MateriāQuinta

qꝫ qꝛ nō fecit qd̓ facere nō potuit ſūme iniuſticie ⁊ inſanie eſt. ſed nihil tale cadit in deo. cū gͦ puer qͥ naſcit̉vitare nō potuerit originale pctm̄. videt ꝙ ex hoc nōincurrat reatū alicuius pene. ¶ Pͣ. Pctm̄ originaleeſt pͥuatio originalis iuſticie. vt Anſel. d̓t. ſed habenti originalem iuſticia cū nō poſſit habere grām nō debetur viſio diuina. gͦ nec pctō originali reſpōdet propena carentia viſionis diuine. ¶ Pͣ. vt legit̉ Gen̄. iijAdā ſe excuſauit dicens Mulier quā dediſti mihi dedit mihi ⁊ comedi. fuiſſetqꝫ ſufficies excuſatio vt penam nō mereret̉ ſi ſubiectōi mulieris reſiſtere nō potuiſſet. ſed deus dedit carnē aīe cuiꝰ infectiōi reſiſterenō poteſt. gͦ nō videt̉ ꝙ ex hoc obliget̉ ad aliquaꝫ penā. ¶ Pͣ. Homini in naturalibꝰ ꝯſtituto etiaſi nūqͣꝫpeccaſſet debet̉ carentia viſionis diuine. ad quam peruenire nō p̄t niſi ꝑ grām. ſed pena ꝓprie debet̉ pctō.gͦ carentia viſionis diuine non p̄t dici pena peccatioriginalis.¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Grego. d̓t in li. iiij. moraliumPeregrina mens lucē vt eſt videre nō valet. qꝛ hācei captiuitas ſue dānatōis abſcondit. ¶ Pͣ. Innocetius quartus d̓t in decretalibꝰ. ꝙ originali pctō debet̉ꝓ pena carentia viſionis diuine.¶ Rndeo dd̓m. ꝙ ꝯueniens pena originalis peccatieſt carentia viſionis diuine. ¶ Ad cuius euidentiamꝯſiderandū eſt ꝙ cū ad ꝑ fectōem alicuius rei duo ꝑu tinere videant̉. quoꝝ vnū eſt ꝙ ſit capax alicuius magni boni vel actu habeat illud. Aliud vero eſt ꝙ exteriori auxilio nō indigeat vel in nullo vel in paucis.Prima ꝯditio p̄ponderat ſecūde. multo em̄ meliuseſt qd̓ eſt capax magni boni. qͣꝫuis ad illud obtinendū indigeat multis auxilijs qͣꝫ illud qd̓ nō eſt capaxniſi parui boni. qd̓ tn̄ abſqꝫ exteriori auxilio vel cumpauco auxilio ꝯſeqͥ poteſt. ſicut melius dicimꝰ diſpoſitū eſſe corpus alicuius hoīs ſi poſſit ꝯſeqͥ ꝑfectā ſanitatē. licet multis auxilijs medicine. qͣꝫ ſi poſſit ꝯſequi ſolū ſanitatē quādā imꝑfectā abſqꝫ auxilio medicine. Creatura gͦ rōnalis in hoc preeminet om̄ī creature ꝙ capax eſt ſummi boni ꝑ diuinā viſionem etfruitōem. licet ad hoc ꝯſequendū nature ꝓprie pͥncipia nō ſufficiāt. ſed ad hoc indigeat auxilio diuinegratie. ¶ Sed circa hoc eſt ꝯſiderandū. ꝙ aliqd̓ diuinū auxiliū nccāriū eſt cōiter om̄i creature rōnali. ſcꝫauxiliū gratie gratū faciētis. qua quelibꝫ creatura ronalis indiget vt poſſit ꝑuenire ad beatitndinē ꝑfectāẜm illud apl̓i ad Ro. vi. Gratia dei vita eterna. Sꝫpter hoc auxiliū neceſſariū fuit homini aliud ſuꝑnaturale auxiliū rōne ſue ꝯpoſitōis. Eſt em̄ hō ꝯpoſitꝰex aīa ⁊ corꝑe. ⁊ ex natura intellectuali ⁊ ſenſibili. qquodāmō ſi ſue nature relinquātur intellectū aggrauant ⁊ impediūt ne libere ad ſummū faſtigiū ꝯtēplationis ꝑuenire poſſit. Hoc aūt auxiliū fuit originalis iuſticia ꝑ quam mens hoīs ſi ſubderet̉ deo. ei ſubderentur totaliter inferiores vires. ⁊ ipſum corpꝰ neqꝫ rō impediret̉ quo minus poſſet in deū tendere Et

ſicut corpūs eſt ꝓpter aīam ⁊ ſenſus ꝓpter intellectūita hoc auxiliū quo ꝯtinet̉ corpus ſuꝑ aīa ⁊ vires ſenſitiue ſub mente intellectuali eſt quaſi diſpoſitio q̄dāad illud auxiliuꝫ quo mens humana ordinat̉ ad videndū deū ⁊ ad fruendū ipſo. Hoc aūt auxiliū originalis iuſticie ſubtrahit̉ ꝑ pctm̄ originale. vt ſupͣ dictū eſt. Cū aūt aliqͥs peccado abijcit a ſe aliqͥd ꝑ quoddiſponebat̉ ad aliqd̓ bonū acqͥrendū. meret̉ vt ei ſubtrahat̉ illud bonū ad qd̓ obtinendū diſponebat̉. Etipſa ſubtractio illius boni eſt ꝯueniens pena eiꝰ. Etideo ꝯueniens pena peccati originalis eſt ſubtractiogratie. ⁊ per ꝯſequens viſionis diuine ad quaꝫ hō ꝑgrām orclinatur.¶ Ad pͥmū ergo dd̓m. ꝙ hō fruſtra ⁊ vane factuseſſet ſi beatitudine ꝯſequi nō poſſet. ſicut quelibet res Uºque nō p̄t ꝯſequi vltimū fine Un̄ ne hō fruſtra ⁊ vane factus eſſet cū pctō originali naſcēs a pͥncipio humani generis ꝓpoſuit deus homini remedium ꝑ qd̓ab hac vanitate liberaret̉. ſeipſum mediatorē dei ⁊ hominū ieſum xp̄m. ꝑ cuius fidem impedimentū pcc̄ioriginalis ſubtrahi poſſet. Un̄ in pͣs d̓r. Memorare que mea ſubſtātia. nūquid em̄ vane ꝯſtituiſti oēsfilios hominū. qd̓ exponēs glo. d̓t ꝙ Dauid petit incarnatōem filij qui de ſua ſubſtantia carnē aſſumpturus erat. ⁊ ꝑ ip̄m homīes erāt a vanitate liberādi¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ aīa huius pueri qͥ ſine baptiſmo decedit nō punit̉ carentia viſionis diuine ꝓpter pctm̄Ade ẜm ꝙ fuit ꝑſonale pctm̄ eius. ſed punit̉ ꝓ infectione originalis culpe quā incurrit ex vnione ad corpus qd̓ a pͥmo parente traducit̉ ẜm ſeminalē rōnemIniuſtū em̄ eſſet vt deriuaret̉ reatus pene niſi etiā deriuaret̉ infectio culpe Un̄ ⁊ apl̓us ad Ro. v. p̄mittitminē pctm̄ in mūdū intrauit. ⁊ ꝑ pctm̄ mors ¶ Ad Ad 3deriuatōem culpe deriuatōi pene dicens. Per vnū hoterciū dd̓m. ꝙ grauitas alicuius pene p̄t attendi dupliciter. vno mō ex parte ipſius boni qd̓ pͥuat̉ ꝑ malum pene. ⁊ ſic carentia viſionis diuine ⁊ fruitōis deieſt grauiſſima penaꝝ. Alio mō ꝑ ꝯꝑatōem ad euꝫ qͥpunit̉. ⁊ ſic tanto eſt grauior pena quāto id qd̓ ſubtrahitur eſt magis ꝓpriū ⁊ ꝯnaturale ei cui ſubtrahit̉. ſicut magis diceremꝰ puniri hominē ſi auferēret̉ ei patrimoniū ſuū qͣꝫ ſi impediret̉ ne ꝑueniret ad regnumqd̓ ei nō debet̉. ⁊ ꝑ hūc modū d̓r eſſe mitiſſima omnium penarū ſola carentia viſionis diuine. inqͣꝫtū viſio diuine eſſentie eſt quoddā bonū om̄ino ſuꝑnaturale. ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ bonū creatū additū bono in M 4creato nō facit maius bonū nec magis beatū. Cuiusrō eſt. qꝛ ſi duo participātia ꝯiūgantur. augeri p̄t ineis qd̓ participat̉. ſed ſi participans addat̉ ei qd̓ eſt ꝑeſſentia tale. nō facit aliquid maius. ſicut duo calidaadiūcta adinuicē poſſunt facere magis calidū. ſed ſieſſet aliquid qd̓ eſſet calor ꝑ eſſentiā ſuā ſubſiſtens exnullius calidi additōne intenderet̉. Cū ergo deus ſitipſa eſſentia bonitatis. vt Dyoni. d̓t in lib̓. de di. no.om̄ia aūt alia ſunt ꝑ ꝑticipatōeꝫ ex nullius boni ad-

Id̓ pͥ. ꝑ. qͥꝯf. ar. pͥ.

Id̓ pͥª ⁊ᵉq. 109 a 4

Ręd̓2 ſcpͥ. d̓33. q. jͣ. a. 3.ad terciūet 3º ſcpͥ.d. 19. ar. 3. j

Contra