Tōpicoꝝ
tm̄ ẜm pͥmū modum pͥus dcm̄. puta ſi ſcibile ſit anima.vel homo ſciens Iſta ergo trimēbri diuiſione ſtantepſiderandū eſt ſi aliquis ponat in gn̄e illud relatm̄ huiꝰde aliquo trium mēbroꝝ qd̓ non eſt huiꝰ in veritate. tūcinteremptuꝫ eſt genꝰ. ⁊ non eſt genꝰ qd̓ pro gn̄e eſt aſſignatū. Huiꝰ eſt exᵐ ſi aliqͥs ẜm genꝰ dixerit memoriam eēmāſionem. ſic ꝙ manſio genꝰ ſit memorie. eo ꝙ ſicꝭdicitdamaſcenꝰ memoria eſt māſio ſcibilium ſpēꝝ ⁊ reſeruatōOm̄is em̄ manſio ꝓprie eſt ī manēte ſiue in eo qd̓ ma-net. q̄ manſio nihil aliud eſt niſi mora manentꝭ ⁊ eſt māſio circa illud qd̓ manet. Tūc em̄ manſio alicuius eſt vtmanētis ꝓpter qd̓ etiam ſcīe manſio eſt in ſcīa ſicut inſubiecto. ergo memoria q̄ ſpecies eſt huius generis qd̓manſio. erit in ſcientia. quia memoria ꝑ definitionem ēmanſio ſcientie. Hoc autem nō contīgit ꝙ memoria ſitin ſcientia ſicut in ſubiecto. Om̄is em̄ memoria ē in aīavt in ſubiecto. ergo manſio nō eſt genꝰ memorie Cōſiderādum autē eſt ꝙ māſio ꝓprie eſt manentꝭ ⁊ ſecūdario eſt genus eiꝰ in qͦ eſt māſio manentꝭ. ſicꝭ etiā circunſcriptio eſt etiā actꝰ circūſcribētis. ⁊ circūſcripti. hoc aūtin manſione magꝭeſt euidēs. qꝛ māſio non eſt niſi continuata mora manentis in eo in quo manet.Eſt aūt qui dictus eſt locus ⁊ ad accidēscōis. nihil em̄ differt memorie genus māſionem dicere aut accidere confiteri ei hoc. Nāſi quolibet modo eſt memoria manſio ſcientie. eadem aptabitur de ea ratioHic extendit p̄dictam conſideratōnē ad ꝓblema ſimplicis inherentie. volens ꝙ p̄dictus locus ſiue ꝯſideratōextendit ſe ad alia ꝓblemata. Quia ſint duo q̄ non inſūteidem ſubiecto ẜm p̄dicationem ſequitur ꝙ nec vnū eorum p̄dicabitur de alio. quēadmodū nec genꝰ eiꝰ. Quiain ꝓpoſito nihil refert dicere memorie genꝰ eſſe manſionem. aut ꝙ accidit memorie māſionem eſſe ita ꝙ īſit ſibi māſio. Quia quolibet duoꝝ mōꝝ memoria eſt māſioſcīe ſiue vt genꝰ ſiue accidens. Eadem ratio conſideratōnis deſtructīe aptabit̉. Quia īterimit̉ qd̓ nō inē vt genꝰ⁊ etꝭ qd̓ non ineſt ſimpliciter qd̓ conuenit accidenti cuiꝰineſſe eſt ineſſe.Rurſū ſi habitū in actū poſuit aut actū in habitū. vt ſenſum motū ꝑ corꝑNā ſenſus habitꝰ. motꝰ aūt actꝰ. ſil̓rautem ⁊ ſi memoriam habitum cōtentiuū opinionis dixit. Nam nulla memoria habitꝰſed magis actꝰ. Peccant autem ⁊ qͥ habituꝫin conſequentem potentiam ordinant vt māſuetudinem abſtinētiam ire ⁊ fortitudinem ⁊iuſtitiā timoꝝ ⁊ lucroꝝ. Nā fortꝭ ⁊ mitꝭ qͥ nōpatit̉ d̓r abſtinēs āt qͥ patit̉ ⁊ nō deduciturfortaſſe igit̉ ſeqͥt̉ pon̄a vtrūqꝫ tal̓ vt ſi paſſusfuerit ſe nō deduci. ſꝫ tenere. n̄ tn̄ hoc ē. hūcquidē fortē. illū autem mitem eſſe. ſed omninō nihil pati ab huiuſmodiIſte eſt ſcd̓s tractatus huius quarti. In quo phi-
loſophus docet terminare ꝓblema de genere non ꝯtracto ad materiaꝫ naturalem ſiue moralem. Et pͥº ponit̉ꝯſiderationes ſumptas ab habitu actu ⁊ potentia queſunt in anima Eſt igitur pͥma ꝯſideratio de genere cōtracto ad materiam moralem iſta. Si in aſſignando genus ſpeciei aſſignate. habitum qui eſt ſpecies in actuꝫ poſuit vt in ꝓprium genꝰ. aut ecōuerſo actū poſuit in habitum vt in genꝰ male aſſignauit genus ⁊ ītelligit ꝑ habitum actuꝫ pͥmū. ⁊ ꝑ actuꝫ. actū ſcd̓m. Exᵐ eſt vt ſi qͥs ſenſum ẜm habitum dixit eē motum ꝑ corpus. talis maleaſſignauit genus quia ſenſus eſt habitꝰ ſiue potentia habitualis naturali habitu ꝑfecta. motꝰ vero eſt actus veloꝑatio ⁊ ſic ſpēs eſſet in gne qͣlitatis ⁊ genꝰ in gn̄e actionis qd̓ eē non poteſt. Quia diuerſoꝝ gn̄m non ſb̓alternatim poſitoꝝ diuerſe ſtꝭſpēs ⁊ drn̄e. Et eodem mō peccauit ſi memoriam actum ſiue oꝑatōem dixit eſſe habituꝫꝯtentiuum ſiue ꝯſeruatm̄ opinionis ſiue ꝑ opinionē aſſignatoꝝ. nā nulla memoria habitꝰ. ſed magꝭ actꝰ eſt. ſicem̄ ſpeciem q̄ eſt actus poſuit in genꝰ qd̓ eſt habitꝰ. ⁊ ſic genus qualitatis erit genꝰ ſpeciet q̄ eſt de p̄dicamento actōnis. ⁊ ſequit̉ idem īcōueniens qd̓ pͥus cōtra ſcd̓am regulam an̄p̄dicamentalē. Oꝛ āt dcm̄ ē memoriā ſꝑ eē actum⁊ nō hītū ẜm. Albertū dꝫ intelligi de memoria aīe rōnal̓q̄ non poteſt eſſe potentia ſiue ꝑs aīe rationalis. ſꝫ eſt actus eius ẜm ꝯuerſionem rationis vel intellectus ad eaque ſunt in memoria q̄ eſt ꝑs anime ſenſibilis. ⁊ hec conuerſio eſt reminiſcētie q̄ eſt aīe rōnal̓ actꝰ. peccāt autē hͦpeccato illi qͥ hītū id ē ſpēꝫ q̄ d̓t habitum. ordināt in ꝯn̄teꝫpotentiam ſicut in genus male in hoc genus aſſignātesſicut qui manſuetudinē tanqͣꝫ ſpeciem aſſignatam ordinant in abſtinentiam ire. ſicut genꝰ. cum non ſit genus.ſꝫ conſequens ad genus eius. ⁊ peccant ſimiliter qui dicunt fortitudinem eſſe abſtinentiam ſuꝑfluoꝝ timoꝝ. etiuſtitiam abſtinentiam lucroꝝ q̄ ſunt minus accipere indampnis ⁊ plus in lucris hec em̄ vt dicit philoſophusin quīto ethicoꝝ conſequuntur fortitudinem ⁊ iuſtitiaꝫ⁊ non ſunt quid de ratione iſtarum virtutum ſicut geꝰ.⁊ ideo philoſophus in libro de bonis laudabilibus diſtīguit conſequentia a virtutibus ⁊ oꝑibus virtutū. ꝓbatio autem eorum q̄ dicta ſunt in exemplis eſt qꝛ fortis ⁊mitis eſt qui non patitur. ⁊ ideo abſtinentia ire ⁊ paſſionis conſequuntur fortem vt ꝓprium accidēs. Abſtinēsautem eſt qͥ eſt continens vt in ſeptimo ethicoꝝ vocat̉qͥ patitur ⁊ ſentit illicitas paſſiones. ſed non deducitura mente. ⁊ menſura recta ꝑ vim paſſionis. ꝓpter qd̓ abſtinens ſiue ꝯtinēs ab ira nō eſt genꝰ mitꝭ ⁊ fortꝭ. mitꝭ em̄eſt qui neqꝫ ſua ira aliquē ꝓuocat. neqꝫ aliena ira ꝓuocat̉. Fortꝭ ꝟo ē qͥ nō ſentit ꝑicula ꝑfectōne v̓tutꝭ. Iuſtꝰeſt quem non mouēt illicita lucra. Continēs ſiue abſtinens in omnibus his eſt qui ſentit qͥdem patiendo ml̓tum. ſed paſſionibus non deducitur a dictamine rctē rationis ⁊ menſura ꝓpt̓ qd̓ tal̓ abſtinentia ſiue ꝯtinētia abactu ⁊ nō apaſſione īꝑfecta ꝟtus a ph̓o vocatur. ⁊ qͣꝫuꝭſit īꝑfecta non habendo modum virtutis ī hͦ ꝙ ipō gaudeat abſtinens. tamen generalis eſt membrorum continentia ab omnibus illatis ne in illicitum ꝓrumpat. etſic a meta mentis in concupiſcentie vel paſſionis alterius actum. ⁊ ꝓpter hoc forte ſequitur potentia ſiue facultas talis vtrunqꝫ dictorum ſcilicet mitem ⁊ fortē. vt ſcꝫſi paſſa fuerit motu paſſiōis ad illicitū mouētꝭ ꝙ n̄ deducat̉. ſꝫ teneat ſe ⁊ mēbra. ne ꝑficiāt̉ ī oꝑe illicito qd̓ patit̉