Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

De Senſu et ſenſatōſic. qꝛ ſenſus eſt cōis aīe ⁊ corꝑi. gͦ ⁊ iſte potētie. Ptꝫ ꝯn̄a. qꝛ q̄dam iſtarumpaſſionū accidūt cū ſenſu. ſicut reſpiratio ⁊ inſpiratio. Quedā ꝑ ſenſum. vtmemoria ⁊ reminiſcentia. Quedā ſunt ſenſuū paſſiones. vt iuuentus ⁊ ſentctus. Et quedā ſenſuū diſpōnes. vt ſomnus ⁊ vigilia. Quedā ſunt ſenſu-um ꝯſeruationes ⁊ ſalutaria. vt ſanitas. Et quedam corruptōes. vt morset egritudo.In quot tractatꝰ diuidit̉ iſte liber Sol̓o. tres. In pͥQLVmo agit̉ de ſenſibꝰ In ſecūdo agit̉ de ſenſibilibꝰ ſeu obieotis. Et in tercio ſoluit tres dubitationes. Sequitur pars executiuaUtrū ncc̄e ſit om̄e aīal habere ſenſum. Sol̓o. ſic. CuQius rō eſt. qꝛ ꝑ ſenſuꝫ differt aīal a nō aīali gͦ ncc̄e eſt om̄eaīal habere ſenſum. Senſibile em̄ eſt eēntialis drn̄a aīalis.Querit̉. quot ſunt ſenſus aīali neceſſarij Sol̓o. duo. ſcꝫ tactus ⁊ guſtus. inqͣꝫtum guſtus eſt qͥdam tactus. Cuius rō eſt. qꝛ illud eſt neceſſariūaīali ſine quo ipſum nō p̄t eſſe. ſed ſine tactu ⁊ guſtū aīal nō p̄t eſſe. ergo illiduo ſenſus ſunt aīali neceſſarijQūo ſumit̉ numerus illarū paſſionū vtriuſqꝫ apperitQul̓. LI Sol̓o paſſiones diuerſificantẜm diuerſitatē obiecto-rum diuerſimode iſtos appetitus mouētiū. Obiectū mouēs appetitū ꝯcu-piſcibilē eſt duplex. ſcꝫ bouū qd̓ mouet attrahendo. ⁊ malū qd̓ mouet retra-hendo. Bonū ſenſibile attrahendo mouet appetitū ꝯcupiſcibilē tripl̓r. ſcꝫ inclinādo. cauſando quādā aptitudinem ⁊ ꝯnaturalitate ad bonū. ⁊ hoc ꝑtinet ad paſſionē amoris. Secūdo dat ei motū ad aſſequendū bonū amatumnōdū habitū. qd̓ ꝑtinet ad paſſionē deſiderij. Tercio inqͣꝫtum iam habituꝫeſt ⁊ ꝯiūctū afficit appetitū delectatōe ſeu gaudio. Malū qd̓ mouet repellēdo tripliciter afficit appetitū ꝯcupiſcibilem. Primo per oppoſitum ad bonūafficit appetitum odio. Secūdo malum ẜm ꝙ imminet nondū tamen ꝯiū-ctum afficit appetitum fuga ſeu abhominatōe Tercio ẜm ꝙ ꝯiūctū ⁊ p̄ſensinfert paſſionem triſticie.Qūo ſumit̉ numerꝰ paſſionū appetitꝰ iraſcibilis. SoºQLVLLLnc. qꝛ in paſſiōibꝰ appetitꝰ iraſcibilis p̄ſuppont̉ q̄dā inclinatio ad ꝓſequendū bonū vel fugiendū malū in appetituⁱ ꝯcupiſcibili qͥ ab-ſolute reſpicit bonū vel malū. ⁊ reſpectu boni nōdū habiti eſt ſpes vel deſperatio. ſpes ꝑ modū acceſſus. ⁊ deſperatio ꝑ modū receſſus. Reſpectu maliadiacentis eſt timor vel audacia. timor ꝑ modū receſſus. audacia ꝑ moduꝫacceſſus. Reſpectu boni adepti nō eſt iraſcibilis aliqua paſſio. quia vt ſic nōhꝫ rōnem ardui. ſed ex malo iniacente ſeqͥtur paſſio ire cui nulla paſſio opponit̉. qꝛ cauſat̉ ex malo iniacēti difficili ⁊ arduo ad cuius pn̄tiā ncc̄e eſt ꝙ autappetitus ſuccūbat. et ſic nō exit terminos triſticie q̄ eſt paſſio ꝯcupiſcibilis.aūt habet motū ad inuadendū malū leſiuū qd̓ ꝑtinet ad irā. motū aūt ad fugiendū hinc nō p̄t. qꝛ malū circa qd̓ verſat̉ iam ponit̉ vt pn̄s vel p̄terituꝫ. ⁊ſic motui nulla paſſio ꝯtrariatura ij.