Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Secūdi libri de aīaFQualis finis eſt aīa. Sol̓o ph̓i aīa non ē finis gra-QVVLCtia cuiꝰ. ſed eſt finis quo qͥa eſt naturalis terminus generationis.Anima non pōt eſſe finis quo. gͦ ꝓbatur. qͥa forma ⁊ finis ſūt cauLſe diſtincte. ſed anima ē forma vt dictū ē. gͦ nō eſt finis Solutioforma ⁊ finis formaliter diſtinguūtur ſed materia iter coincidunt. vt patetper ph̓m ſcd̓o phyſicoꝝ.Quō ꝓbat ph̓s ꝙ aīa ſit cauſa efficiens corꝑis So-AQ Llutio ſic. qͥa quicqͥd eſt pͥncipiū vnde motus eſt efficiensaīa eſt pͥncipiū vn̄ motus cauſat̉ in corꝑe. gͦ aīa eſt cauſa efficiens ſui corꝑisvidemus em̄ ꝙ anima mouet corpus ſuū ad omnē differentiā poſitōniset nihil mouet̉ ex ſe ẜm locū niſi ab aīa. Si ꝟo dicat̉ ꝙ non oībus ineſt vi-uentibus ille motus rn̄det ph̓s ꝙ alteratio ⁊ augmentū etiā ſunt ab aīain corꝑe viuo exiſtentes. ſenſus em̄ videt̉ eſſe quedā alteratio nihil auteꝫſentit niſi qd̓ habet aīam. Sil̓r omne viuum cōtingit augeri ⁊ minui ⁊ illaſunt oꝑa aīe. Cōcludit̉ igit̉ ꝙ aīa eſt cā aīati corꝑis in triplici genere cauſe.Quot fuerunt errores circa modū nutritōnis SoluMQV Ctio duo Primus fuit Empedoclis. Secūdus fuit ip̄iꝰDemocriti Empedocles dixit ꝙ operatōnes nutritōis nō fierent ab aīaſed a natura. voluit em̄ Empedocles ꝙ nutrimentū ꝑ ꝓpriam ſuā naturāmoueret̉ ad diuerſa loca. vt moueret̉ deorſum ꝓpter motū terre deſcendentis ⁊ moueret̉ ſurſum ꝓpter motū ignis aſcendentis. Et hanc opinionē re-probat ph̓s dupliciter. Primo ſic. qͥa Empedocles male aſſignauit ⁊ accepit ſurſum ⁊ deorſum in plantis ⁊ in aīalibus. qͥa in aīalibꝰ caput ē ſurſuꝫet in plantis radix dicit̉ ſurſum. gͦ radix in plantis ſurſum eſt licet hoc nonvideat̉ ſic eſſe. In mūdo em̄ ſurſum ⁊ deorſum differūt ⁊ opponūtur ſitū tm̄ſed in corꝑibꝰ aīatis differūt figura ⁊ officio membroꝝ. Secundo ſic. qͥa ſiterra ita deſcenderet nutriendo partes inferiores. ⁊ ignis aſcenderet nutrie-do partes ſuꝑiores. tunc ignis ⁊ terra deberent ab inuicem ſeꝑari. ⁊ ita vi-uens non poſſit manere in cōſiſtentia ſua. ſed hoc ē incōueniens. gͦ oportꝫponere aīam que ſit pͥncipiū nutritōnis ⁊ q̄ cōtineat elemēta ad inuicemne ſeꝑent̉ ⁊ elabant̉ ab inuicem. Democritus aūt dixit ꝙ ignis eſſet cau-ſa nutritōnis ⁊ nō aīa ⁊ motiuū eius fuit. qͥa nutritio ⁊ augmentatio fiūtper calorem naturalem. ſed calor eſt ab igne. Et hanc opinionē reprobatph̓s dicens licet ignis ſit cōcauſa ⁊ inſtrumentalis cauſa nutritōnis. nō tamen pōt ignis eſſe cauſa pͥncipalis ip̄ius nutritōnis. Cuiꝰ rō eſt. qͥa ignisappoſitis cōbuſtibilibꝰ creſcit in infinitū. ſi ergo ignis eſſet cauſa principa-lis tunc viuens naturaliter acciperet. quācūqꝫ quantitate indeterminatāſed hoc eſt falſum. qͥa oīm natura cōſtantiū certus eſt terminus augmentiet decrementi. Etiam ſi calor eſſet cauſa pͥncipalis nutritōnis ⁊ augmēta-tionis tūc alteraret ad ſpeciē ignis. qͥa vnūqd̓qꝫ ſibi derelictū agit ⁊ ꝓducitſibi ſil̓e. Nūc aūt nō agit ſeu ꝓducit ſpēm ignis ſꝫ ſpēm viui corꝑis.Entia naturalia ſunt ad maximū ⁊ ad minimū determīata. gͦ nō poteſt ignis creſcere in infinitū. Sol̓o ignis ꝓ tanto d̓r creſcere