Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tōpicoꝝ

Eodem mō reſpiciēdo in locū a corruptōe ſic ſi corruptio ꝑ definitōem eſt diſſolutio ſb̓n̄e corrūꝑe erit diſſoluere ſb̓n̄am a ꝯiugatis ⁊ caſibꝰ ⁊ erit corruptū aliqͥd facerediſſolutū facere. Et ſi corruptm̄ erit diſſolitm̄ ſb̓n̄e. tunccorruptio erit diſſolutio ſb̓ne. Eodē mō eſt in alijs ꝓpt̓qd̓ vnoquoqꝫ taliū ſumpto ⁊ oīa reliqͣ illi ꝯiugata cōcedunt̉ ⁊ ſi vnū iſit vt definitio. alia vt definitōes inerunt.Ex ſil̓ibus ſe hn̄tibꝰ īuicē. nā ſi ſalubre effectiuū ſaītatis. ⁊ euechiuū effectm̄ euechieerit ⁊ iuuatm̄ effectiuū boni. Nā ſil̓r vnūqd̓qꝫ eoꝝ que dcā ſunt ad ꝓpriū finē ſe hn̄t. quare ſi vnꝰ eoꝝ definitio ē effectiuū eē finis ⁊ reliquū. ſic erit definitio ſinguliHic ponit vnā ꝯſideratōem q̄ ſumit̉ penes locū a proportione dicēs ꝯſiderandū ē in ſil̓r ſe hn̄tibꝰ ẜm ꝓportōeꝫad inuicē. vt ſi ſalubre eſt effectm̄ ſaītatis ẜm hītudinemcauſe efficiētis ſeqͥtur ꝙ ſil̓r euechiū eſt effectm̄ euechieet iuuatm̄ erit effectm̄ boni. hec em̄ oīa ſil̓r ſe hn̄t ad inuicē ẜm habitudīem eiuſdē cāe efficientis. Quia vnūqd̓qꝫdictoꝝ ſil̓r ſe hꝫ ad finē intentū in ip̄is. ⁊ ideo ſi vniꝰ eoreſt definitio effectiuū eſſe ꝓprij finis. etiā reliquoꝝ ſingulorum ſic erit definitioAmpliꝰ ex magis ⁊ ſil̓r quotiēs ꝯtīgit cōſtruere duo ad duo cōꝑantē. vt ſi magis hͦilliꝰ qͣꝫ hͦ illiꝰ definitio. hec minꝰ definitio eſt.et hͦ magis ⁊ hͦ ſil̓r illiꝰ Si altera alteri. ⁊ reliqua reliq̄. Una āt definitōe ad duas ꝯꝑataaut duabꝰ definitōibꝰ ad vnaꝫ. nihil vꝫ q̄ exmagis ꝯſideratio. naꝫ neqꝫ vna duaꝝ. neqꝫduas eiuſdē definitōes poſſibile eſt eē Sūtaūt ⁊ oportuniſſimi locoꝝ qͥ dicti ſtꝭ ⁊ qͥ excaſibꝰ ⁊ qͥ ex ꝯiugatis. Quare oꝫ maxīe cōtinere ⁊ ꝓmptos hr̄e hos vtiliſſimi em̄ ad plura ⁊ alioꝝ āt eos qͥ maxīe ſunt cōes. nam iſtimaxime reliquoꝝ oꝑatiui vt inſpicere in ſingularibꝰ ⁊ ſpēbus ꝯſiderare ſi ꝯueīat definitio. eo ꝙ vniuoca ē ſpēs. Eſt h̓ āt locꝰ vtilisad eos qͥ ponūt formas eē ſicut priꝰ dcm̄ eſtHic ph̓s docet quō inſpiciēdo ad locū a mīore ꝯſtruitur definitio ex hoc ꝙ eſt magis ⁊ minꝰ videri ineē. dicēspͥmo ꝙ ꝓpoſitis duobꝰ definitis. ⁊ duabꝰ definitōibus. qͣrum vna magis videt̉ eē definitio vniꝰ qͣꝫ altera alteriꝰcōſiderandū eſt ſi illa que minꝰ videt̉ eē definitio ſit definitio illiꝰ cuiꝰ minus videʳ eſſe definitio. qꝛ ſi ſic tūc ſeqͥt̉ꝙ illa q̄ magis videt̉ eē definitio erit vera definitio Eteodē mō poſſumꝰ iſtud videre ꝑ locū a ſil̓i. Si aūt hͦ videtur eē huiꝰ definitio. ⁊ illd̓ illiꝰ tūc ſi hoc eſt definitio huiꝰillud erit definitio illiꝰ. qꝛ ſil̓iū ſil̓e eſt iudiciū. vt inqͥt boetius. Iſtud āt nihil valet ad ꝓpoſitū. vt dicit ph̓s ſi vnadefinitio cōꝑet̉ ad duo definita. nec etꝭ vꝫ ſi due definitiones ꝯꝑent̉ ad vnū ſil̓r ſiue ẜm ſil̓itudīem ex magꝭ ⁊ minus fcā ꝯſideratōe Cꝰ rō ē. qꝛ nec poſſibile ē vnā definitōnē eē duoꝝ nec duas definitōnes vniꝰ definiti. loci aūtdicti ſtꝭ a ꝯiugatis caſibꝰ. ꝓportōe. ſil̓i. ⁊ a magis ad minus ſtꝭ oēs oportuniſſimi ad ꝯſtruēdū facilit̓ definitōeꝫ.et iō maxīe memorie ꝯmēdādi ſtꝭ ⁊ oꝫ eos ꝑ exercitatōe

habere ꝑatos. eo ꝙ vtiliſſimi ſunt ad plura problemataOportet tn̄ etiā ꝑatos habere locos illos qͥ maxīe ſuntcōes ſiue ad plura valētes qͣles ſtꝭ loci extrīſeci. eo ꝙ illiplꝰ qͣꝫ reliqͥ maxīe ſunt oꝑatiui multaꝝ ꝯcluſionū. Exēⁿeſt vt īſpicere in ſingularibꝰ vtꝝ om̄ibꝰ ꝯueīat definitio.qꝛ ſpēs vniuoce p̄dicat̉ de oībus indīduis. ⁊ hic locusmaxīe eſt vtil̓ ad eos .i. ꝯtra eos qͥ ponunt formas ſeꝑatas iuxta modū ſuꝑiꝰ dcm̄. tūc em̄ vniuoce nō pn̄t ſpēruꝫrōnes ſingularibꝰ adaptari. qꝛ qd̓ eſt ſeꝑatū a ſingulariet nō in ſingulari nō p̄t de eo p̄dicari. eo ꝙ dici de p̄ſupponit ſemꝑ eſſe in ſibi cōformeAmpliꝰ ſi trāſferēs dixit nomē aūt ſi ideꝫde eodē p̄dicauit vt diuerſum. ⁊ ſi qͥs aliꝰ cōmunis ⁊ oꝑatiuus locorumHic ponit ſcd̓am ꝯſideratōem dicēs. ꝯſiderandū ē diligēter ſi aliqͥs in definitōe trāſferat nomē in aliud. ⁊ ſiidē de eodē vt diuerſum p̄dicauit. ⁊ ſil̓r ſi qͥs aliꝰlocꝰ oꝑatiuus ⁊ effectiuꝰ ē illū em̄ ſꝑ oꝫ hr̄e ꝓximū ad diſputāteꝫet p̄cipue ad ꝓblema definitōis ad qd̓ oīa alia reducūt̉et ſunt elementa vel elementaliter ſe habent. qꝛ ex his inplures abundabit ſyllogiſmos.Qm̄ aūt difficiliꝰ eſt ꝯſtruere qͣꝫ deſtrueredefinitōem ex his q̄ poſt hec dicūtur manifeſtū. nā noſſe eā ⁊ ſumere ab interrogātibꝰhmōi ꝓpōnes nō facile ſatis. vt qm̄ eoꝝ q̄ ſtꝭin aſſignata definitōe hͦ qͥdem ē genꝰ. id ꝟ̓odrn̄a. Et qm̄ in eo ꝙ qͥd eſt genꝰ tm̄ ⁊ drn̄epredicant̉. ſine his impoſſibile ē fieri ſyll̓m.nā ſi q̄dā ⁊ alia in eo ꝙ qͥd eſt de re p̄dicāturincertū vtꝝ q̄ dcā eſt. aut alia eiꝰ definitio ē.eo ꝙ definitio eſt orō quid eſt eē ſignificans.palā ⁊ ex his. faciliꝰ em̄ vnū ꝯcludere qͣꝫ pl̓aergo ⁊ interimēti quidē ſufficit ad vnū argumētari. vn̄ em̄ quidlibet deſtruētes interimtes erimꝰ definitōes. Cōſtruēti aūt oīa nccēeſt ꝯueīre qm̄ inſunt q̄ in definitōe ſunt.Iſtud eſt tertiū capl̓m ⁊ vltimū in qͦ poſtqͣꝫ determīauit de ꝓblematibꝰ ſinguloꝝ p̄dicatoꝝ ẜꝫ ſe. cōꝑat ea adinuicē penes facilitatē ⁊ difficultatē ꝯſtruēdi ⁊ deſtruendi. Et diuidit̉ in duo. qꝛ pͥmo facit hoc d̓ qͦlibꝫ ẜm ſe. ſecūdo ꝯꝑando ea ad inuicē. Primo igit̉ videndū eſt dedefinitōe. ſcd̓o de ꝓprio. tertio de gn̄e. quarto de accn̄te.Circa pͥmū ph̓us on̄dit difficultatē ꝯſtruēdi ꝓblemadefinitōis. ſcd̓o facilitatē deſtruēdi ip̄m. Quo ad pͥmuꝫdicit ꝙ difficiliꝰ ē ꝯſtruere qͣꝫ deſtruere ꝓblema definitionis ſiue definitōem. ⁊ hoc erit manifeſtū ꝑ ea q̄ poſteriꝰdicent̉. Quia noſcere definitōem ꝑfecte ⁊ ſumere eā qͣſicōceſſam ab interrogātibꝰ ſiue opponētibꝰ nō eſt ſatꝭ facile. eo ꝙ multa valde reqͥrunt̉ ad definitōem ꝯſtruēdaꝫExemplū eſt. vt difficile ē ſcire an hoc ſit vt genus ⁊ reliquum vt drn̄a. ⁊ ꝙ iſta p̄dicant̉ de definito in quid. ⁊ ꝙſine his impoſſibile eſt fieri ſyllogiſmū ⁊ ꝓblematis definitionis termīatōeꝫ. ⁊ ſi q̄dā alia p̄dicant̉ de definitoin eo ꝙ qͥd eſt incertū eſt. vtꝝ definitio que fcā eſt ex hocgenere ⁊ hac drn̄a. vel alia q̄ fit ex alijs q̄ de definito ī eoꝙ qͥd eſt p̄dicant̉ ſit vera definitio. eo ꝙ definitio ē orōquid eſt eſſe rei ſignificās ⁊ hoc habet ex ſuis ꝯponētibus