Nō ix De virtutibꝰ in cōiFoliū cl.
generās in elemētis ⁊ motor corpoꝝ celeſtiū. ſic āt nōiꝯ eſt in ꝓpoſito. vn̄ rō nō ſeqͥt̉ ¶ Ad. xix. dd̓m. ꝙ illa inclinatio natural̓ ad v̓tutē ẜm quā qͥdaꝫ mox a natiuitate ſunt fortes ⁊ tꝑati nō ſufficit ad ꝑfectā v̓tuteꝫ.vt dictū ē. ¶ Ad. xx. dd̓m. ꝙ natura non deficit homini in neceſſarijs. licet em̄ non dedit ei om̄ia q̄ ſunt eineceſſaria. tamen dat ei vnde poſſet om̄ia neceſſariaacquirere .ſ. rōnem et que ei deſeruiunt.¶ Utrum virtutes acquirantur ex actibus.Quo qͣueritur. vtrūvirtutes acqͥrat̉ ex actibꝰ ¶ Et videt̉ ꝙ nonDicit em̄ Aug. ꝙ ꝟtus ē bona qͣlitas mētis qͣ recte viuit̉. qͣ nullus male vtit̉. quā deꝰ in nobis ſine nobisoꝑat. ſꝫ illud qd̓ fit actibꝰ nr̄is nō oꝑat̉ deꝰ in nobisergo ꝟ̓tus nō cauſat̉ ex actibꝰ nr̄is. ¶ Pͣ. Aug. d̓t ſuꝑillud apl̓i. Om̄e qd̓ nō ē ex fide ⁊c̄. oīs infideliū vita pctm̄ ē ⁊ nihil ē bonuꝫ ſine ſummo bono. vbi deeſtcognitio veritatis falſa ē ꝟtus etiā in optimis moribus. Ex qͦ habet̉ ꝙ ꝟtus nō p̄t eē ſine fide. fides āt nōeſt ex oꝑbꝰ nr̄is ſꝫ ex gr̄a. vt pꝫ ad Eph̓. ij. Gr̄a eſtisſaluati ꝑ fidē ⁊ nō a vobis ne qͥs gl̓iet̉. dei em̄ donū ē3. ergo ꝟtus nō p̄t cauſari ex actibꝰ nr̄is ¶ G. Bern̄. d̓tꝙ incaſſuꝫ qͥs ad v̓tutē laborat niſi a dn̄o eā ſperādāputet. qd̓ āt ſperat̉ obtinēdū a deo nō cauſat̉ ex actibꝰ4 nr̄is. ꝟ̓tus gͦ nō cauſat̉ ex actibꝰ nr̄is. ¶ Pͣ. Cōtinētiaeſt minima ꝟtus. vt pꝫ ꝑ ph̓m in .vij. ethy. ſꝫ ꝯtinentia non eſt in nobis niſi ex diuino munere. Dicit̉ em̄Sap̓. viij. Scio ꝙ nō poſſuꝫ eē ꝯtinēs niſi deꝰ det. gͦnec virtutes poſſumꝰ acqͥrere ex nr̄is actibꝰ. ſꝫ ſolū ex5dono dei. ¶ Pͣ. Aug. d̓t ꝙ hō nō p̄t vitare pctm̄ ſinegr̄a. ſꝫ ꝑ virtutē vitat̉ pctm̄. nō p̄t em̄ eē hō ſimul vicioſus ⁊ ꝟtuoſus. gͦ virtus nō p̄t eē ſine gratia. nō gͦ6 p̄t acqͥri ex actibꝰ. ¶ Pͣ. Per virtutē ꝑuenit̉ ad felicitatem. nā felicitas virtutis eſt p̄miū. vt ph̓us dicit in pͥmo ethycoꝝ. ſic ergo ex actibꝰ noſtris poſſumus peruenire ad vitā eternā q̄ eſt homīs vltima felicitas ſine gratia. qd̓ eſt contra apl̓m Roma. vi. Gratia dei7 vita eterna. ¶ Pͣ. Uirtus ꝯputat̉ inter maxima bona ẜm Aug. in li. de libe. arbi. quia virtute nullꝰ malevtitur. ſed maxima bona ſunt a deo. ẜm illud Iaco.pͥmo. Omne datū optimū ⁊ omne donū ꝑfectum deſurſuꝫ ē deſcendēs a patre ⁊c̄. gͦ videt̉ ꝙ virtus nō ſitI in nobis niſi ex dono dei. ¶ Pͣ. Sicut Aug. d̓t in li.de li. ar. nihil p̄t formare ſeip̄m. ſed virtus eſt quedaꝫforma anime. ergo homo nō poteſt in ſe ꝑ ſuos actꝰcauſare virtutem. ¶ Pͣ. Sicut intellectus a pͥncipioeſt in pon̄a eſſentiali ad ſciētiam. ita vis affectiua advirtutem. ſed intellectus in pon̄a eſſentiali exiſtensad hoc vt reducat̉ in actuꝫ ſciētie indiget motore extrinſeco ſcꝫ doctore ad hoc ꝙ ſciētiam acqͥrat in actuergo ſil̓r ad hoc ꝙ homo virtutē acqͥrat indiget aliqͦagente exteriori. ⁊ nō ſufficiūt ad hoc actus proprijH ¶ Pͣ. Acquiſitio fit ꝑ receptionē. actio aūt nō fit per
receptionē. ſed magis ꝑ emiſſionē vel exitū actionisab agēte. ergo ꝑ hoc ꝙ aliquid agimus nō acquirit̉virtus in nobis. ¶ Pͣ. Si ꝑ actū noſtrū virtꝰ in no jIbis acquirit̉. aut ꝑ vnū. aut ꝑ plures. non ꝑ vnū. qꝛex vno actu nō efficit̉ aliquis ſtudioſus. vt dicitur inſcd̓o ethy. ſil̓r etiā nec ex multis. qꝛ multi actus cumnon ſint ſimul nō poſſunt ſimul aliquē effectū educere. ergo videt̉ ꝙ nullo modo virtus in nobis cauſetur ex actibꝰ noſtris. ¶ Pͣ. Auicē. dicit. ꝙ virtus eſtpotentia eſſential̓r rebꝰ attributa ad ſuas ꝑagendasoꝑationes. ſed id qd̓ eſſential̓r attribuit̉ rei nō cauſat̉ex actu eius. ergo virtus nō cauſat̉ ex actu habētis virtutē. ¶ Pͣ. Si ꝟtꝰ cauſat̉ ex actibꝰ nr̄is. aut ex actibꝰ i3ꝟtuoſis. aut exvicioſis. nex vicioſis. qꝛ illi magis deſtruūt virtutē. ſil̓r nō ex virtuoſis. qꝛ illi p̄ſupponūtvirtutē. ergo nullo modo cauſat̉ ex actibꝰ noſtris virtus in nobis ¶ Sed dicebat. ꝙ virtus cauſat̉ ex actibus ꝟtuoſis imꝑfectis. ¶ Sꝫ ꝯtra. Nihil agit vltraſuā ſpem. ſi ergo actus precedētes ꝟtute ſtꝭ imꝑfectividet̉ ꝙ nō p̄n̄t cauſare v̓tutē ꝑfectā ¶ Pͣ. Uirtus eſt iſvltimū pone. vt d̓r in pͥmo de celo ⁊ mūdo. ſed potētentia ē naturalis. ergo ꝟtus ē naturalis ⁊ nō ex operationibꝰ acqͥſita. ¶ Pͣ. Ut d̓r in. ij. ethy. virtus eſt q̄ 16bonū reddit habenteꝫ. ſed homo ē bonus ẜm ſuā naturam. ergo virtus hoīs ē ei a natura ⁊ nō ex actibusacqͥſitis. ¶ Pͣ. Ex frequētia actus naturalis nō acquiritur nouus habitus. igit̉ ⁊c̄. ¶ Pͣ. Omia habent eſſe 18a ſua formā. ſed gratia eſt forma virtutū. nā ſine gratia ꝟtutes dicūtur eſſe informes. gͦ virtutes ſtꝭ a gratia ⁊ nō ab actibꝰ. ¶ Pͣ. Scd̓m apl̓m. ij. Corin. xij.virtus in infirmitate ꝑficit̉. ſed infirmitas magis eſtpotētia qͣꝫ actio. ergo virtus magis cauſat̉ a paſſione qͣꝫ ex actibꝰ. ¶ Pͣ. Cum virtus ſit qualitas mutatio qͥ eſt ẜm virtutem videt̉ eſſe alteratio. nā alteratōeſt motus in qͣlitate. ſed alteratio paſſiua tm̄ eſt in ꝑte aīme ſenſitiua. vt pꝫ in. vij. phy. ſi ergo ꝟtus acqͥritur ex actibꝰ noſtris ꝑ quādā paſſionē ⁊ alterationē.ſequit̉ ꝙ ꝟtus ſit in ꝑte ſenſitiua. qd̓ eſt ꝯtra Augꝰ. qͥdicit ꝙ ē bona qͣlitas mētis. ¶ Pͣ. Per virtutē hꝫ aliquis rectā electionē de fine. vt dr. x. eth̓. ſed habere rectam electionē de fine nō videt̉ eē in poteſtate noſtraqꝛ qͣlis vnuſquiſqꝫ ē talis finis ei videt̉. vt d̓r in. iij.eth̓. hoc aūt ꝯtingit nobis ex naturali ꝯplexione vl̓ex imp̄ſſione corꝑis celeſtis. ergo non eſt in poteſtatenoſtra acqͥrere virtutes. gͦ non cauſant̉ ex actibꝰ nr̄is.¶ Pͣ. Ea q̄ ſunt naturalia neqꝫ aſſueſcimus neqꝫ diſſueſcimus. ſed quibuſdā hominibꝰ inſunt naturalesinclinationes ad aliqͣ vicia ſicut ad virtutes. gͦ hmōiinclinationes nō p̄n̄t tolli ꝑ aſſuetudinē tm̄. eis aūtmanētibꝰ non poſſunt in nobis eſſe virtutes. gͦ virtutes non poſſunt in nobis acquiri per actum¶ Sꝫ ꝯͣ. Dyoni. d̓t. iiij. c. de di. no. ꝙ bonū ē ꝟtuoſius qͣꝫ malū. ſꝫ ex malis actibꝰ cauſant̉ in nobis habitus viciorū. ergo ex bonis actibꝰ cauſantur in nob̓habitus virtutū. ¶ Pͣ. ẜm ph̓m in. ij. eth̓. oꝑationes
Ad ro
Contra