De coleruatōe reꝝ a deoFoliumxlij.

xlj.

¶ Materia quinta de cōſeruatōne reꝝ in eē a deoBelrto ē decōſeruatione rerū in eē adeo. Et primo q̄rit̉. vtrūres ꝯſeruentur in eſſe adeo. an̄ etiā circūſcriptaom̄i dei actōne ꝑ ſe in eē.i.remaneant. ¶ Et videt̉ꝙ ſic. Dicit̉ em̄ Deute.lxxxi. dei ꝑfecta ſunt oꝑaex hoc ſic arguit Perfectu eſt cui nihil deeſt ẜm ph̓mtertio phyſicoꝝ. ei aūt aliqͥd deeſt ad ſuū eē qd̓ nō poteſt eſſe niſi aliquo exteriori agēte. gͦ hmōi ꝑfectu nōeſt dei. gͦ oꝑa talia nō ſunt ¶ Sed dicebat ꝙ oꝑa dei⁊ non ſunt ꝑfecta ſimpl̓r. ſꝫ ẜm ſuā naturā. ¶ Sed cōtra. Perfectū ẜm ſua naturā ē qd̓ habet illud cuiusſua natura ē capax. ſꝫ quicqͥd habet totū illud cuiusſua natura ē capax p̄t remanere in eē om̄i dei ꝯſeruatione exteriori ceſſante. ergo ſi creature alique ſunt ꝑfecte ẜm ſuam naturam poſſunt remanere in eſſe deonō conſeruāte. Probatio medij. deus cōſeruādo resaliquid agit. ꝓpter qd̓ dicit̉ Ioh̓. qͥnto Pater meusvſqꝫ modo oꝑatur ⁊c̄. vt dicit Augꝰ. x. ſuper Gene.ad litte. Agente autē aliquid oꝑante effectus aliqͥdrecipit. ergo qͣꝫdiu deus conſeruat res ſemꝑ res conſeruate aliquid a deo recipiūt. qͣꝫdiu ergo res conſeruatione indiget nondū totuꝫ habet cuius eſt capaxz ¶ Pͣ. Unūquodqꝫ nō eſt ꝑfectū niſi ꝑficiat hoc adqd̓ eſt. ſed principia ad hoc ſunt vt rem in eſſe cōſeruent. ſi ergo principia creata reꝝ nō poſſunt rem ineſſe tenere. ſeqͥtur ea eſſe imꝑfecta. ⁊ ita non eſſe operadei qd̓ eſt abſurdū. ¶ Pͣ. Deus eſt cauſa reꝝ ſicut efficiens. ſed ceſſante actione cāe efficiētis remanet effectus. ſicꝭ ceſſante actōe edificatoris remanet domꝰ. ⁊ceſſante actiōe ignis generātis adhuc remanet ignisgeneratus. ergo ⁊ ceſſante om̄i dei actioneadhuc poſſunt creature in eſſe remanere ¶ Sed dicebat ꝙ agōtia inferiora ſunt cauſa fiendi ⁊ nō eſſendi. vnde eē eſfectuū remanet remota actione cauſaꝝ. nō tamē eaꝝfieri. deus aūt eſt cauſa rebꝰ non ſolū fiendi ſed eēndiUnde eſſe reꝝ remanere nō poteſt diuina actione ceſſante. ¶ Sed contra Omnis res generata habet eſſeper ſuam formā. ſi ergo cauſe inferiores generantesnon ſunt cauſe eſſendi non erūt cauſe formaꝝ. ⁊ itaforme que ſunt in materia non ſunt a formis q̄ ſuntin materia qd̓ eſt ꝯtra ſentētiaꝫ ph̓i qui in ſeptimometaph̓. dicit. ꝙ forma q̄ eſt in his carnibꝰ et oſſibꝰ ēa forma que eſt in his carnibꝰ ⁊ oſſibꝰ. Sed ſeqͥturꝙ forme in materia ſint a formis ſine materia ẜꝫ ſentetiam Platōnis. vel a datore formaꝝ ẜm ſentētiaꝫσ Auicen. ¶ Pͣ. Ea quoꝝ eſſe ſunt in fieri non poſſuntremanere ceſſante actione agētis. vt patꝫ de motu etde actione ⁊ ſimilibꝰ. Illa vero quoꝝ eē ē in facto eē

poſſunt remanere etiam agentibus remotis. UndeAugꝰ. dicit octauo ſuper Gene. ad litte. Preſente lumine nō factus eſt aer lucidus ſed fit. quia ſi factuseſſet non fieret. ſed abſente lumine lucidus remaneret. multe autē creature ſunt quoꝝ eſſe non ē in fieriſed in facto eſſe. vt patet de angelis ⁊ de corporibꝰ etiam omnibꝰ. ergo ceſſante actione dei agentis creature poſſunt remanere in eſſe. ¶ Pͣ. Cauſe inferiores generantes ſunt rebus generatis cauſe eſſendi vt ſupraꝓbatum eſt. non tamē ſicut cauſe principales et prime. ſed ſicut cauſe ſecūde. Cauſa autē prima eſſendique deus eſt rebus generatis non dat principiū eēndi niſi mediātibus cauſis ſecūdis predictꝭ. ergo necpermanētiam in eſſe. quia eadem res per idem habeteſſe ⁊ in eſſe cōſeruatur. ſed eſſe generatoꝝ cōſeruaturex ipſis principijs eſſentialibꝰ generatorū ceſſantibꝰcauſis ſecūdis agentibꝰ. ergo etiam ceſſante cauſa pͥma agente que deus eſt. ¶ Pͣ. Si res aliqua deficit eē gaut hoc eſt ꝓpter materiam. aut ꝓpter hoc ꝙ eſt exnihilo. materia autē non eſt cauſa corruptōnis niſiẜm ꝙ eſt ſubiecta cōtrarietati. non autē in om̄ibꝰ creaturis eſt materia cōtrarietati ſubiecta. ergo ⁊ illa inquibus nō ē materia cōtrarietati ſubiecta. ſicut ſuntcorpora celeſtia ⁊ angeli non poſſunt deficere rationematerie. nec iteꝝ ratione eius ꝙ ſunt ex nihilo. quiaex nihilo nihil ſeqͥtur ⁊ nihilum nihil agit. ⁊ ita noncorrupitur. ergo ⁊ ceſſante omni actione diuina huiuſmodi res eſſe non deficerent. ¶ Pͣ. Forma incipiteſſe in materia in inſtanti qd̓ eſt vltimū factionis inquo res non eſt in fieri ſed in facto eſſe. ſed ẜm Auicen. ſentētiam. Forme reꝝ generataꝝ infundūtur inmateriam ab intelligētia agente que eſt datrix formarum. ergo illa intelligētia eſt cauſa eſſendi. non tātūfiendi. ⁊ ita per actionē eius res poſſunt cōſeruari ineſſe etiam circūſcripta dei cōſeruatione. ¶ Pͣ. Etiamforma ſubſtantialis eſt cauſa eſſendi. ſi ergo cauſe eſſendi ſunt que conſeruāt res in eſſe ipſa forma rei ſufficit ad hoc ꝙ res in eſſe cōſeruetur. ¶ Pͣ. Res conſeruātur in eſſe ꝑ materiam inqͣꝫtum ſuſtinet formāſed materia ẜm philoſophos eſt ingenita ⁊ incorruptibilis. ⁊ ita non eſt creata ab aliqua cauſa. ⁊ ſic remanet om̄i actione cauſe efficiētis remota. ergo adhuc res poterunt conſeruari in eſſe ceſſante actioneprime cauſe efficientis ſcilicꝫ dei. ¶ Pͣ. Eccleſi. xxxiij. īdicitur. Intuere in omnia opera altiſſimi. duo contra duo. ⁊ vnuꝫ contra vnum. ſed inter opera altiſſimi inuenitur aliquid quod indiget dei conſeruatione. ergo etiam inuenitur inter opera dei eius oppoſitum ſcꝫ qd̓ non indiget dei conſeruatione. ¶ Pͣ. Ap īꝫpetitus naturalis non poteſt eſſe caſſus ⁊ vanus. ſꝫquelibet res naturaliter appetit cōſeruationē ſui eſſe.poteſt ergo res per ſeipſam cōſeruari in eſſe. alias appetitus naturalis eēt vanꝰ. ¶ Pͣ. Augꝰ. d̓t in enchi. 14ꝙ deujs fecit ſingula etiā bona. ſimul autē om̄ia val-

.i.