Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Hecūdi libri de aīaindiuiduū ꝑ diſtributōnem nutrimēti ad mēbra. Et hꝫ ſub ſe qͣtuor ꝟtu-tes ſibi ſeruientes q̄ ſūt digeſtiua retentiua attractiua ⁊ expulſiua. Dige-ſtiua vt inqͥt Albextꝰ hꝫ qͣtuor ſedes. ſcꝫ os ſtomachū ep̄ar ⁊ extremitatesvenaꝝ. pͥmū ptꝫ. qꝛ cibꝰ ꝑ maſticatōem qͦ fit ſuſcipit quandam alteratōemqꝛ triticū maſticatū in ore vt inqͥt Albertꝰ recipit ꝟtutēʳ maturādi apoſte-mata quā nō hꝫ ſi fuerit ſolū cōtuſū vel in aqua decoctū. Et ad hāc dige-ſtionē coadiuuat ſaliuā. eo ꝙ in ip̄a ē calor aliqͥs faciens aliqͣlem decoctōeꝫin ſignū cuiꝰ ꝑ maſticatōem cibi multū amittit̉ de ſapore ⁊ odore q̄ priusfuerūt in eo. Scd̓a digeſtio fit in ſtomacho qͥ eſt os ventris ⁊ inteſtinoꝝ pͥncipiū in qͦ cibꝰ cōpleta digeſtiōe digerit̉ nō ſolū calore ſtomachi qͥ eſt natura-liter frigidus vt d̓t Gwilhermꝰ de conchis. ſꝫ etiā adiutorio circūſtantiūſicut epatis a dextro. ⁊ ſplenis a ſiniſtro. Etiā ſtomachus calefit ꝑ zirbumqui facile calefit ꝓpter ſepoſitatē. Et in ſtomacho ſeꝑat̉ groſſum a ſubtili. ⁊iſtā digeſtionē medici vocant primā dicentes eā q̄fit in ore p̄paratōnē addigeſtionē. Ita ꝙ pͥma incipiat in ore ⁊ cōpleat̉ in ſtomacho. Tercia dige-ſtio fit in epate ad qd̓ mittit ſtomachus ꝑ venas meſeraicas aliqͥd qd̓ in eovocat̉ chylus. ⁊ in epate vbi magis digeſtū eſt chymꝰ vel maſſa ptyſana-ria ⁊ eſt ſuccꝰ eliqͣtus de cibo qͥ trahit̉ ꝑ venas meſeraicas ad ep̄ar vbi ſan-guis accipit colorē rubeū ⁊ dirigit̉ ad venas. Quarta digeſtio fit in extre-mitatibꝰ venaꝝ ad ꝓpriam membroꝝ ſimilitudinē. eo ꝙ ibi exudat humorqui nutrit membra. ⁊ ineiſdem exit ſuꝑfluitas que ſudor vocatur.FQuid eſt retentiua. Sol̓o eſt ꝟtus oꝑans vt cibꝰ tā-QVCE diuſtet in vno loco donec accipiat debitā alteratōeꝫ Ethabet tres ſedes ſcꝫ ſtomachū ep̄ar ⁊ extremitates venaꝝ. Primū patꝫ. qͥapoſtqͣꝫ cibus in ore fuerit maſticatus ⁊ ad digeſtionem completā p̄paratꝰretinetur in ſtomacho donec alteratō ne ſufficienti impurū per egeſtionemſeꝑetur a puro. Sod̓m patet. quia in epate naſcuntur quatuor humoreshumor autem eſt corpus humidū fluens ⁊ alteratim ꝑ decoctōnem ad nutrimentum membrorū. Eſt enim de ſubſtātia mēbri cibi ſanguinei phlegmatici colerici aut melancholici. Terciū patet. quia nutrimentū exudansin extremitatibus venarū cum exudauerit imbibitur mēbris ⁊ nutrit ea.Quid eſt attractiua. Solutio eſt virtus que de cibisVQVad vnūqd̓qꝫ membrū trahit qd̓ ei cōuenit ſicut ad car-nem tꝑate cōplexionis attrahit̉ ſanguis. Ad oſſa que ſūt inteſtina qd̓ de-clinat ad frigidū ⁊ ſiccū ad cerebrū qd̓ ad frigidū ⁊ humidū. Eodē modoſuꝑfluitates trahūt vaſa q̄ illis ſunt p̄parata ſicut fel a ſanguine ſuꝑfluitatem cholericā ſplen nigram renes plegma ſiue aquoſitatē. Et habet hecvirtus tres ſedes ſtomachū ep̄ar ⁊ membra nutrieda. De duobꝰ pͥmis patet ex eſurie ⁊ ſiti. De tercio patet. qꝛ illa incarnāt nutrimētum. ⁊ ſubſerui-unt ſibi vene ⁊ arterie que ſic differūt quia vene vt inquit Albertus ſūt vieſanguinis in omnibꝰ ſanguinē habentibus. Arterie vero vocant̉ vene pul-ſabiles quaſi arte aeris vie. eo ꝙ pulſat ī eis ſpiritus aereus per cordis diaſtolem expulſus percuſſus aūt ad euentatōnem cordis attractus aut etiātentus ad formatōnem vocis.Cc iiij