Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Octaui libri phyſicoꝝEt iſto modo mouentur naturalia poſtquam prius non mouebantur. qꝛomnia naturalia mouentur a generante preſente et non diſtante aut per accidens a remouente prohibens. ſicut mouentur omnia ſimplicia corpora q̄ſunt elementa. et quedam etiam commixta que non ſunt animata. ſicut lapides ⁊ metalla. et omnia iſta habent motores extrinſecos. talis autem nōmouet niſi motus fuerit ab alio. et ergo ſi omnia eſſent talia. tunc eſſet pro-ceſſus in infinitum. ⁊ ergo oportet ꝙ ſtetur in aliquo primo motore qui mouet ſeipſum et non mouetur ab aliqua virtute extrinſeca. Naturalia veroque mouentur a motore extrīſeco non mouentur niſi precedat alius mo-tus motum eorum. et ſic non habet inſtantiam hoc quod dictum eſt ſimo-tus incepiſſet abſolute. ꝙ motus eſſet ante primum motum. hec em̄ om̄iamouentur a generantibꝰ vel remouentibꝰ impedimenta motum prohibentia. et illa generantia ⁊ remouentia impedimenta etiam remouentur. ⁊ tan-dem ſtat illud in primo motu qui acceſſu ⁊ receſſu mouet omnia huiuſmo-di. ſicut poſtea patebit.Que eſt queſtio quaꝫ phyloſophus mouet in hoc locoQul̓. L Solutio eſt iſta. Si primus motor eſt ille cuius mo-tus eſt perpetuus. ⁊ ipſe mouet om̄es motores extrinſecos motu ſuo qua-re aliquid talium motorum a motore extrinſeco mouetur quandoqꝫ ⁊ quieſcit quandoqꝫ. cum tamen motor primus qui mouet omnes illos moto-res ſemper moueat. Solutio. hec ratio nihil facit contra dicentes motuꝫ pͥ-mum eſſe perpetuum. ſed potius inuenit vnam cōmunem dubitationeꝫ dicentibus motum eſſe perpetuum ⁊ non eſſe perpetuum. que cōmunis du-bitatio eſt quare quedam ſemper mouentur ſicut factunt corpora celeſtia. ⁊quedam ſemper quieſcant. ſicut centruꝫ totius ſphere quod eſt terra. ⁊ quedam aliquando mouentur ⁊ aliquando quieſcunt. ſicut intermedia inter celum ⁊ terram. cum tamen motor primus qui mouet omnes motores ſemper moueat ⁊ ſemper moueatur. Et hec preſens queſtio ad longū ſolueturin ſequenti tractatu.Quomō ſoluit phyloſophus terciam rationem in quaQVV LLratione dictum fuit ꝙ animal aliquando de nouo moue-tur abſqꝫ eo ꝙ motum ab extrinſeco moueat. inquantum videlicet oculariter videmus ꝙ animal quieſcens prius poſt hoc vadit ita ꝙ nihil exteriusipſum mouere videtur Solutio eſt ꝙ falſum eſt quod aſſumitur. quia inmicrocoſmo. id eſt in minori mūdo non incipit motus niſi precedat etiammotus alius. Quia manifeſtum eſt ſemper in animali aliquid naturaliummoueri. ſicut calor naturalis qui ſemper agit viuente animali. ⁊ calore am-plius non agente inducitur mors. Calor autem talis multarum eſt indi-gentiarum cauſa. ſicut famis. ſitis. loci calidioris vel frigidioris motus velquietis. vel fomentorum. vel extinguentium. vel refrigerantium ipſum. etille indigentie mouent phantaſiam ⁊ appetitum animalis. et appetitus illevlterius mouet animal vt ẜm locum moueatur. et ideo quo ad hoc patꝫ ꝙfalſum eſt ꝙ talia non habent motorem extrinſecum qui moueat ea. Quias iij