De crea. mate. informisFoliū xxxvij.
dum dd̓m ꝙ circa hoc multipliciter aliqͥ ſunt opinati. Plato em̄ ſcripturā gene. vidēs ſic intellexiſſedicit̉ numerū elemētoꝝ ⁊ ordinem ibi ſignificari. vtterra ⁊ aqua ꝓprijs noībꝰ exprimūtur. aquā aūt ſuper terram eſſe intelligitur ex hoc ꝙ ibi ſcriptuꝫ eſtCongregent̉ aque in locuꝫ vnum ⁊ appareat aridaſupra que duo aerē intellexit in hoc qd̓ d̓r Spūs domini ferebat̉ ſuꝑ aquas. aerem noīe ſpūs intelligēs.Ignē vero in noīe celi intellexit qd̓ om̄ibꝰ ſupereminet. Sed qꝛ ẜm Areſto. probatōes celū ignee nature eſſe nō poteſt vt eius motus circularis demōſtratRabi moyſes Areſto. ſententiā ſequēs cū Platōnein tribꝰ primis ꝯcordās ignem ſignificatū eſſe dixitꝑ tenebras. eo ꝙ ignis in ꝓpria qd̓ ſphera nō luceatet ſitus eius declarat̉ in hoc. qd̓ d̓r ſuꝑ faciem abyſſiQuintā vero eēntiam noīe celi ſignificata eē intelligit. Sꝫ qꝛ vt dicit Baſilius in exameron nō eſt cōſuetudo ſacre ſcripture vt ꝑ ſpm̄ dn̄i aliud qͣꝫ ſpirituſſanctus intelligat̉ nō ꝯueniēter p̄t ꝑ ſpirituꝫ dn̄iaer intelligi. ſed ꝑ corpora extrema que poſuit deditintelligere media. ⁊ p̄cipue qꝛ aqua ⁊ terra ſenſui manifeſte vidētur corpora eſſe. aer vero ⁊ ignis non itaſunt ſimplicibꝰ manifeſta. quibꝰ etiā inſtituēdis ſcriptura tradebat̉. Scd̓m vero Augꝰ. ꝓ noīe terre ⁊aque vbi cōmemorantur ante lucis formatiōem nōintelligūtur elementa ſuis formis formata. ſed ipſamateria informis om̄i ſpecie carēs. ideo aūt potiusꝑ hec duo materie prime informitas exprimit̉ qͣꝫ ꝑalia elementa. qꝛ ſunt ꝓpinquiora informitati. vtpote plus de materia habentia ⁊ minus de forma. ⁊ qꝛetiā nobis magis ſunt nota ⁊ manifeſtiꝰ nobis materiam alioꝝ oſtendūt. ideo vero nō per vnū tm̄ ſꝫper duo eam ſignificari voluit. ne ſi alterū tm̄ poſuiſſet veraciter crederetur hoc eē informis materia¶ Ad terciū dd̓m. ꝙ in illo rerū principio informitate quadā in rebꝰ exiſtente ẜm opinionē Baſi. ⁊ aliorum ſanctoꝝ nō oportꝫ ponere ꝙ elemēta ſuis qualitatibꝰ naturalibꝰ careret. ſed vtraqꝫ habebant formas ſubſtantiales ſcꝫ ⁊ accidentales. ¶ Ad quartūdd̓m ꝙ ſitus elemētorū dupliciter p̄t ꝯſiderari. vnomo qͣꝫtum ad naturā ꝓpriam. ⁊ ſic naturaliter ignisaerē cōtinet. aer aquam. ⁊ aqua terram. Alio mo qͣꝫtum ad neceſſitate generatōis que eſt circa locū medium. ⁊ ſic neceſſariū eſt vt ſuꝑficies terre qͣꝫtum adaliquā partē ſui nō ſit aquis ſic cooperta vt ibi ꝯueniens generatio ⁊ ꝯſeruatio mixtoꝝ eē poſſit. ⁊ p̄cipue aīalium ꝑfectoꝝ que aere indiget ꝓpter reſpirationē. Dicendū eſt gͦ ꝙ illa informitas primi ſtatusattenditur nō qͣꝫtum ad ſitu qui naturalis eſt elemetis ẜm ſe. hūc em̄ ſitum omia elemēta habebant. ſedqͣꝫtum ad illum ſitū qͥ elemētis ꝯpetit ẜm ordinē adgeneratōem mixtoꝝ. Iſte em̄ ſitus nōdū erat ꝑfectꝰqꝛ nec ipſa corpora mixta adhuc prodierant. ¶ Adquintū dd̓m. ꝙ de aquis que ſupra celos ſunt diuer
ſimode aliqͥ opinati ſunt. qͥdā nāqꝫ dixerūt aquasillas eſſe ſpūales naturās. qd̓ imponit̉ Orig. ¶ Sꝫhoc quidē nō videt̉ ad littera poſſe intelligi. cū ſpiritualibꝰ naturis ſitus nō ꝯpetat. vt ſic inter eas ⁊ inferiores aquas corporeas diuidat firmamētū. vt ſcriptura tradit ¶ Un̄ alij dicūt ꝙ noīe firmamenti intelligitur celū aereū nobis vicinū. ſupra qd̓ eleuant̉ꝑ vapoꝝ aſcenſionē aque vaporabiles que ſunt materia pluuiaꝝ. vt ſic inter aquas ſuperiores que ſuntin medio aeris interſtitio vaporabiliter ſuſpenſe. etaquas corporeas quas videmus ſupra terra ꝯſiſteremediū exiſtat aereū celum. et huic etiā expoſitōni cōcordat Raby moy. ¶ Sed hanc nō videt̉ pati littere circūſtantia. Nam poſtea ſubdit̉ in littera ꝙ fecitdeus duo luminaria magna ⁊ ſtellas ⁊ poſuit eas infirmamento celi. ¶ Et ideo alij dicūt ꝙ ꝑ firmamētūintelligit̉ celū ſydereū. ⁊ ꝙ aque ſuꝑ celos exiſtentesſtꝭ de natura aqͣꝝ elementariū. ⁊ ſtꝭ ibi poſite ex diuina ꝓuidentia ad tēperandū ignis virtutē. ex quo totum celum ꝯſtare dicebat. vt Baſiliꝰ tangit. Et adaſtruendū duplex argumentuꝫ Augꝰ. dicit a qͥbuſdam induci in ſecūdo ſuꝑ gene. ad lrām. Quorumvnū eſt. ꝙ ſi aqua aliqua rarefactōe facta p̄t aſcendere vſqꝫ ad mediū aeris interſtitiū vbi pluuie generant̉ ſi amplius diuiſa rareſcat. qꝛ eſt in infinitū diuiſibilis. ſicut ⁊ om̄e ꝯtinuū. poterit ſua ſubtilitateſupra celū ſydereuꝫ conſcendere ⁊ ibi ꝯueniēter eſſe.Aliud argumētū eſt ꝙ ſtella ſaturni q̄ deberet eē calidiſſima ꝓpter velociſſimū motuꝫ inqͣꝫtum eius circulus eſt maior. inuenit̉ frigidi effectus. qd̓ dicūt exvicinitate illius aque ꝯtingere p̄dictā ſtellā infrigidantis ¶ Sed hec expoſitio in hoc videt̉ deficere ꝙaſſerit q̄dam ꝑ ſcripturam ſacram intelligi. quorumꝯtraria ſatis euidentibꝰ rationibꝰ probātur. Primoquidem qͣꝫtum ad ipſam poſitione que videtur naturalem ſitum corpoꝝ ꝑuertere. Cum em̄ vnūqd̓qꝫcorpus tanto debeat eſſe ſuperius quanto formaliusnō videtur reruꝫ nature ꝯgruere. vt aqua que interom̄ia corpora eſt materialior p̄ter terram etiaꝫ ſupraipſum celū ſydereū collocetur. Et iterū vt ea q̄ ſuntvnius ſpēi diuerſum locum naturalē ſortiantur. qd̓erit ſi vna pars elemēti aque erit immediate ſupͣ terram. alia vero ſupra celū. Nec eſt ſufficiens reſponſio ꝙ omīpotentia dei aquas illas ꝯtra earū naturāſupra celuꝫ ſuſtinet. qꝛ nūc queritur qualiter deus inſtituerit naturas rerū. nō ꝙ ex eis ad miraculū potētie ſue velit operari. vt Augꝰ. in eodem libro dicit.Scd̓o qꝛ ratio de rarefactōe vel diuiſione aquaruꝫvidet̉ oīno vana. etſi em̄ corpora mathematica poſſint in infinitū diuidi. corpora tn̄ naturalia ad certum terminū diuidūtur. cum vnicuiqꝫ forme determinet̉ quātitas ẜm naturā ſicut ⁊ alia accidentalia.Unde nec rarefactio in infinitū eſſe poteſt. ſed vſqꝫad terminū certum qui eſt in raritate ignis E
g ij.
Ad 4
Ad 5
Ad 3
Opi pͥRe ꝓbaº
Opi. ⁊
Reꝓbaº
Opīo .3.
Reꝓbr