Queſtio jDe virtutibus in cōi
Queſtio j
Verit̉ primo. vtꝝ ꝟ̓tutes ſint habitus ¶ Et videt̉ ꝙ nonſꝫ magis actꝰ. Dicit em̄Aug. in li. retra. ꝙ bonvſus li. arbi. ē virtus. ſꝫvſus li. arbi. eſt actus. gͦvirtus ē actꝰ. ¶ Pͣ. Premiū nō debet̉ alicui niſiIrōne actꝰ. debet̉ āt oī habenti ꝟtute. qͥcūqꝫ in charitate decedit ad mercede ꝑueniet. gͦ virtꝰ ē meritū. meritū āt ē actꝰ. gͦ virtꝰ ē actz ¶ Pͣ. Quāto aliqͥd eſt in nobis deo ſil̓ius tāto ē melius. ſed maxime deo ſil̓amur ẜm ꝙ ſumꝰ in actu quieſt actus purus. gͦ actus eſt optimū eoꝝ q̄ ſunt in nobis. Sꝫ virtutes ſunt maxime bona q̄ ſunt in nob̓.vt Aug. d̓t in li. de gr̄a ⁊ li. arbi. gͦ virtutes ſunt actus4 ¶ Pͣ. Perfectio vie rn̄det ꝑfectōi patrie. ſed ꝑfectiopatrie ē actꝰ .ſ. felicitatis q̄ in actu ꝯſiſtit ẜm ph̓m. gͦet ꝑfectio vie .ſ. virtꝰ actus ē. ¶ Pͣ. Contraria ſunt oin eodē genere ponunt̉ ⁊ mutuo ſe expellūt. ſed actꝰpctī expellit virtutē rōne oppōnis qua hꝫ ad ip̄am. gͦē virtꝰ ē in gn̓e actꝰ. ¶ Pͣ. Ph̓us d̓t in. i. ce. ⁊ mun. ꝙvirtꝰ ē vltimū potētie. vltimū āt potētie ē actꝰ. gͦ vir7 tus ē actꝰ. ¶ Pͣ. Pars rōnalis ē nobilior ⁊ ꝑfectiorqͣꝫ ꝑs ſenſitiua. Sꝫ vis ſenſitiua hꝫ ſuā oꝑatōeꝫ nullo habitu vel qͣlitate mediante. gͦ nec in ꝑte intellectiua oꝑtꝫ ponere habitꝰ qͥbꝰ mediatibꝰ ꝑs ītellectiuag ꝑfecta oꝑatōem hꝫ. ¶ Gͣ. Ph̓s d̓t in. vij. ph̓i. ꝙ virtꝭē diſpō ꝑfecti ad optimū. optimū āt ē actꝰ. diſpō ātē eiuſdē generis cū eo ad qd̓ diſponit. gͦ virtꝰ ē actꝰ.9 ¶ Pͣ. Aug. d̓t in li. de moribꝰ eccl̓ie. Uirtus eſt ordoamoris. ordo āt. vt ip̄e d̓t in. xix. de ciui. dei. ē pariumdiſpariūqꝫ ſua cuiqꝫ tribuēs loca diſpō. Uirtꝰ gͦ eſtīo diſpō. nō gͦ ē habitꝰ. ¶ Pͣ. Habitꝰ ē qͣlitas difficilemobilis. Sꝫ virtꝰ ē facile mobil̓. qꝛ ꝑ vnū actū peccaij ti mortal̓ amittit̉. gͦ virtꝰ nō ē habitꝰ ¶ Pͣ. Si habitibꝰ aliqͥbꝰ īdigemꝰ qͥ ſunt v̓tutes. aut īdigemꝰ adoꝑatōes naturales. aut ad meritorias q̄ ſunt qͣſi ſuꝑnaturales. nō āt ad natura les. qꝛ q̄libet natura etiaꝫinſenſibil̓ p̄t ſuā oꝑatōem ꝑficere abſqꝫ habitu. multo fortiꝰ hͦ poterit rōnalis natura. Sil̓r nec ad oꝑationes meritorias. qꝛ has deꝰ in nob̓ oꝑat̉. Phil̓. ij.qͥ oꝑat̉ in nob̓ velle ⁊ ꝑficere ⁊c̄. gͦ nullo mō virtutesi2 ſunt habitꝰ. ¶ Pͣ. Om̄e agēs ẜm formā ſꝑ agit ẜmexigentiā illiꝰ forme. ſicut calidū agit ſꝑ calefaciēdo.ſi gͦ in mēte ſit aliqͣ habitual̓ forma q̄ ē forma ⁊ q̄ virtus dicat̉. oꝑtꝫ ꝙ hn̄s ꝟtutē ſꝑ ẜm v̓tutē oꝑet̉. qd̓ eſtfalſum. qꝛ ſic qͥlibet hn̄s v̓tute eēt ꝯfirmatꝰ. gͦ v̓tutestꝫ nō ſunt habitꝰ ¶ Pͣ. Habitꝰ ad hͦ inſunt potentijsvt attribuāt eis facilitatē oꝑandi ſꝫ ad actꝰ ꝟtutū nōindigemꝰ aliquo facultatē faciēte vt videt̉. ꝯſiſtit em̄pͥncipal̓r ī electōe ⁊ volūtate. Nihil āt ē faciliꝰ eo qͣꝫqd̓ ē in volūtate ꝯſtitutū. gͦ ꝟtutes nō ſunt habitus.
¶ Pͣ. Effectꝰ nō p̄t eē nobilior qͣꝫ ſua cā. ſꝫ ſi virtꝰ ē 14habitꝰ erit cā actꝰ qͥ ē habitu nobilior. gͦ nō videt̉ cōueniēs ꝙ virtꝰ ſit habitꝰ. ¶ Pͣ. Mediū ⁊ extrema iſ.ſunt vniꝰ gn̄is. ſꝫ virtꝰ moral̓ ē mediū inter paſſiōespaſſiones aūt ſunt de genere actuū¶ Sꝫ ꝯͣ. virtꝰ ẜm Aug. ē bona qͣlitas mentis. nōāt p̄t eē ī aliqͣ ſpē niſi in pͥma q̄ ē habitꝰ ¶ Pͣ. Ph̓s d̓tin. ij. eth̓. ꝙ virtꝰ ē habitꝰ electiuꝰ in medietate ꝯſiſtēs¶ Pͣ. Uirtutes ſunt in dormientibꝰ. qꝛ nō amittuntur niſi ꝑ pctm̄ mortale. nō āt in eis ſunt actꝰ ꝟtutū.qꝛ nō hn̄t vſum liberi arbi. gͦ virtutes nō ſunt actꝰ.¶ Rn̄deo dd̓ꝫ. ꝙ virtꝰ ẜm ſui noīs rōem pon̄e cōplementū deſignat. vn̄ ⁊ vis d̓r ẜm ꝙ res aliqͣ ꝑ poteſtatē ꝯpletā quā hꝫ p̄t ſeqͥ ſuū īꝑiū vl̓ motū. virtꝰ em̄ẜm ſuū nomē ptātis ꝑfectōeꝫ demōſtrat. vn̄ ph̓us d̓tin i. ce. ⁊ mū. ꝙ virtꝰ ē vltimū ī re de pon̄a. qꝛ ꝟo pon̄aad actū d̓r. ꝯplemc̄tū pon̄e attēdit̉ penes hͦ ꝙ ꝯpletāgeneratōeꝫ ſuſcipit. qꝛ ꝟo oꝑatio ē finis oꝑantꝭ cuꝫoīs res ẜm ph̓m ī .i. ce. ⁊ mū. ſit ꝓpt̓ ſuā oꝑatōem ſic̄ꝓpt̓ finē ꝓximū. vnūqd̓qꝫ ē bonū ẜm ꝙ hꝫ ꝯpletuꝫordinē ad ſuū fine. inde ē ꝙ virtꝰ facit bonū hn̄tē. etopꝰ eiꝰ reddit bonū. vt d̓r ī. ij. eth̓ Et ꝑ hūc etiā modūpꝫ ꝙ ē diſpō ꝑfecti ad optimū. vt d̓r. v. met. ⁊ hec oīaꝯueniūt ꝟtuti cuiuſcūqꝫ rei. nā ꝟtꝰ eqͥ ē q̄ facit ip̄m bonū ⁊ opꝰ ip̄iꝰ. ſil̓r virtꝰ lapidis vel hoīs vl̓ cuiuſcūqꝫalteriꝰ Scd̓ꝫ āt diuerſaꝫ ꝯditōeꝫ potētiaꝝē diuerſusmodꝰ ꝯpletōis ip̄iꝰ. ē em̄ aliqͣ pona tm̄ agēs. aliqͣ tm̄acta vel mota. alia ꝟo agēs ⁊ acta. Pona gͦ q̄ eſt tm̄agēs nō īdiget ad hͦ ꝙ ſit pͥncipiū actꝰ aliqͦ inducto.vn̄ virtꝰ tal̓ pon̄e nihil ē alid̓ qͣꝫ ip̄a pon̄a. tal̓ āt pon̄aē diuīa. ītellectꝰ agēs ⁊ pon̄e naturales. vn̄ haꝝ potētiaꝝ ꝟtutes nō ſunt aliqͥ habitꝰ. ſꝫ ip̄e pon̄e in ſeip̄isſunt ꝯplete. Ille ꝟo pone ſunt tm̄ acte q̄ nō agūt niſiab alijs mote. nec ē ī eis agere vel nō agere. ſꝫ ẜm īpetū ꝟtutis mouētꝭ agūt. ⁊ tales ſunt vires ſenſitīe ẜmſe ꝯſiderate. Un̄ ī. viij. eth̓. d̓r. ꝙ ſenſus nulliꝰ actus ēpͥncipiū. he pon̄e āt ꝑficiunt̉ ad ſuos actꝰ ꝑ aliqd̓ ſuꝑīductū. qd̓ tn̄ nō ineſt eis ſic̄ aliqͣ forma manēs ī ſb̓iecto. ſꝫ ſolū ꝑ modū paſſionis ſic ſpēs ī pupilla. vn̄nec haꝝ ponaꝝ v̓tutes ſunt ſunt habitꝰ ſꝫ magꝭ ipſepone. ẜm ꝙ ſunt actu paſſe a ſuis actiuis. Pone ꝟoille ſunt agētes ⁊ acte qͦ ita mouēt̉ a ſuis actiuis ꝙ tn̄ꝑ eas nō determinant̉ ad vnū. ſꝫ ī eis ē agere ſic viresaliqͦ mō rōnales. ⁊ he pon̄e ꝯplēt̉ ad agēdū ꝑ aliqd̓ſuꝑiductū. qd̓ nō ē ī eis ꝑ modū paſſionis tm̄. ſꝫ permodū forme qͥeſcētꝭ ⁊ manētꝭ ī ſb̓iecto. ita tn̄ ꝙ ꝑ easnō de ncc̄itate pon̄a ad vnū cogat̉. qꝛ ſic pon̄a nō eētdn̄a ſui actꝰ. haꝝ āt pon̄aꝝ v̓tutes nō ſunt ip̄e poneneqꝫ paſſiōes. ſic̄ ē ī ſenſitiuis potētijs. neqꝫ qͣlitatesde ncc̄itate agētes. ſic̄ ſunt qͣlitates paſſibiles reꝝ naturaliū. ſꝫ ſunt habitꝰ ẜm qͣs p̄t qͥs agere cū volueritvt d̓t ꝯmē. ī. iij. de aīa. Et Aug. ī li. de bono ꝯiugali d̓tꝙ habitꝰ ē qͦ qͥs agit cū tꝑ̄s affuerit. Sic gͦ pꝫ ꝙ ꝟtu Etes ſunt habitꝰ. ⁊ qͣliter habitus differāt a ſcd̓a ⁊ ter d. 3cia ſpē qͣlitatis. qͣliter aūt a qͣrta differāt in promptu ar
Idē pͥª 2q. 55. ar. i.Et 3. ſcpͥd. 23. q. i.
56Id̓ de ꝟi.ma. j4.
Contra