Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quartus liber

eſt Nā ſiue omni videatur ineſſe ſiue nulli ml̓ta ꝓferēti ꝓbādū vniuerſal̓r ꝯfiteri. aut ferreinſtantiam in aliquo non ſitHic. p. on̄dit quō ad t̓minādū ꝓblema indefinitū vtileēinſpicere ad īferiora ſubiecti. qꝛ ſi illis ineſt vel ſaltē aliqͥhꝰ ꝯſtruit̉ ꝓblema indefinitū Scd̓o et vtile eſt inſpicerein generibꝰ p̄dicati in qͦꝝ aliquo p̄dicatū ꝯtinet̉. ⁊ vidēdum ad ſpēs p̄dicati ſi fuerit genꝰ ſi aliqua ſpēꝝ p̄dicatiineſt ſubiecto ꝯſtructū eſt ꝓblema ſi nulla deſtructū eſtAmplius in quibꝰ eſt aut ſpecie aut numero determinare accn̄s. ꝑſpiciendū ſi nullumhoꝝ ineſt. vt quoniā tempꝰ non mouet̉. nec ēmotus ānumerādi quot ſunt ſpecies motusNam ſi nihil hoꝝ ineſt tempori. manifeſtuꝫqm̄ non mouet̉ nec eſt motus. Sil̓r aūt ⁊ qm̄aīa nō eſt nūerus diuidēti qm̄ om̄is nūerusaut abundans aut ꝑfectus. Nam ſi animaneqꝫ abundans neqꝫ ꝑfectū palā qm̄ nō eſtnūerꝰ. gͦ ad accn̄s ꝑ hmōi ⁊ ſic argumētāduꝫHic docꝫ īſpicere ad ꝯtenta ſb̓ p̄dicato accn̄li. Dicēs ſi p̄dicatū fuerit t̓minꝰ accn̄l̓ etꝭ ſi eſt genꝰ. inſpiciendū eſt adſuas ſpēs. ⁊ ſi nulla illaꝝ īeſt ſb̓cto deſtruēdū ē ꝓblema ⁊de hͦ exēplificat. vt ſi velimꝰ ꝓbare ꝙ tēpꝰ non mouet̉ neceſt motꝰ vt quidā dixerūt. vidēdū eſt opponēti de ſpēbusmotꝰ q̄ ſtꝭlatio alteratio dīnutio augmētatio. ⁊ ſi tēpꝰ ēaliquid illoꝝ tūc tempꝰ eſt motꝰ. ſi no. non. Iliud exᵐ ſivelimꝰ videre an aīa ſit nūerus. ſicꝭ dixit plato opponētvalet diuidere numeꝝ in ſpēs ſuas in quibꝰ oīs numerꝰꝯtinet̉. ⁊ qm̄ oīs numerꝰ aut abundās. aut ꝑfectus. autdiminutꝰ eſt. ſi anima non eſt aliquis iſtoꝝ manifeſtumeſt ꝙ non eſt numerus. ⁊ ſic erit int̓emptum ꝓblema: ꝓblema igitur de p̄dicato qd̓ eſt accidens ꝑ hmōi locosvt dcm̄ eſt ⁊ ex ſil̓ibus his erit argumentandumCirca textum expoſitū ſūt dubia.Primū eſt. ꝓpt̓ quid philoſophꝰ ſpēalit̓ docet t̓minareꝓblema ꝑticulare cū tn̄ ꝯtineat̉ ſub vl̓i Soº Alb̓ti qͣꝫuis ī diſcurſu ſyllogiſtico ꝯp̄hendit̉ ſb̓ ꝑticulari īdefinitūtū in ꝓblemātibꝰ ſpēalem hꝫ t̓mīatōeꝫ. qꝛ ī hoc differt a jticulari ꝙ ꝑticulare d̓r eſſe det̓mīatū ẜm eſſe. ⁊ rōeꝫ ⁊ ſignū. indefinitū aūt īdet̓mīatū in ꝑte ẜm rem. ſꝫ non ẜm rationem q̄ ſigno determinetur. ⁊ qꝛ hoc modo differūt. habent etiam differentes terminationes.Secūdum dubium eſtUtꝝ ꝓblema ꝑticulare ⁊ vl̓e t̓mināt̉ eiſdē locꝭ ſicꝭ d̓t. p. ītextu Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ oppoſita nō hn̄t t̓mīari eiſdeꝫlocꝭ ẜ ꝓblemata vl̓ia ⁊ ꝑticularia ſtꝭ oppoſita. gͦ nō t̓mi-nāt̉ eiſdē locꝭ ſiue ꝯſideratōnibꝰ Scd̓o locꝰ a ꝑtibus īqͣꝫtitate vꝫ adt̓minādū vl̓. ⁊ tn̄ nō vꝫ ad t̓mīandū ꝑticulare. ꝓ¬̓ qꝛ ī ipō arguit̉ a ꝑtibꝰ ad vl̓ ⁊ nō ad ꝑticulareTertio Solū vl̓iuꝫ ē ſcīa. ſꝫ loci dialecticidat̉ ad t̓mīa-duꝫ ꝓblemā. igit̉ nulla ſtꝭ ꝑticularia t̓mīabilia. Soſic. vt exēplarit̓ in textu on̄ſuꝫ fuit. Et pꝫ ꝑ locū a totōiqͣꝫtitate ad ſuas ꝑtes. Ad obiecta ī oppoᵐ. Ad pͥᵐ eſtdd̓ꝫ licꝫ ꝓblema vl̓e ⁊ ꝑticulare opponāt̉ material̓r ⁊ exꝑte qͣꝫtitatꝭ. nō tn̄ formal̓r ex ꝑte qͣlitatꝭ. etꝭ pn̄t formalit̓accepta ẜꝫ rōeꝫ vl̓is ⁊ ꝑticularꝭ hr̄e oppōeꝫ ⁊ tn̄ eiſdē locꝭ

t̓mīari inqͣꝫtū in bona dn̄a ad vl̓e ẜꝫ moduꝫ enūciādi ſeqͥtur ⁊ ꝑticulare. Ad ſcd̓m ē dd̓m. licꝫ tal̓ locꝰ pͥº ⁊ ꝑ ſe vꝫad t̓minādū ꝓblema vl̓e tn̄ ex ꝯn̄ti inqͣꝫtuꝫ ad vl̓e ſeqͥt̉ ꝑtitulare et vꝫ ad t̓mināduꝫ ꝓblema ꝑticulare. Ad tertiuꝫ ē dd̓m. ꝙ ꝑticulariū ꝯſideratoꝝ ẜm ꝙ ſtꝭī vl̓ibn̄ pōteē ſcīa. Et ſic vl̓is ꝓpō ꝯtinꝫ ꝟtute ſua ōnes ꝑticularesquas nccārie ꝑ legē ſb̓alt̓naꝝ verificat Et tm̄ de 3º libro topicoꝝ dcm̄ ſufficiat ꝓ textuali declaratione.Oſt hec aūt de his q̄ ad genꝰ ⁊ ꝓprium ꝑſpiciēdū. ſtꝭ āt hec elemēta eorum q̄ ſtꝭ ad definitōes. De eiſdemaūt his raro fiunt conſideratōnesdiſputantibusSte ē quartꝰ liber topicoꝝ In qͦ. p. det̓mīat de ꝓblemate gꝭ ⁊ ānexo eiꝰ qd̓ eſt dr̄a gn̓alis. Et diuidit̉ ī ſex capitula q̄ patebūt ī ꝓceſſu In pͥº docet t̓minare ꝓblematagl nō ꝯtracta īſpiciēdo ad vnuꝫ genꝰ ⁊ vnā gl definitōemEt pͥº p̄mittit ītētuꝫ Dicens ꝙ poſt hec q̄ dicta ſtꝭ dd̓m eſtde his q̄ ꝑtinēt ad genꝰ. hͦ eſt ad ineſſe vt genꝰ. vl̓ non ineſſe. Et de locis ⁊ conſiderationibus ꝑtinentibus ad ꝓpriuꝫ ſiue ad ꝓblema de ꝓprio terminandum. ꝓpter hocqꝛ genus ⁊ ꝓpriuꝫ ſtꝭelemēta hͦ eſt pͥncipia eoꝝ q̄ ſtꝭ ad definitōnes hͦ eſt t̓mīatōes ꝓblematū gͦ ⁊ ꝓprij ſtꝭ pͥncipist̓mīatōnuꝫ ꝓblematuꝫ definitōis Quia genꝰ ⁊ ꝓpriuꝫ ingrediunt̉ definitōes. drn̄t tn̄. qꝛ genꝰ in ꝓpria forma: ꝓprium āt ẜm eiꝰ definitōem. Definitio em̄ ꝓprij eſt p̄dicariꝯuerſim de illo cuiꝰ eſt ꝓpͥuꝫ. ⁊ hͦ eadeꝫ definitio cōuenitdefinitioni. hͦ eſt definitoni cōueīt p̄dicari cōuertibiliter.Alia etꝭ cā ꝙ vtile ē de his det̓mīare ē Quia de eiſdeꝫ p̄dicatꝭ ꝓbabil̓r ſumunt̉ ẜꝫ īeſſe vt genꝰ ⁊ in eē vt ꝓpriū. raroin diſputatōibꝰ fiūt cōſideratōes. Et hꝰ cāꝫ boetiꝰ aſſigͣt īlibro diuiſionū Quia qͥdaꝫ ātiqͦꝝ ineē vt genꝰ ſb̓ in eē vtaccn̄s conp̄hēdere voluer̄t. ꝓpt̓ h̓ qꝛ ineē vt accn̄s ⁊ ineſſevt genꝰ ī hͦ ꝯueniūt ꝙ ē nō conuertibil̓r ineē Rō ꝟo quātuꝫ ad ineē vt ꝓpriū eſt ꝙ hͦ voluerūt conp̄hēdere ſb̓ ineēvt definitio. cuꝫ vtrūqꝫ ꝓpriuꝫ ſit. ⁊ vtrūqꝫ cōuertibil̓r p̄dicet̉. Utile igit̉ eſt iſta diſtīguere ne vnuꝫ ſb̓ altero cōtētūeē credat̉. ſꝫ vnūqd̓qꝫ ſit p̄dicatuꝫ ab alio diſtīctuꝫ. ẜꝫ diſtīctū moduꝫ īherēdi. ſicꝭ ex ꝯſideratōibꝰ ⁊ locꝭoſtendetur.Si gͦ poāt̉ genꝰ alicꝰ exn̄tiū. p̄mū qͥdē inſpiciēdū ad oīa q̄ cognitaſtꝭ ei. qd̓ d̓r ſi de aliquo nō p̄dicet̉ quēadmodū ī accn̄te. velutſi voluptatꝭ genꝰ ponatur bonum. ſi aliqͣ voluptas nō bonū. Nā ſi ſic palā qm̄ non genꝰbonū voluptatꝭ ēNā genꝰ de oībꝰ q̄ ſtꝭ ſubeadem ſpetie predicaturHic. p. exeqͥt̉ intētuꝫ ſuū ponēdo ꝯſideratōes Prīa ē. Sialiquid fuerit aſſignatū alicui vt genꝰ. tūc īſpiciēdum eſtad oīa q̄ ſtꝭ illi qd̓ ꝓ gn̄e poſituꝫ ē cognaͣ. hͦ eſt eiuſdē coordīatōis ī linea p̄dicam̄tali eiꝰ qd̓ genꝰ d̓r. qꝛ ōnia q̄ ſtꝭ ſuecoordīatōis ẜꝫ eſſentiā originata ſtꝭ ab ip̄o. ⁊ iō de oībusillis p̄dicat̉. ⁊ gͦ ſi īuenit̉ ꝙ aliquo illoꝝ non p̄dicatur.quēadmodum de accidente in ſcd̓o libro dictum eſt. tūcnon erit genus illud qd̓ pro genere aſſignatum eſt. ⁊ ꝓblema ꝓpoſitum eſt interimendum Cuius exempluꝫ eſtvt ſi voluptatis genus ponatur eſſe bonum ſicut epicurponit. tunc ſi aliqua voluptas eſt non bonum. ſicut voluptas egritudinalis ſicut in decimo ethicoꝝ dicitur. ⁊hoc concedatur. manifeſtum ꝙ bonū nō ē genꝰ voluptatꝭ