Druckschrift 
De veritate catolice fidei c[ontra] errores gentiliu[m]
Einzelbild herunterladen
 

Liber

corporibus eſſet pluralitas aīarū vt pͥma rō concludebat. Ex quo etiam de facili patet reſponſioad ſecūdā rationē: nō enī quelibet formarū diuerſitas facit diuerſitatē ſecundū ſpecieꝫ ſed ſolū illaque ē ẜm principia formalia vel ſcd̓m diuerſā rationē forme: cōſtat enī ꝙ alia eſt eſſentia forme hꝰignis ⁊ illius nec tamen eſt alius ignis neqꝫ alia ſoͣma ſecūdū ſpeciē: multitudo igit̉ aīarū a corꝑibꝰſeꝑatarū cōſequit̉ quidē diuerſitatē formarum ſecudū ſubſtātia qꝛ alia eſt ſubſtantia huiꝰ aīe ⁊ illius: nō tn̄ iſta diuerſitas ꝓcedit ex diuerſitate prircipioꝝ eſſentialiū ipſius aīe nec ē ſecūdū diuerſaꝫrationem ipſius aīe: ſed ē ſcd̓m diuerſā cōmēſurationē aīarū ad corpora: hec enī aīa ē cōmenſurata huic corꝑi ⁊ nō illi: illa aūt alij: ⁊ ſic de oībꝰ.huiuſmōi aūt cōmēſurationes remanēt in aīabꝰetiā pereūtibus corporibus: ſicut ⁊ ipſe earū ſubſtantie manēt qͣi a corꝑibus ſecūdū eē nō depēdētes: ſūt .n. aīe ſcd̓m ſubſtātias ſuas forme corpoꝝ:alias accidētal̓r corpori vniret̉: ⁊ ſic ex aīa ⁊ corꝑenō fieret vnū per ſe ſꝫ vnū per accn̄s: in quātū aūtforme ſūt oportet eas eē corporibus cōmēſuratasvnde patet ꝙ ipſe diuerſe cōmēſurationes manētin aīabus ſeꝑatis ⁊ per cōſequēs pluralitas. Occaſione aūt tertie rationis inducte aliqui eternitatem mundi ponētes in diuerſas opiniones extraneas inciderūt. Quidam enim concluſionem ſimpliciter cōceſſerūt dicētes aīas hūanas cū corꝑibꝰpenitꝰ interire. Alij v̓o dixerūt ꝙ de oībus aīabꝰremanet aliqͥd vnū ſeꝑatū qd̓ ē oībꝰ cōe .ſ. ītellectꝰagens ſecūdū quoſdā: vel cū eo intellectꝰ poſſibil̓ſcd̓m alios. Alij aūt poſuerūt aīas in ſua multitudine poſt corpora remanere: ſed ne cogerenturanimarum ponere infinitatem dixerunt animaseaſdē diuerſis corporibus vniri poſt determinatūtēpus: ⁊ hec fuit platonicoꝝ opinio de qua. jͣ. agetur. Quidā vero oīa p̄dicta vitātes dixerūt nō eēīcōueniēs aīas ſeꝑatas actu exiſtere infinitas: eſſeenī infinitū actu in his que nō hn̄t ad īuicē ordinē eſt eē infinitū per accūs: qd̓ ponere nō reputātīcōueniēs ⁊ ē poſitio Auicēne ⁊ Algazelis. Quidaūt hoꝝ Arꝭ. ſenſerit ab eo expreſſe nō inuenit̉ cūtn̄ expreſſe mūdi eternitatē ponat: vltima tamenpredictarum opinionū principijs ab eo poſitis repugnat: nā in. iij. phiſicoꝝ ⁊ in pͥmo celi ⁊ mundiꝓbat īfinitū nō eſſe actu ī corporibus naturalibꝰ:nō aūt in ſubſtātijs īmaterialibus: certū tamen ēcirca hoc nullā difficultatē poni catholice fidei ꝓfeſſores qui eternitatē mundi non ponentes. Noeſt etiā neceſſariū ꝙ ſi aīa manet corpore deſtructo ꝙ fuerit ei accidentaliter vnita vt quarta rō cōcludebat: accidēs .n. deſcribit̉ qd̓ pōt adeē vel abeſſe preter corruptionē ſubiecti cōpſiti ex maͣ ⁊ fōma: ſi autē referat̉ ad principia cōpoſiti ſubiecti:verū non inuenitur: conſtat .n. materiā primā in

genitā ⁊ incorruptibilem eſſe vt probat Arꝭ. in pͥmo phiſicoꝝ: vnde recedente forma manꝫ in ſuaeſſentia: non tn̄ forma accidentaliter ei vniebaturſed eſſentialiter: vniebatur enim ei ſecūdū eē vnūſimiliter aūt aīa vnit̉ corpori ſcd̓m eſſe vnū vt ſupra oſtenſum eſt: vnde licet maneat poſt corpus:ſubſtantialiter ei vnitur nō accidentaliter: ꝙ autēmateria prima remaneat actu poſt formā nō eſtniſi ẜm actum alterius forme: anima autem hūana manet in actu eodeꝫ: ⁊ ex hoc contingit ꝙ aīahumana eſt forma ⁊ actus: materia autem pͥmapotentia ens Ꝙ autē qͥnta ratio ꝓponebat nuliam operationem poſſe remanere in anima ſi acorpore ſeparetur: dicimus eſſe falſum: manēt .n.oparationes ille que per organa non exercentur:huiuſmōi aūt ſunt intelligere ⁊ velle: que aūt perorgana corporea exercētur ſicut ſunt operationesanime nutritiue ⁊ ſenſitiue ⁊ hec non manēt. Sciendū tamē eſt ꝙ alio modo intelligit aīa ſeꝑata acorpore ⁊ corpori vnita ſicut ⁊ alio mō eſt: vnumquodqꝫ enī ſecundum hoc agit ſecundum ꝙ ē eēquidem anime humane dum eſt corpori vnita ⁊ſi ſit abſolutuꝫ a corꝑore nō dependēs: tamē ſtramētum quoddā ipſius ⁊ ſubiectū ipſum recipiēseſt corpus: vnde ⁊ conſequenter operatio propriaeius q̄ eſt intelligere etſi nō dependeat a corpore qͣſi per organum corꝑale exercita: habet tn̄ abiectuin corpore .ſ. fantaſma. vnde ꝙͣdiu eſt aīa in corpore nō pōt intelligere ſine fantaſmate nec etiamreminiſci niſi per virtutē cogitatiuā ⁊ memoratiuam per quā fantaſmata preparantur vt ex dictꝭpatet: ⁊ propter hoc intelligere ꝙͣtū ad hunc modum ⁊ ſimiliter reminiſci deſtruit̉ corpore deſtructo: eſſe v̓o anime ſeꝑate eſt ipſi ſoli abſqꝫ corporevnde nec eius operatio que eſt intelligere explebitur per reſpectum ad aliqua obiecta in corporeisorganis exiſtentia que ſunt fantaſmata: ſed intelliget per ſe ipſam per modum ſubſtantiarum queſunt totaliter ſecūdū eſſe a corporibus ſeꝑate: dequibus infra agetur: a quibus etiā tanꝙͣ a ſuperioribus vberius influentiam recipere poterit ad ꝑfectius intelligendum: cuius ſignuꝫ etiam in viuētibus apparet: naꝫ anima quando impeditur aboccupatione circa corpus proprium: redditur debilior ad intelligendum aliqua altiora: vnde ⁊ v̓tus temperantie que a corporeis delectationibusretrahit animā precipue facit homines ad intelligendum aptos: homīes etiā dormiētes qn̄ corporeis ſenſibus non vtuntur nec eſt aliqua perturbatio humoꝝ aut fumoſitatum īpediens: precipiūtde futuris ex ſuperiorum impreſſione aliqua quemodum ratiotinatiōis humane excedunt: ⁊ hocmulto magis accidit in ſincopizātibus ⁊ extaſimpaſſis: quāto magis fit retractio a corporeis ſenſibus nec immerito hoc accidit: quia cum anima