Octaui libri phyſicoꝝfinitum in mouentibꝰ ⁊ motis. ergo eſt deuenire ad aliquod qd̓ mouet ſeipſum. vel qd̓ eſt oīno īmobile Minorem ph̓us declarat in fronte iſtius tex-tus inductiue. Et p̄mittit tres diuiſiones mouentiū ⁊ mobiliū ex quibꝰ illāmaiorem declarat. Prima eſt mouentiū ⁊ mobiliū quedaꝫ mouent ꝑ acci-dens ⁊ quedam per ſe. Per accidens mouent ⁊ mouent̉ que ſunt in his q̄mouent̉ vel mouēt ꝑ ſe. Et hoc ꝯtingit dupliciter. quia talia vel ſic ſunt in-mouentibꝰ ⁊ motis ꝙ nullo modo poſſunt per ſe mouere vel moueri ſicutalbedo vel muſica. vt cū dicimus muſicus ambulat. vel albꝰ lapidem pro-ijcit. Uel poſſunt mouere vel moueri per ſe ſi ſeparantur ab illis quibꝰ inſūtſicut dicimus ꝙ manus percutit vel mouet̉ in eo ꝙ ſortes ꝑcuſſit. vel mouetur ābulando. Per ſe ꝟo dicūt̉ mouere vl̓ moueri q̄ nō inſunt his q̄ ſic mo-uent et mouent̉ per ſe. neqꝫ mouent aut mouent̉. in hoc ꝙ aliqua pars eorūmouet aut mouet̉ Preponit̉ aūt per accidens ei qd̓ eſt per ſe. qꝛ quo ad nosnobis notius eſt. ⁊ ſic ꝑ abnegatōem eius quod eſt per accidēs tam in mo-uente qͣꝫ in eo qd̓ mouetur cognoſcimus qͥd ꝑ ſe mouet vel mouet̉¶ Secūda diuiſio eſt. Eoꝝ que mouent̉ ꝑ ſe alia mouent̉ a ſeipſis. ſicutanimalia. Alia ab alijs ſicut inanimata.¶ Tercia diuiſio Eorum quemouentur a ſeipſis. ⁊ etiam ab alijs. alia mouentur a natura. alia a violen-tia ⁊ extra naturam. A natura mouentur que pͥncipiuꝫ ſui motus intra ſe-habent. quia natura eſt pͥncipium ⁊ cauſa mouendi ⁊ quieſcendi. ⁊ hoc mō-quodlibet animaliū mouet̉. quia quodlibet animal mouet̉ a ſeipſo. Unde cōſiderando totū animal ꝓut cōponit̉ ex motore ⁊ mobili dicimus ꝙ animalmouet ſeipſuꝫ ⁊ naturaliter mouet ⁊ mouet̉. quia anima que mouet eſt forma ⁊ natura totius ⁊ corpus quod mouetur. hoc modo eſt perfectū ab anima ⁊ refertur ad animā mouentē. ita ꝙ naturaliter ſuſcipit motuꝫ ab ipſa.Si vero corpus conſideret̉ non in relatione ad animaꝫ ſed ad elementa exquibꝰ materialiter componitur tūc quandoqꝫ mouetur naturaliter ⁊ quandoqꝫ non. qꝛ ſi anima moueat corpus deorſum ẜm naturam elementi pre-dominantis eſt motus naturalis. ſi vero moueat ipſum contra naturā ele-menti corporalis dominantis tūc erit cū fatigatione ⁊ pena. ⁊ non erit naturalis ſed contra naturā. ſicut homo aut aliud aīal graue moueat̉ aſcēdendo.Qūo ph̓us manifeſtat vltimā diuiſionē. Sol̓o tri-QV Lpliciter. Primo in his que mouent̉ a ſeipſis. ſicut in ani-malibus. Et hoc dupliciter. ſcꝫ ẜm totū ⁊ ẜm partes. Secundū totum. qꝛtotū animal poteſt moueri violente ſiue extra naturā ⁊ poteſt moueri naturaliter. ſi mouetur ſurſum tūc ratiōe corporis abſolute conſiderati eſt motꝰviolentus. ſi vero mouet̉ deorſum eſt motus naturalis. Scd̓m partes etiāſic eſt. quia in partibꝰ animaliū ẜm ꝙ cōparantur ad elementa ex quibꝰ componūtur quādoqꝫ eſt motus violentus. qn̄qꝫ naturalis iuxta diuerſas cō-poſitiones in ſitu ſurſum ⁊ deorſum. et modos motus qui ſunt aſcenſio etdeſcenſio. ¶ Tercio manifeſtat hoc in his que mouentur ab alio in quibusph̓us primo probat licet hic vltimo ponat̉ probatio Quia terra moueturviolenter ſurſum et naturaliter drorſum. ⁊ ignis mouet̉ violēter deorſum⁊ naturaliter ſurſum.t i.