Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
CXLIXv
Einzelbild herunterladen
 

De virtutibꝰ in cōmuni.Quelcio vnſ

ſiue ſit practica ſiue ſit ſpeculatiua. Sil̓r āt circa voluntate manifeſtū ē ꝙ ē aliqd̓ pͥncipiū actiuū naturale. nā volūtas natural̓r inclinat̉ in vltimū finē. finisaūt in oꝑatiuis hꝫ rōnem pͥncipij naturalis. gͦ inclinatio volūtatis ē qd̓dā pͥncipiū actiuū reſpectu omnis diſpōnis q̄ ꝑ exercitiū in ꝑte affectiua acquiriturManifeſtū ē aūt ꝙ ip̄a volūtas inqͣꝫtuꝫ ē pona advtrūlibet ſe hn̄s in his q̄ ſtꝭ ad finē ē ſuſceptiua habitualis īclinatōis in hec vel in illa Iraſcibil̓ āt ⁊ cōcupiſcibil̓ natural̓r ſtꝭ obaudibiles rōni. vn̄ natural̓rſunt ſuſceptiue vtutis q̄ in eis ꝑficit̉ ẜm ꝙ diſponūt̉ad bonū rōis ſequēdū. Et oēs p̄dicte inchoatōes virtutū ꝯſequūt̉ naturā ſpēi hūane. vn̄ ⁊ oībꝰ ſunt cōesEſt āt aliqͣ īchoatio v̓tutis q̄ ꝯſeqͥt̉ naturā īdiuiduiẜm ꝙ aliqͥs hō ex naturali ꝯplexione vel celeſti ip̄ſſione inclinat̉ ad actū alicuiꝰ ꝟtutis. ⁊ hec qͥdē īclinatōeſt q̄dā v̓tutis inchoatio. nō tn̄ ē virtꝰ ꝑfecta. qꝛ advirtutē ꝑfectā reqͥrit̉ moderatio rōis. vn̄ ⁊ in definitione ꝟtutis ponit̉ ꝙ ē electiua medij ẜm rōem rectāSi em̄ aliqͥs abſqꝫ rōis diſcretōe inclinatōeꝫ hmōiſeq̄ret̉ frequenter peccaret. ⁊ ſicꝭ hec ꝟ̓tutis inclinatioabſqꝫ rōis oꝑe ꝑfecte virtutis rōem nō hꝫ. ita nec aliqua p̄miſſaꝝ Nā ex vl̓ibꝰ pͥncipijs in ſpēalia ꝑuenit̉ꝑ inqͣſitione rōis. rōis em̄ officio ex appetitu vltimifinis hō deducit̉ in ea q̄ ſunt ꝯuenientia iſti fini. ipſaetiā rō imꝑando iraſcibilē ⁊ ꝯcupiſcibilē facit ſibi eēſubiectas. Un̄ manifeſtū ē ꝙ ad ꝯſūmatōem v̓tutisrequirit̉ opus rōnis ſiue virtꝰ ſit in ītellectu ſiue ſit īvolūtate. ſiue in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili. hͦ tn̄ obſeruato ꝙ ad virtutē inferioris ꝑtis ordinat̉ inchoatiovirtutis q̄ ē in īferiori. ſicut ad v̓tutē q̄ ē in volūtateaptꝰ reddit̉ hō ⁊ ꝑ inchoatōem v̓tutis q̄ ē in voluntate ⁊ ꝑ eā q̄ ē in ītellectū. Ad v̓tutē ꝟo q̄ ē in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili ꝑ inchoatōem virtutis q̄ ē in eis etꝑ ea q̄ ē in ſuꝑioribꝰ ſꝫ nō econuerſo. vn̄ etiā manifeſtū ē ꝙ rō q̄ ē ſuꝑior oꝑat̉ ad ꝯpletōem oīs virtutis.Diuidit̉ āt pͥncipiū oꝑatiuū qd̓ ē rō ꝯͣ pͥncipiū oꝑtiuū qd̓ ē natura. vt pꝫ. ij. ph̓. eo ꝙ rōnal̓ ptās eſt adoppoſita. natura āt ordinat̉ ad vnū. vn̄ manifeſtū ēꝙ ꝑfectio virtutis non eſt a natura. ſed a ratione. Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ ꝟtutes dicunt̉ naturales qͣꝫ1tu ad naturales inclinatōes ꝟtutū q̄ inſunt hōi. nonqͣꝫtū ad eaꝝ ꝑfectionē. Et ſil̓r dd̓m ē ad. ij. iij. iiij. ⁊. v Ad. vi. dd̓m. ꝙ poſſe bonū ſimpl̓r īeſt nob̓ a natu6ra eo ꝙ pon̄e ſtꝭ naturales. velle at ⁊ ſcire ē nob̓ aliqͦmō a natura .ſ. ẜm qͣndā inchoatōem in vl̓i. ſꝫ hͦ nōſufficit ad virtutē. reqͥrit̉ āt ad bonā oꝑatōem q̄ ē effectus ꝟtutꝭ ꝙ hō ꝓmpte ⁊ īfallibil̓r ⁊ vt in pluribꝰ bonū attingat. qd̓ nō p̄t qͥs facere ſine habitu virtutis.ſicut etiā manifeſtū ē ꝙ qͥs in vl̓i ſcit opus artis facere. vtputa argumētari vel ſecare aut aliqͥd hmōi. ſedad hͦ ꝙ ꝓmpte ⁊ ſine errore faciat requirit̉ ꝙ habeatarte. ⁊ ſil̓r eſt in virtute. Ad. vij. dd̓m. ꝙ ex naturahabet homo aliqͣliter ꝙ declinet maliciam. ſed ad hͦ ohec ꝓmpte faciat ⁊ infallibil̓r requirit̉ habitꝰ ꝟtutis.

Ad. viij. dd̓m. ꝙ virtus nō d̓r ꝑtim a natura eē eoꝙ aliqͣ pars eius ſit a natura. ⁊ aliqͣ nō. ſed qꝛ ẜm aliquē modū eēndi imꝑfectū ē a natura .ſ. ẜm potētiaꝫet aptitudinē Ad. ix. dd̓m. ꝙ deus ē ꝑ ſe ꝑfectus inbonitate. vnde nullo indiget ad bonitatē ꝯſequēdaꝫſub̓e aūt ſuꝑiores ei ꝓpinq̄ paucis indigent ad cōſequendā ꝑfectionē bonitatis ab ipſo. Hō aūt qͥ ē magis remotus pluribꝰ indiget ad aſſecutionē bonitatꝭꝑfecte. qꝛ ē capax beatitudinis. alia aūt inferiora quenō ſunt capacia paucioribꝰ indigēt qͣꝫ hō. vnde ho edignior eis. licet hō pluribꝰ indigeat. ſicut ille qui p̄tconſeqͥ ꝑfectā ſanitatē multis exercitijs ē meliꝰ diſpoſitus qͣꝫ ille qui nō p̄t conſequi niſi ꝑuā ſed ꝑ modica exercitia. Ad. x. dd̓m. ꝙ ad ea q̄ ſunt vnius virtutis poſſet eē inclinatio naturalis. ſꝫ ad ea q̄ ſunt omniū virtutū nō poſſet eſſe inclinatio a natura. qꝛ diſpoſitio naturalis q̄ inclinat ad vnā virtutē inclinatad ꝯtrariū alterius virtutis. puta qͥ eſt diſpoſitꝰ ẜmnaturā ad fortitudinē q̄ ē in ꝓſequēdo ardua ē minꝰdiſpoſitꝰ ad māſuetudinē q̄ ꝯſiſtit in refrenādo paſſiones iraſcibilis. vn̄ videmꝰ ꝙ aīalia q̄ natural̓r inclināt̉ ad actū alicuiꝰ virtutis. inclinat̉ ad viciū contrariū alteri virtuti. ſicut leo qͥ natural̓r ē audax ē etiam natural̓r crudelis. ⁊ hec qͥdē natural̓ īclinatō adhāc vl̓ ad illā v̓tutē ſufficit alijs aīalibꝰ q̄ n̄ pn̄t ꝯſeqͥꝑfectū bonū ẜm virtutē. ſꝫ ꝯſequūt̉ qͣlecūqꝫ determīatu bonū. Hoīes āt nati ſunt ꝑuenire ad ꝑfectū bonūẜm virtutē. ⁊ ideo oꝫ yhabeat inclinatōnem ad oēsactus virtutū. qd̓ cū non poſſet eſſe a natura. oꝑtꝫ qſit ẜm rōnem in qua exiſtūt ſemīa oīm virtutū Adxi. dd̓m. ꝙ mediū virtutis nō eſt determinatū ẜm naturā. ſicut determinatū ē mediū mūdi in qd̓ tenduntgrauia. ſꝫ oꝑtꝫ ꝙ mediū virtutis determinet̉ ẜm ratōnē rectā. vt d̓r in. ij. ethy. qꝛ qd̓ ē mediocre vni ē paꝝvel multū alteri. Ad. xij. dd̓m. ꝙ modus ſpēs ⁊ ordo conſtituūt qd̓libet bonū. vt d̓t Aug. in li. de natura boni. vn̄ modus ſpēs ⁊ ordo in quibꝰ ꝯſiſtit bonūnature natural̓r aſſunt hōi. nec ꝑ pctm̄ priuant̉. ſꝫ dicitur pctm̄ eſſe priuatio modi ſpeciei ⁊ ordinis ẜm ꝙin his conſiſtit bonū virtutis. Ad. xiij. dicendum.ꝙ volūtas non exit in actū ſuū ꝑ aliqͣs ſpecies ipſaminformātes. ſicut ītellectꝰ poſſibil̓. ⁊ iō nō reqͥrit aliqͥsnatural̓ habitꝰ in volūtate ad naturale deſideriū. ⁊ p̄cipue cū ex habitu naturali intellectꝰ moueat̉. voluntas inqͣꝫtū bonū ītellectū ē obiectū volūtatis. Adxiiij. dd̓m. ꝙ licꝫ pͥncipiū v̓tutꝭ ſit ītra hoīem .ſ. rō. tn̄hͦ pͥncipiū nō agit ꝑ modū nature. ⁊ iō qd̓ ab ea ē nōdr naturale. Sil̓r dd̓m ad. xv. Ad. xvi. dd̓ꝫ. ꝙ malicia eoꝝ erat natural̓ inqͣꝫtū erat ī ꝯſuetudine reductaꝓut ꝯſuetudo ē altera natura. nos āt eramꝰ naturafilij ire ꝓpt̓ pctm̄ originale. qd̓ ē pctm̄ nature Adxvij. dd̓m. ꝙ naturale ē ꝙ vires īferiores ſint ſb̓ijcibiles rōi. n̄ āt ꝙ ſint ẜꝫ hītū ſb̓iecte Ad. xviij. ꝙ mot̓d̓r eē natural̓ ꝓpt̓ aptitudinē naturalē mobil̓ qn̄ mouēs mouet ad vnū determīate ꝑ moduꝫ nature. ſicut

Ad. ij. 3.4. et. 5Ad 6

Ad 7

Ad jͣ

Ad 17Ad 18

Ad il

Ad la

Ad 14

Ad 16