De auaricialxvij.Foliū
illata. nō em̄ nocumentū illatū ꝓuocat ad iram niſiinqͣꝫtum ꝯſiderat̉ ſub rōne iniuſti. ſic em̄ ei debet̉ vindicta. quāto aūt aliqua perſona eſt vilior vel magisobnoxiā alteri. tāto iniuſtius eſt ꝙ ei nocumentuminferat. Et ideo iratus ꝯſiderās nocumentū ſibi illatum magnificat in animo ſuo iniuſticiā. et ex hoc ꝓcedit ad vindicādū indignitatē ꝑſone inferentis nocumentū. et hoc eſt ꝓprie indignatio. Aliud aūt viciū cauſat̉ ex ira in corde exiſtēte ex parte eius qd̓ iratus appetit. excogitat em̄ iratus diuerſas vias ⁊ modos ꝑ quos ſe poſſit vindicare ⁊ ex talibꝰ cogitatōibꝰquodāmō inflat̉ animꝰ eius. ẜm illud Iob. xv. Nūquid ſapiens implebit ardore ſtomachū ſuū. ⁊ ſic exira oritur tumor mentis. Procedit etiam ira in loquutionē ⁊ ꝯtra deum qui ꝑmittit iniuriā inferri. ⁊ſic ex ira cauſat̉ blaſphemia. et ꝯtra ꝓximuꝫ qͥ infert.et ſic ſunt duo gradꝰ ire qui tangūtur Math̓. v. qͦꝝvnus eſt cū aliqͥs prorūpat in verba inordinata ſineexp̄ſſione ſpēalis iniurie. vt qui dixerit fratri ſuo racha. q̄ eſt interiectio iraſcentis. ⁊ ſic ex ira orit̉ clamorid eſt inordinata ⁊ ꝯfuſa loquutio indicans motuꝫire Alius gradus ire eſt cū aliquis ꝓrumpit vſqꝫ adverba iniurioſa. ſicut cū quis dixerit fratri ſuo fatuead qd̓ ꝑtinent ꝯtumelie. ẜm aūt ꝙ ira ꝓcedit in actūſic cauſant̉ rixe. in quibꝰ includūtur omīa ꝯſequētiaſicut vulneratōes. homicidia. ⁊ hmōi.¶ Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ. ꝙ triſticia ex qua oritur iranō eſt ſolū illa triſticia que eſt viciū capitale. vn̄ nōꝯtinetur ſub aliquo capitali vicio. ¶ Ad ſecūdū di.ꝙ ira eſt ſpēale viciū. opponitur tn̄ diuerſis virtutibus ẜm diuerſas rōnes. nā qͣꝫtum ad ipſam inordinatōem paſſionis opponit̉ māſuetudini. qͣꝫtum aūtad nocumentū qd̓ intendit inferre opponit̉ charitati. qͣꝫtum aūt ad rōnem apparentis iuſticie quā ꝯſiderat opponitur vere iuſticie. magis tn̄ opponit̉ māſuetudini que eſt moderatiua ire. ¶ Ad terciū dd̓mꝙ etiā ire ꝯtrariat̉ aliqd̓ vicium qd̓ eſt inordinata remiſſio ire. De quo Chriẜ. d̓t ſuper illud Math̓. v.iraſcit̉ fratri ſuo vicia ſeminat. negligentiam nutritid eſt non ſolum malos ſed etiam bonos inuitat admalum. qꝛ tamen illud viciū eſt innominatū iracūdie nō videtur opponi aliud viciūMateria. xiij. de auaricia. Et circa hāc querūtur quattuor. Prima vtrumauaricia ſit vicium ſpeciale. Secūda vtrum auaricia ſit peccatum mortale. Tercia vtrum ſit viciū capitale. Quarta vtrum mutuare ad vſuram ſit peccatum mortale12
Beſtio ē deauaricia. Et pͥmo querit̉vtꝝ auaricia ſit viciū ſpeciale. ¶ Et videt̉ ꝙ nonom̄e em̄ viciū ſpēalehꝫmateriā ſpēalē. qꝛ ſemꝑin moralibꝰ ſpes determīat̉ ẜm obiecta. ſꝫ auaricia nō hꝫ materiā ſpēalem. ſed generaleꝫ. d̓t em̄Augꝰ. in. iij. de libe. ar. auaricia q̄ grece philargia d̓rnō in ſolo argento vel nūmis. ſed in oībꝰ rebꝰ q̄ immoderate cupiūtur intelligēda eſt. vbicūqꝫ oīno plꝰvult qͥſqꝫ qͣꝫ ſatis eſt. gͦ auaricia nō eſt ſpēale pctm̄¶ Gͣ. Id qd̓ ꝯtinet ſub ſe diuerſa genera pctōꝝ nō eſtſpēale pctm̄. ſed auaricia ꝯtinet ſub ſe diuerſa generapctōꝝ. nā etiā ſub auaricia ꝯtinet̉ ſuꝑbia. q̄ eſt. appetitus inordinatꝰ excellētie. d̓t em̄ Grego. In oī viaſuꝑductꝰ eſt hō. ⁊ cū auaricia nō ſolū pecunie eſt. ſedetiā altitudinis. cū ſupͣ moduꝫ ſublimitas ambit̉. gͦauaricia nō eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Tulliꝰ d̓t. ꝙ auaricia eſt īmoderatꝰ amor hn̄di. ſed oīa q̄ ad nos ꝑtinēthabere dicimur. et ꝑtes nr̄e ſub̓e ⁊ qͣlitates ⁊ qͣꝫtitates et exteriora accn̄tia. vt d̓t̄ ph̓s in p̄dicamētꝭ. ergoauaricia nō eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Om̄e pctm̄ ſpēalehꝫ pctm̄ ſibi oppoſitū. vt d̓r. ij. ethi. ſed auaricia nonhꝫ aliqd̓ pctm̄ ſibi oppoſitū. vt pꝫ ꝑ ph̓m. v. ethi. gͦauaricia non eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Illud qd̓ ſehꝫ adoīa genera pctōꝝ nō videt̉ eē ſpēale pctm̄. ſed auaricia ſe hꝫ ad oīa genera pctōꝝ. dr em̄ .i. ad Thi. vlti.Radix omniū maloꝝ cupiditas. ꝑ quā auaricia intelligitur. vt Augꝰ. d̓t. xi. ſuꝑ Gen̄. ad lrām. gͦ auaricia nō eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Si auaricia ſit ſpecialeᵉpctm̄ hͦ maxime erit inqͣꝫtū auaricia eſt inordinatusappetitꝰ pecuniaꝝ. ſed hͦ etiā mō auaricia eſt pctm̄ generale. qꝛ oē pctm̄ eſt ꝑ ꝯuerſionē ad ꝯmutabile bonū. vt Augꝰ. dt̄. bona aūt tꝑalia ⁊ fere oīa ꝑ pecuniāpn̄t acqͥri. ẜm illud Ecc̄s. x. Pecunie obediunt oīa. gͦauaricia nullo mō eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Nullū ſpēale pctm̄ ꝯtrariat̉ diuerſis ꝟtutibꝰ. eo ꝙ vni vnū ꝯtrariū eſt. vt d̓r. x. metaph̓. ſed auaricia ꝯtrariat̉ diuerſisv̓tutibꝰ. ꝯtrariat̉ em̄ charitati. vt Augꝰ. d̓t ſuꝑ Gen.ad lrām. ꝯtrariat̉ etiā liberalitati ẜm ꝙ cōiter d̓r. ꝯtrariat̉ etiā iuſticie ẜm ꝙ eſt ſpēalis ꝟtus. vt d̓t Chry. exponēs illud Math̓. v. Beati qͥ eſuriūt ⁊ ſi. iuſti. iuſticia em̄ d̓t vl̓em ꝟtutē vel ꝑticularē auaricie ꝯtrariā. gͦ auaricia nō eſt ſpēale pctm̄. ¶ Pͣ. Auaricie ꝓ 8priū eſt vt retineat nō retinēda. ſed ſpūalia ſunt ſpecialiter nō retinēda. qꝛ cōicata nō minuūt̉ ſꝫ creſcuntgͦ auaricia eſt circa ſpūalia bona. manifeſtū eſt aūt ꝙeſt circa bona corꝑalia. gͦ vl̓iter circa oīa bona. non gͦeſt viciū ſpēale ſed generale¶ Sed ꝯtra. nullū generale diuidit̉ ꝯtra ſpēalia.ſed auaricia diuidit̉ ꝯtra ſpēalia pctā. Gr̄
M i.
Ad i.
Ad
Ad
Contra