Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
XLIIr
Einzelbild herunterladen
 

De coleruatōe reꝝ a deoFoliumxlij

tum. nec dependent ab aliquo ẜm fieri a quo nō depēdeant ẜm eſſe. Sicut igitur ceſſante actione cauſe efficientis que agit ꝑ motū in ipſo inſtanti ceſſat fierirerū generataꝝ. ita ceſſante actione agentis incorporei ceſſat ipſum eē rerū ab eo creatarū. hͦ āt agens incorporeū a quo omīa creant̓ ⁊ corporalia ⁊ incorporalia deus eſt. ſicut in alia queſtione oſtenſum eſt. a qͦnō ſolum ſunt forme rerū. ſed etiam materie. ⁊ qͣꝫtuꝫad ꝓpoſitum nō differt vtrū mediate vel quodā ordine. vt quidā ph̓i poſuerūt. Unde ſequit̉ ꝙ diuina operatione ceſſante omnes res eodē momento innihilū deciderent. ſicut autoritatibꝰ eſt ꝓbatū Ad primū ergo dd̓m. ꝙ creature dei ſunt ꝑfectein ſua natura ⁊ in ſuo ordine. ſed inter alia que ad earum ꝑfectōem requirūtur hoc etiā eſt ꝙ a deo ꝯtineātur in eſſe. Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ deus nō alia operation ꝓducit res in eſſe ⁊ eas in eſſe ꝯſeruat. Ip̄m em̄eſſe reruꝫ ꝑmanentiū nō eſt diuiſibile niſi ꝑ accidēsꝓut alicui motui ſubiacet. ẜm ſe autē eſt in inſtanti.vnde operatio dei que eſt ꝑ ſe cauſa ꝙ res ſit nō ē aliaẜm ꝙ facit principiū eſſendi ⁊ eēndi ꝯtinuationem Ad terciū dd̓m. qͣꝫdiu principia eēntialia reruꝫ ſtꝭtam diu res ꝯſeruātur in eſſe. ſed ⁊ ipſa rerū pͥncipiaeē deſinerent diuina actione ceſſante. Ad quartumdd̓m. ꝙ hmōi inferiora agentia ſunt cauſa rerū qͣꝫtūad earū fieri. nō qͣꝫtum ad eē rerum per ſe loquēdo.deus aūt per ſe eſt cauſa eēndi. et ideo non eſt ſimilevnde Augꝰ. dicit. x. ſuꝑ Gen̄. ad litteraꝫ. Nō em̄ ſicut ſtructurā cū fabricauerit quis abſcedit. atqꝫ illoceſſante ⁊ abſcedēte ſtat opus eius. ita mūdus vnoictu oculi ſtare nō poterit ſi ei deꝰ regimē ſuū ſubtraxerit. Ad qͥntū dd̓m ꝙ cū agentia corporalia nonagant niſi tranſmutādo. nihil aūt tranſmutat̉ niſi rōne materie. cauſalitas agentiū corporaliuꝫ nō poteſtſe extendere niſi ad ea que aliquo mō ſint in materiaet qꝛ platonici ⁊ Auic. nō ponebant formas de potetia materie educi. ideo nō cogebātur dicere ꝙ agentia naturalia diſponebāt tm̄ materiā. inductio aūtforme erat a principio ſeparato. Si aūt ponamusformas ſubſtantiales educi de potentia materie ẜmſententiā Areſto. agentia naturalia nō ſolū erāt cauſe diſpoſitionū materie. ſed etiā formarū ſubſtātialium qͣꝫtuꝫ ad hoc dn̄taxat ꝙ de potentia educūtur inactū. vt dictū eſt. e tꝑ ꝯſequens ſunt eēndi principiaqͣꝫtū ad inchoatōeꝫ eē. ⁊ nō qͣꝫtū ad ip̄m eē abſolute. Ad ſextum dd̓m. ꝙ formarū que incipiūt actu eēin materia per actōem corporalis agentis. quedamꝓducūtur ẜm ꝑfectam rōnem ſpēi. et ẜm perfectū eēſicut forma ignis generati habet perfecta rōnem ſpēiet etiā forma generātis ⁊ ꝑfectū eſſe in materia. eo ꝙin materia nō remanent ꝯtraria principia. et hmōiforme remanent poſt actionē generātis vſqꝫ ad tempus corruptionis. quedā vero forme producuturquidē ẜm ꝑfectā rōnem ſpēi. non aūt ẜm ꝑfectū eſſe

in materia. ſicut calor qui eſt in aqua calefacta habetperfectā ſpēm caloris. nō tn̄ perfectum eſſe. qd̓ eſt forme ex applicatiōe ad materia. eo ꝙ in materia remanet forma cōtraria tali qualitati. et hmoi forme p̄n̄tad modicū remanere poſt actōem agentis. ſed ꝓhibentur diu remanere a cōtrario pͥncipio qd̓ eſt in materia. Quedā vero producūtur in materia ⁊ ẜm imperfecta ſpēm. ⁊ ẜm imperfectum eſſe. ſicut lumen inaere a corpore lucido. nō em̄ lumen eſt in aere ſicut q̄dam forma naturalis perfecta ꝓut eſt in corpore lucidoſed magis per modū intentionis. Unde ſicut ſimilitudo hominis nō manet in ſpeculo niſi qͣꝫdiueſt oppoſitū homini. ita nec lumen in aere niſi ad p̄ſentiam corporis lucidi. huiuſmodi em̄ intentonesdependent a formis naturalibꝰ corpoꝝ per ſe ⁊ nō ſolum ꝑ accidens. et ideo eſſe eoꝝ non manent ceſſanteactōe agentiū. hmōi ergo ꝓpter imꝑfectōnem ſui eēdicūtur eſſe in fieri. ſed creature ꝑfecte nō dicūtur eēin fieri ꝓpter ſui eſſe imꝑfectōem. ſed ꝓpter neceſſariam dependentiā eaꝝ ad deū ꝯſeruatorem. Ad ſeptimū dd̓m. ꝙ actio corporalis agentis nō ſe extendit vltra motū. ⁊ ideo eſt inſtrumētu primi agentisin eductione formarū de potentia in actū que eſt permotu. nō aūt in ꝯſeruatōne earū niſi quatenus ex aliquo motu diſpoſitōes in materia retinētur quibusmateria ſit ꝓpria forme. ſic em̄ ꝑ motu corpoꝝ celeſtium inferiora ꝯſeruātur in eſſe Ad octauū dd̓m.ꝙ creatura deficeret diuina actione ceſſante. nō ꝓpterꝯtrariū qd̓ ſit in materia. qꝛ ipſum etiā cum materiaceſſaret. Sed ꝓpter hoc ꝙ creatura eſt ex nihilo nonꝓpter hoc ꝙ nihilū aliquid ageret ad corruptōnemſed nō ageret ad ꝯſeruatōem Ad nonū dd̓m. ꝙ ip̄edator formaꝝ ſi ponatur aliqͥd aliud preter deuꝫ ẜmſententiā Auicen. oporteret ꝙ ip̄m deficeret ⁊ ceſſaretceſſante actione dei. qui eſt ſua cauſa. Ad. x. dd̓m. ꝙpredicta actiōe ceſſante forma deficeret. vnde nō poſſet eſſe eēndi pͥncipiū. Ad. xi. dd̓m. ꝙ materia dicit̉ingenita qꝛ nō procedit in eē per generatōem. ex hoctamē nō remouetur quin a deo ſit. cum ome imꝑfectum oporteat a perfecto originem trahere Ad. xidd̓m ꝙ nō oportet inter opera dei vno cōtradictoriooppoſitoꝝ inuento aliud inueniri. ſic em̄ eſſet interea aliquid increatū. cum ſit ibi aliqͥd creatum. qͣꝫuishoc verū ſit de alijs oppoſitis. ea vero de quibꝰ eſt obiectio ſunt cōtradictorie oppoſita. vn̄ rō non ſeqͥtur Ad. xiij. dd̓m. ꝙ licet quelibet res natural̓r appetat ſui ꝯſeruatiōem. non tn̄ ꝙ a ſe ꝯſeruetur ſed a ſuacauſa. Ad. xiiij. dd̓m. ꝙ vniuerſitas creaturaꝝ noneſt optima ſimpl̓r. ſed in genere creatoꝝ. vnde nihilꝓhibet ea aliqͥd melius eē. Ad. xv. dd̓m ꝙ inter bona quoꝝ ꝯgregatione ſtatus beatitudinis perficiturprecipuū eſt ꝯiūctio ad ſuam cauſam. cum ipſa deifruitio ſit creature rōnalis beatitudo. Ad. xvi. dicendū. ꝙ tendere in nihilū nō eſt ꝓprie motus n̄

h i.

Ad 6

Ad 5

Ad 4

Ad 3

Ad jͣ

Ad 16

Ad 14

Ad i3

Ad 12

Ad ii

Ad io

Ad ꝯ

Ad 8