō concludebat. Ex quo etiam de facili patet reſponſioad ſecūdā rationē: nō enī quelibet formarū diuerſitas facit diuerſitatē ſecundū ſpecieꝫ ſed ſolū illaque ē ẜm principia formalia vel ſcd̓m diuerſā rationē forme: cōſtat enī ꝙ alia eſt eſſentia forme hꝰignis ⁊ illius nec tamen eſt alius ignis neqꝫ alia ſoͣma ſecūdū ſpeciē: multitudo igit̉ aīarū a corꝑibꝰſeꝑatarū cōſequit̉ quidē diuerſitatē formarum ſecudū ſubſtātia qꝛ alia eſt ſubſtantia huiꝰ aīe ⁊ illius: nō tn̄ iſta diuerſitas ꝓcedit ex diuerſitate prircipioꝝ eſſentialiū ipſius aīe nec ē ſecūdū diuerſaꝫrationem ipſius aīe: ſed ē ſcd̓m diuerſā cōmēſurationē aīarū ad corpora: hec enī aīa ē cōmenſurata huic corꝑi ⁊ nō illi: illa aūt alij: ⁊ ſic de oībꝰ.huiuſmōi aūt cōmēſurationes remanēt in aīabꝰetiā pereūtibus corporibus: ſicut ⁊ ipſe earū ſubſtantie manēt qͣi a corꝑibus ſecūdū eē nō depēdētes: ſūt .n. aīe ſcd̓m ſubſtātias ſuas forme corpoꝝ:alias accidētal̓r corpori vniret̉: ⁊ ſic ex aīa ⁊ corꝑenō fieret vnū per ſe ſꝫ vnū per accn̄s: in quātū aūtforme ſūt oportet eas eē corporibus cōmēſuratasvnde patet ꝙ ipſe diuerſe cōmēſurationes manētin aīabus ſeꝑatis ⁊ per cōſequēs pluralitas. ¶ Occaſione aūt tertie rationis inducte aliqui eternitatem mundi ponētes in diuerſas opiniones extraneas inciderūt. Quidam enim concluſionem ſimpliciter cōceſſerūt dicētes aīas hūanas cū corꝑibꝰpenitꝰ interire. Alij v̓o dixerūt ꝙ de oībus aīabꝰremanet aliqͥd vnū ſeꝑatū qd̓ ē oībꝰ cōe .ſ. ītellectꝰagens ſecūdū quoſdā: vel cū eo intellectꝰ poſſibil̓ſcd̓m alios. Alij aūt poſuerūt aīas in ſua multitudine poſt corpora remanere: ſed ne cogerenturanimarum ponere infinitatem dixerunt animaseaſdē diuerſis corporibus vniri poſt determinatūtēpus: ⁊ hec fuit platonicoꝝ opinio de qua. jͣ. agetur. Quidā vero oīa p̄dicta vitātes dixerūt nō eēīcōueniēs aīas ſeꝑatas actu exiſtere infinitas: eſſeenī infinitū actu in his que nō hn̄t ad īuicē ordinē eſt eē infinitū per accūs: qd̓ ponere nō reputātīcōueniēs ⁊ ē poſitio Auicēne ⁊ Algazelis. Quidaūt hoꝝ Arꝭ. ſenſerit ab eo expreſſe nō inuenit̉ cūtn̄ expreſſe mūdi eternitatē ponat: vltima tamenpredictarum opinionū principijs ab eo poſitis repugnat: nā in. iij. phiſicoꝝ ⁊ in pͥmo celi ⁊ mundiꝓbat īfinitū nō eſſe actu ī corporibus naturalibꝰ:nō aūt in ſubſtātijs īmaterialibus: certū tamen ēcirca hoc nullā difficultatē poni catholice fidei ꝓfeſſores qui eternitatē mundi non ponentes. ¶ Noeſt etiā neceſſariū ꝙ ſi aīa manet corpore deſtructo ꝙ fuerit ei accidentaliter vnita vt quarta rō cōcludebat: accidēs .n. deſcribit̉ qd̓ pōt adeē vel abeſſe preter corruptionē ſubiecti cōpſiti ex maͣ ⁊ fōma: ſi autē referat̉ ad principia cōpoſiti ſubiecti:verū non inuenitur: conſtat .n. materiā primā in
genitā ⁊ incorruptibilem eſſe vt probat Arꝭ. in pͥmo phiſicoꝝ: vnde recedente forma manꝫ in ſuaeſſentia: non tn̄ forma accidentaliter ei vniebaturſed eſſentialiter: vniebatur enim ei ſecūdū eē vnūſimiliter aūt aīa vnit̉ corpori ſcd̓m eſſe vnū vt ſupra oſtenſum eſt: vnde licet maneat poſt corpus:ſubſtantialiter ei vnitur nō accidentaliter: ꝙ autēmateria prima remaneat actu poſt formā nō eſtniſi ẜm actum alterius forme: anima autem hūana manet in actu eodeꝫ: ⁊ ex hoc contingit ꝙ aīahumana eſt forma ⁊ actus: materia autem pͥmapotentia ens ¶ Ꝙ autē qͥnta ratio ꝓponebat nuliam operationem poſſe remanere in anima ſi acorpore ſeparetur: dicimus eſſe falſum: manēt .n.oparationes ille que per organa non exercentur:huiuſmōi aūt ſunt intelligere ⁊ velle: que aūt perorgana corporea exercētur ſicut ſunt operationesanime nutritiue ⁊ ſenſitiue ⁊ hec non manēt. Sciendū tamē eſt ꝙ alio modo intelligit aīa ſeꝑata acorpore ⁊ corpori vnita ſicut ⁊ alio mō eſt: vnumquodqꝫ enī ſecundum hoc agit ſecundum ꝙ ē eēquidem anime humane dum eſt corpori vnita ⁊ſi ſit abſolutuꝫ a corꝑore nō dependēs: tamē ſtramētum quoddā ipſius ⁊ ſubiectū ipſum recipiēseſt corpus: vnde ⁊ conſequenter operatio propriaeius q̄ eſt intelligere etſi nō dependeat a corpore qͣſi per organum corꝑale exercita: habet tn̄ abiectuin corpore .ſ. fantaſma. vnde ꝙͣdiu eſt aīa in corpore nō pōt intelligere ſine fantaſmate nec etiamreminiſci niſi per virtutē cogitatiuā ⁊ memoratiuam per quā fantaſmata preparantur vt ex dictꝭpatet: ⁊ propter hoc intelligere ꝙͣtū ad hunc modum ⁊ ſimiliter reminiſci deſtruit̉ corpore deſtructo: eſſe v̓o anime ſeꝑate eſt ipſi ſoli abſqꝫ corporevnde nec eius operatio que eſt intelligere explebitur per reſpectum ad aliqua obiecta in corporeisorganis exiſtentia que ſunt fantaſmata: ſed intelliget per ſe ipſam per modum ſubſtantiarum queſunt totaliter ſecūdū eſſe a corporibus ſeꝑate: dequibus infra agetur: a quibus etiā tanꝙͣ a ſuperioribus vberius influentiam recipere poterit ad ꝑfectius intelligendum: cuius ſignuꝫ etiam in viuētibus apparet: naꝫ anima quando impeditur aboccupatione circa corpus proprium: redditur debilior ad intelligendum aliqua altiora: vnde ⁊ v̓tus temperantie que a corporeis delectationibusretrahit animā precipue facit homines ad intelligendum aptos: homīes etiā dormiētes qn̄ corporeis ſenſibus non vtuntur nec eſt aliqua perturbatio humoꝝ aut fumoſitatum īpediens: precipiūtde futuris ex ſuperiorum impreſſione aliqua quemodum ratiotinatiōis humane excedunt: ⁊ hocmulto magis accidit in ſincopizātibus ⁊ extaſimpaſſis: quāto magis fit retractio a corporeis ſenſibus nec immerito hoc accidit: quia cum anima