Foliū xx.De cauſa peccati.

bonū auertere nō poteſt. vn̄ deus poteſt eſſe cā pene. ſꝫnō cā culpe. ¶ Ad quartū dd̓m. ꝙ effectus cauſati inqͣꝫtum eſt cauſatū reducit̉ in cām. ſi aūt aliquid ꝓcedat a cauſato nō ẜm ꝙ eſt cauſatu. hoc nō oportet incām reduci. ſicut motus tibie cātur a virtute motiua aīalis que tibiaꝫ mouet. ſed obliquitas ambulationis nō ꝓuenit a tibia ẜm ꝙ eſt mota a virtute motiua. ſed ẜm ꝙ deficit a ſuſcipiendo influxū motiuevirtutis per ſuū defectū. ⁊ ideo claudicatio nō cauſat̉a virtute motiua. ſic ergo pctm̄ cauſat̉ a libero arbitrio ẜm ꝙ deficit ab eo. vnde non oꝑtet ꝙ deus ſit cāpeccati. licꝫ ſit cauſa liberi arbitrij. ¶ Ad quintū dicendū. ꝙ peccata nō ꝓueniūt ex inclinatōe iraſcibilisaut ꝯcupiſcibilis ẜm ꝙ ſunt a deo inſtitute. ſed ẜm q̄deficiūt ab ordine inſtitutōis ipſius. ſic em̄ ſunt inſtitute in hoīe ꝙ rōni ſubiaceāt. vnde qn̄ p̄ter ordinemrōnis ad pctm̄ inclināt hoc nō eſt a deo. ¶ Ad ſextuꝫdd̓m. ꝙ rō illa nō procedit. qꝛ deus nō inclinat volūtatem ad malū agendo vel mouendo. ſed grām noapponendo. vt dictū eſt. ¶ Ad ſeptimū dd̓m. ꝙ cauſe maloꝝ ſunt particularia bona que deficere poſſunthmōi aūt particularia bona ſunt apud deū. ſicut effectus apud cām inqͣꝫtum ſunt bona. et ꝓ tanto dicūtur cauſe maloꝝ apud deum eſſe. nō qꝛ ipſe ſit cā malorum. ¶ Ad. viij. dd̓m. ꝙ deus qͣꝫtum eſt de ſe om̄ibꝰſe ꝯmunicat pro captu eoꝝ. vn̄ ꝙ res aliqua a participatione bonitatꝭ ipſius deficiat eſt ex hoc ꝙ in ip̄ainuenit̉ aliqd̓ impedimentū participatōnis diuineſic gͦ ꝙ gratiā alicui nō apponat̉ nō eſt cā ex deo. ſedex hoc ꝙ ipſe cui gratia apponit̉ impedimentū gratie preſtat inqͣꝫtum auertit̉ a nō auertente ſe lumine.vt Dyoni. d̓t ¶ Ad. ix. dd̓m. ꝙ aliter loquendum eſtde hoīe ẜm ſtatum nature ꝯdite. ⁊ aliter ẜm ſtatū nature corrupte. qꝛ ẜm ſtatu nature ꝯdite hō nihil habebat impellens ad malū. licet bonū nature nō ſufficeret ad glorie ꝯſecutōem. ⁊ ideo indigebat auxiliogratie ad merendū. nō aūt indigebat ad peccata vitandū. qꝛ ꝑ hoc ꝙ naturaliter acceperat poterat ſtareſed in ſtatu nature corrupte habet impellens ad malūet ideo indiget auxilio gratie ne cadat. et ẜm hūc ſtatum Augꝰ. diuine gratie deputat quecūqꝫ mala nonfecit. ſed hic ſtatus ex p̄cedenti culpa ꝓuenit. ¶ Ad. x.dd̓m. ꝙ aliquid p̄t eſſe laudabile inferiori qd̓ ad laudem ſuperioris nō ꝑtinet. ſicut eſſe furibūdū eſt laudabile in cane. nō aūt in hoīe. vt Dyoni. dicit. ⁊ ſil̓iter nō tranſgredi cū poſſit ꝑtinet ad laudem hoīs. ſꝫdeficit a laude diuina. ¶ Ad. xi. dd̓m. ꝙ verbū illudphiloſophi intelligitur nō de eo qͥ eſt deus ꝑ naturam. ſed de his qui dicūtur dij vel ẜm opinioneꝫ. vtdij gentiū. vel participatōem vt hoīes ſupra humanū modū virtuoſi quibꝰ attribuit herocā ſeu diuinam virtutē. vt pꝫ .vij. ethic̄. Uel p̄t dici ẜm quoſdāꝙ deus d̓r poſſe praua facere. qꝛ poteſt ſi vult. ¶ Adxij. dd̓m. ꝙ iſtius ꝯditionalis. ſortes poteſt currere ſi

vult. an̄cedēs eſt poſſibile. et ideo ſequit̉ poſſibilitasꝯſequentis. ſed in hac ꝯditionali deus poteſt peccareſi vult. ancedens eſt impoſſibile. nō em̄ poteſt deꝰ velle malū. ⁊ ideo non eſt ſimile. ¶ Ad. xiij. dd̓m. ꝙ duplex eſt occaſio. ſcꝫ data ⁊ accepta. preceptum aūt eſtoccaſio peccati. nō qͥdem data ap̄cipiente. ſed accepta ab eo cui p̄ceptum datur. Unde et apl̓us ſignanter d̓t occaſione accepta pctm̄ ꝑ mandatuꝫ ⁊c̄. Dicit̉em̄ occaſio dari peccandi. qn̄ fit aliquid minus rectum. ex quo ꝑ exemplū alij ꝓuocātur ad peccanduꝫSi aūt aliquis faciat rectu opus ⁊ alius inde ꝓuocetur ad peccandū non erit occaſio data ſed acceptaſicut cū phariſei ſcandalizabātur de doctrina chriſti.mandatū aūt eſt ſanctū ⁊ iuſtū. vt d̓r ad Roma. vij.vn̄ deus p̄cipiendo nō dedit occaſionē peccādi ſed hoaccepit. ¶ Ad. xiiij. dd̓m. ꝙ ſi bonū inqͣꝫtum bonumeſſet cā mali ſequeret̉ ꝙ maximū bonuꝫ ſit cā maximimali. ſed bonū eſt cā mali inqͣꝫtuꝫ eſt deficiens. vndequāto eſt magis bonuꝫ tanto minus eſt cā mali¶ Ad. xv. dd̓m. ꝙ auferre ſpūi vel aīe dominiū ſupercarnē eſt ꝯtra naturalem iuſticie ordineꝫ. ⁊ ideo hocdeo ꝯuenire nō poteſt qui eſt ipſa iuſticia. ¶ Ad. xvi.dd̓m. ꝙ motus auerſionis d̓r ꝓprius ⁊ naturalis voluntatis ẜm ſtatū nature corrupte. nō aūt ẜm ſtatuꝫnature ꝯdite. ¶ Ad. xvij. dd̓m. ꝙ id qd̓ d̓r egredere ⁊fac. nō eſt intelligendū per modū precepti. ſed ꝑ modum ꝑmiſſionis. ſicut ⁊ qd̓ d̓r ad iudaꝫ. qd̓ facis faccitius. eo mō loquendi qͦ ꝑmiſſio dei d̓r eius voluntas. Qd̓ vero d̓r ad Ozea Accipe tibi mulierē fornicariam ⁊c̄. intelligit̉ ẜm modū precepti. ſed p̄ceptuꝫdiuinū facit vt nō ſit pctm̄ qd̓ aliter eſſet pctm̄. Poteſt em̄ deus. vt Bernardus d̓t diſpenſare in p̄ceptisſcd̓e tabule. per q̄ hō īmediate ordinat̉ ad ꝓximuꝫbonū em̄ proximi eſt quoddā bonū particulare. nonaūt p̄t diſpenſare in preceptis prime tabule. ꝑ quehomo ordinat̉ in deū qui a ſeipſo alios nō p̄t auertere. nō em̄ p̄t negare ſeipſum. vt d̓r. ij. ad Thimo. ij.qͣꝫuis quidā dicāt ꝙ ea que dicūtur de Ozea ſunt intelligenda ꝯtigiſſe in viſione ꝓphetie ¶ Ad. xviij. dicendū. ꝙ ex verbo illo ph̓i intelligit̉ ꝙ idē eſt qd̓ poteſt agere et qd̓ agit. nō aūt ꝙ quicqͥd ſit cā potētieſit etiam cauſa actus¶ Utrum actio peccati ſit a deoEtudo querit. vtripeccati actio a deo ſit. ¶ Et videt̉ ꝙ nō. hō īem̄ nō d̓r eſſe cauſa peccati niſi qꝛ eſt cā actōis peccatinihil em̄ ad malū intendens operat̉. vt Dyoniſi. d̓tiiij. ca. de diui. no. ſed deus nō eſt actor peccati. vt ſupra dictuꝫ eſt. gͦ. ¶ Pͣ. Quicqͥd eſt cā alicuius eſt cā ⁊eius qd̓ ꝯuenit ei ẜm rōnem ſue ſpēi. ſicut ſi aliquiseſt cauſa ſortis ſequit̉ ꝙ ſit cā hominis. ſed quidā actus ſunt qui ex ſua ſpecie habent ꝙ ſint ꝑ

D ij

Ad 4

Ad i

Ad ii

Ad io-

Ad

Ad 8

Ad 5

Ad 18

Ad fꝫDupl̓x ēoccaſio

Ad 17

Ad 16

Ad i5

Ad 1