De crea. mate. informisFoliumxl

xl

riores a ſuꝑioribꝰ. non gͦ poterunt fieri q̄dā ꝑtes an̄alias. ⁊ precipue inferiores an ſuꝑiores. ¶ Pͣ. Plusdiſtat corꝑalis ⁊ ſpiritualis creatura qͣꝫ corꝑales creature adinuicē. ſꝫ ſpiritualis ⁊ corꝑalis creatura vtin alia queſtione ē habitū ſimul facte fuerūt. gͦ multo amplius om̄es ſpirituales creature. ¶ Pͣ. Deusꝓpter ſue virtutis īmēſitatē ſubito oꝑatur. opus ergo cuiuſlibet diei ſubito ⁊ in inſtāti ē factū. gͦ ꝓ nihilo poneret̉ ꝙ deus expectaſſet oꝑari ſequēs opus vſqꝫin aliū diem. vt ſic toto die ab actione vacaret. ¶ PSi dies illi de quibꝰ in reꝝ formatione fit mētio dies materiales fuerūt. nō videt̉ potuiſſe fieri vt totaliter nox a die diſtingueret̉ ⁊ lux a tenebris. nā ſi luxilla q̄ legitur pͥmo die facta vndiqꝫ terraꝫ circuibatnuſqͣꝫ tenebre erāt q̄ fiūt ex vmbra terre oppoſite adlumē qd̓ diē cauſat. Si aūt lux illa ſuo motū terrācircuibat vt diē ⁊ noctē faceret. tūc ſemꝑ ex vna parte erat dies ⁊ ex alia nox. ⁊ ita nō totaliter erat nox adie diſtincta. qd̓ ē ꝯtra Gene. ſcripturā. ¶ Pͣ. Diſtinctio diei ⁊ noctis fit ꝑ ſolem et alia celi luminaria.vnde d̓r in oꝑe quarte diei fiāt lumīaria in firmamēto celi. ⁊ poſtea ſubdit̉ et ſint in ſigna ⁊ tꝑa ⁊ dies ⁊annos. gͦ cū effectus cauſaꝫ nō p̄cedat non p̄t eſſe ꝙdies illi tres pͥmi eſſent eiuſdē ratōnis cuꝫ diebꝰ quinūc motu ſol̓ agūt̉. ⁊ ſic nō oꝫ ꝓpter illos dies dicere ꝙ om̄ia fuerūt facta ſucceſſiue. ¶ Pͣ. Si erat aliqͣalia lux que ſuo motu tūc faceret die ⁊ noctē oportebat ꝙ eſſet aliqͥd aliam lucē deferens circulariter motum vt vndiqꝫ terram ſucceſſiue illumīaret. Hoc ātdeferens ē firmamētū qd̓ legit̉ factū ſecūda die. gͦ adminus prima dies nō potuit eſſe eiuſdē rōnis cū diebus qui nūc agūtur. ⁊ eadem ratione nec cuꝫ alijs¶ Pͣ. Si lux illa ad hoc facta fuit vt faceret diem etnoctē. nūc etiam ꝑ eius motuꝫ dies ⁊ nox fieret Nōem̄ conueniēter poſſet dici ꝙ ad hoc tm̄ inſtituta eſſet vt ꝑ illud triduū ante ſolis factionē hmōi officium exerceret. ⁊ poſtmodū eſſe deſineret. Sed nūc nōvidemus aliqua alia luce fieri diē ⁊ noctem niſi perlucem ſolis. ergo in verbo illo triduo per aliquā corporalem lucem non poteſt intelligi diem ⁊ noctemdiſtincta fuiſſe. ¶ Sed dice. ꝙ ex illa luce formatūeſt poſtea corpus ſolis. ¶ Sed ꝯtra. Om̄e illud qd̓fit ex materia p̄cedente habet materiā talem in qͣ poſſibilis eſt formaꝝ ſucceſſio. talis aūt non eſt materiaſolis nec alicuius celeſtiū corpoꝝ. eo ꝙ in eis nō eſtcontrarietas vt ꝓbatur in primo ce. ⁊ mū. ergo nonp̄t eſſe ꝙ ex illa luce poſtmodū formatū ſit corpꝰ ſol̓.¶ Reſpondeo dicendū. ꝙ ſi ponatur ꝙ informismateria reꝝ formatōnē tempore non preceſſit. ſed ſola origine qd̓ neceſſe eſt dicere ſi ꝑ materiaꝫ informēmateria abſqꝫ om̄i forma intelligat̉ de neceſſitate ſeqͥtur ꝙ reꝝ formatio tota facta ſit ſimul. non em̄ p̄t eēvt aliqua pars materie informis om̄ino vel ad momentū ſit. Et preterea qͣꝫtum ad illam partem iā ma

teria rerum formationē tēpore p̄cederet. vnde in p̄cedēti queſtione determīata ſunt. Scd̓m opinionēAugꝰ. hec ſcd̓a queſtio locuꝫ non habet. ſed oportetom̄ino dicere ꝙ omnia ſunt ſimul formata niſi protanto ꝙ reſtat exponere qualiter ſex dies quos ſcriptura cōmemorāt intelligātur. quia ſi intelligerēturſicut iſti dies qui nūc agutur eſſet predicte opinionicontrariū. quia tunc oꝑteret ſucceſſione quādā dierum reꝝ formationē factam intelligere. Hos autemdies dupliciter exponit Augꝰ. Nam in primo ſuꝑBene. ad litte. dicit intelligiˢ ꝑ diſtinctioneꝫ lucis atenebris diſtinctionē materie formate ab informi q̄reſtat formanda. non qͥdem tēpore ſed nature ordine. Ipſam vero ordinationeꝫ ⁊ formatōnis ⁊ informitatis ẜm ꝙ a deo om̄ia ordinātur dicit inſinuari ꝑdiem ⁊ noctem. nā dies ⁊ nox dicūt quandā ordinationem lucis ⁊ tenebraꝝ Per veſpeꝝ vero dicit intelligi ꝯſummati operis terminū. per mane vero futuram operis ſignificationem vt tamen futuꝝ non accipiatur ẜm ordinem tēporis. ſed ſolū ordine nature. In primo em̄ opere pexiſtit quaſi quedaꝫ ſignificatio futuri operis fiendi. ẜm hoc autē oportet hosdies diuerſos intelligi put ſcꝫ ſunt diuerſe formatōnes ⁊ ꝑ conſequēs informitates. Sꝫ quia ex hoc ſequit̉ ꝙ etiaꝫ dies ſeptimus ſit alius a ſex pͥmis ſi ſexprimi ſunt alij abinuicē. ex quo videtur ſequi ꝙ veldeus diem ſeptimū non fecerit. vel ꝙ aliquid feceritpoſt ſex dies in quibꝰ opera ꝑfecerit. Ideo cōſequēter ponit ꝙ per om̄es illos ſeptē dies vnus dies intelligatur ipſa ſcꝫ angeloꝝ cognitio; ⁊ numerus illead reꝝ cognitaꝝ diſtinctioneꝫ ꝑtineat magis qͣꝫ addiſtinctionē dieꝝ. vt videlicꝫ ꝑ ſex dies intelligaturcognitio angeli relata ad ſex reruꝫ genera diuinitusꝓducta Septimus vero dies ſit ipſa cognitio angeli relata ad quietem artificis ꝓut in ſeipſo a rebuscognitis requieuit. ⁊ tunc ꝑ veſꝑe intelligit̉ cognitōrei in ꝓpria natura. ꝑ mane vero cognitio in verbo.¶ Iſtam queſtionē nullibi reperimus beatū Thomā cōpleuiſſe. ſed tamē eius cōplemētum cū ſolutonibus argumentoꝝ ex tribꝰ alijs paſſibꝰ ſue doctrinehaberi poteſt facillime ſcꝫ prima ꝑte q̄ſtione. lxxiij.per totum. Iteꝝ in ſcd̓o ſcripto. di. xij. arti. iiij. Et inde veritate materia. viij. ar. xvij. Talis igitur qui huius petit ampliorem declarationē ⁊ argumentoꝝ ſolutionem ad illos recurrat paſſus.

R