Tōpicoꝝ
vt aīal dicitur viſibue vel ſenſibile ẜm genus. nā nō niſiẜm quid ſiue ẜm ꝑtem aīal ſenſibile vl̓ viſibile d̓r. Quiaẜm corpus ſolum eſt ſenſibile vl̓ viſibile aīal. ⁊ nō ẜꝫ totum. quo aīal eſt aīal. ⁊ᶻ iō ſenſibile vel viſibile nō ē genLatet em̄ qn̄qꝫ ⁊ totū in partē ponentesvt aīal corpus ſenſibile. nullo em̄ modo ꝑsde toto p̄dicatur. quare non erit corpus genus animalis eo ꝙ ꝑs eſtHic ph̓s ponit aliā ꝯſiderationē dicens qͥ ponit ꝑteꝫintegralem eſſe genꝰ ſui totiꝰ male ponit. id eſt qͥ poīt t̓minū ſignificātem ꝑtē integralem eſſe genꝰ termini ſignificātis totū integrale. male ponit ſicut patet de his qͥ ponunt aīal eē corpus ſenſibile. nullo eī modo ꝑs de totop̄dicat̉. ſiue de ſpē ꝓpt̓ qd̓ corpus non eſt genꝰ aīal̓. eo ꝙeſt ꝑs material̓. Hoc tn̄ qd̓ dctm̄ eſt nō eſt ītelligendū decorꝑe abſtracto ab hͦ vel illo. qd̓ ponitur a porphirio immediate ſb̓ ſubn̄a. ſꝫ de corꝑe ꝑticulari qd̓ ſentitur.Uidendū aūt ſi quid vituꝑabiliū aut fugiendoꝝ ī potentiā. aut poſſibile poſuit vt ſophiſta vel detractorē vl̓ latronē eum qͥ valetlatenter extranea furari. Nemo em̄ p̄dictoꝝin eo ꝙ poſſit aliquid hoꝝ talis dicitur. poteſt ei ⁊ deus ⁊ ſtudioſus praua agere ſꝫ nonſunt hmōi. Nā oēs praui ẜm appetitū dicūt̉.Hic ꝯſequent̓ ph̓s ponit ꝯſiderationes īſpiciendo naturalia cū moralibus. Prima ē ſi quis dicat potentiāvel poſſibile eē genus vituꝑabiliū ⁊ fugiendoꝝ aliquoꝝmale ponit. qꝛ potentia agendi vituꝑabile nō eſt vituꝑabilis. nec de vituꝑabili eſſentialit̓ p̄dicat̉ vt genus. ſicſophiſtā detractorē l̓ latronē dicēs qui vꝫ hͦ eſt p̄t latemextranea furari peccat Qꝛ nō dicūtur p̄dicti tales qꝛ hn̄tpotentiā aliquid talium faciendi. ſꝫ potiꝰ ab actu. Quiaa potentia q̄ ante actū eſt ⁊ non ꝯiuncta actui non nccārio aliquis bonus vel malus in aliquo oꝑabili dicitur. ſꝫpotius ab actu vt dicitur nono metaphyſice. Et huiusratio eſt quia ſi a potentia aꝑandi diceretur aliquis vituꝑabilis vt a potentia furandi vel detrahendi fur vl̓ detractor tunc deus ⁊ ſtudioſus poſſent dici tales. quia potentiam habent qd̓ tn̄ falſum eſt. qꝛ omnes dicūtur: praui ẜm appetitum actualem pͣuitatis. ⁊ non ẜm potentiaꝫfaciendi pͣuitatem. ⁊ ſic dicimus ſophiſtam qͥ decipit inverbis detractorem zuzurratorem ad alicuius iufamiālatronē aūt qͥ vias obſidet. ⁊ furem a furuo ꝑu ī fine qd̓idem eſt qd̓ obſcuro ⁊ eſt grecū. licet erronee ꝯmunit̓ furdicatur a furno ꝑ n. Studioſus ẜꝫ aliā expōnē vocat̉ hicdeus ẜꝫ definitōeꝫ deoꝝ. qͥ nihil pͣuū velle p̄t. qꝛ pͣuū velleeſt īpotentia. nō āt potentia. ſtudioſus āt d̓r qͥ īmobilitate ſue honeſtatis nihil pͥuſi vult ẜm actum. poteſt tamenpraua agere eo ꝙ omne creatum ẜm damaſcenuꝫ ē mutabile ẜm electionem ⁊ voluntatemAmplius omnis poteſtas eoꝝ eſt q̄ ſunteligenda. Nam prauoꝝ poteſtates eligendeeo ꝙ deum aliquē ⁊ ſtudioſuꝫ habere eas dicimus. Poſſunt eī praua agere. Quare nullius vituꝑabilis erit poteſtas. Si aūt non.accidet vituꝑabilium quid eligendum eſſe.
erit em̄ q̄dam poteſtas vituꝑabilisHic ponit ſcd̓am ꝯſiderationē pͥorem ꝯfirmātem dicens ſi quis ponat poſſe vel poteſtatem genꝰ alicuius eligibilis male aſſignatum eſt. Quia omnis poteſtas ſiuefacultas aliquid faciendi eſt de numero eoꝝ q̄ ſunt eligēda eo ꝙ poteſtas benefaciendi ⁊ malefaciendi eſt eademnumero in radicali pͥncipio rationis. quia ꝑ hͦ differt ratio a natura vt dicitur ſcd̓o perihermenias. quia potētiarationalis poteſt ad oppoſita. naturalis vero non hͦ mōpoteſtates eligendi pͣua eligende ſunt non inqͣꝫtū pͣuoꝝſed ẜm ꝙ ſunt de ꝑfectione poteſtatis agendi in rationali natura. ſic em̄ dij ⁊ ſtudioſi p̄ua agere poſſunt. hͦ eſt tales habent poteſtates qͥbus aliqn̄ poſſunt agere praua. hͦem̄ eſt de ꝯmendatione boni ꝙ benefaciat non ex neceſſitate ſed cum poſſit pͣua agere. Un̄ poteſtas pͣue agendiſignum eſt in bonis ꝙ libere agūt bonum. ⁊ ſic ſtꝭ ꝯmendabiles poteſtates ille eo ꝙ agunt bona. Peccāt ergo illi qͥ aliquid actu vituꝑabilium vt ſpēm in poteſtatē faciendi tanqͣꝫ in genus ponunt: ꝓpter qd̓ mullius ẜꝫ actum⁊ ſpeciem vituꝑabilis erit poteſtas faciendi illud genusAlia āt ratio qua confirmat̉ qd̓ dictum eſt deducēsad impoſſibile eſt iſta. qꝛ ſi non dicatur eo modo quo dictum eſt ſed ꝙ poteſtas faciendi aliquid ſit genus alicuius ẜm actum ⁊ ſpēm vituꝑabilis. tunc ſequit̉ quiddamvituꝑabiliū eſſe eligēdū. qꝛ poteſtas faciēdi eſt eligenda.ergo poteſtas faciendi erit ẜm hͦ vituꝑabilium. qꝛ genꝰ eqd̓ ē vituꝑabile vl̓r ẜꝫ totū ābitū ſue cōitatꝭ ē vituꝑabileEt ſi quid ꝓpter ſe honorabiliū vl̓ eligibilium ī poteſtatem vel poſſibile l̓ effectm̄ pofuit. Nam oīs poteſtas ⁊ om̄e poſſibile l̓ effectm̄ ꝓpter aliud eligendum.Hic ph̓s ponit aliā ꝯſiderationē dicēs ꝙ idē peccatūaccidit ſi quis poſuerit potentiā int̓ paſſibilitatē ꝓ genere ꝑ ſe honorabilis male ponit ꝓpter hͦ. qꝛ om̄is poteſtasvel poſſibile vl̓effectiuū ordinat̉ ad aliquid. puta ad actum. ſed ꝑ ſe honorabile ad nihil ordinatur. ⁊ ſic qd̓ eſteligibile ꝓpter aliud non poteſt eſſe genus eius qd̓ eſtꝓpter ſe eligibile vel honorabile.Aut ſi quid eoꝝ q̄ ſunt in duobus generibus vel pluribus in alteꝝ poſuit. Quedaꝫ eīnon eſt in vnū genus ponere. vt ſeductorē ⁊detractorē. Neqꝫ eī qͥ appetit īpoſſibilia īpotēs āt neqꝫ qͥ poteſt. nō appetens autē detractor vel ſeductor eſt. ſed qͥ hec vtraqꝫ habet.Quare non ponendum in vnum genus. ſedin vtraqꝫ que dicta ſuntHic philoſophus ponit aliam ꝯſiderationem dicēsſi aliqͥd ī moralibꝰ p̄cipue ī duobꝰ l̓ pl̓ibꝰ gn̄ibꝰ ponat̉ incōueīens ē ꝙ vnū illoꝝ ponat̉ ꝓ gn̄e. ⁊ gͦ ſi ſibi aſſignet̉vnū geꝰ ſimpl̓x mala ē aſſignaº. qꝛ tal̓ geꝑfectio ī duobꝰ.ꝯſiſtit. Exᵐ ē vt ſeductor ⁊ detractor dicunt̉ qͥ talia malapn̄t. ⁊ appetūt. vn̄ potēs n̄ appetēs. l̓ appetēs n̄potēs n̄ d̓rſeductor l̓ detractor. eo ꝙ ad rōes illoꝝ ꝑtinꝫ actus volūtatis ⁊ potentia executiua. ⁊ ergo pro genere non eſt ponendum alterum illorum ſcilicet vel potentia vel appetitus. ſed vtrumqꝫ hoc eſt poteſtas cum actu appetitus cōiuncta. Ex iſta nihilominꝰ cōſiderationē nō ſeqͥt̉ ꝙ ph̓s