Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tōpicoꝝ

Qm̄ aūt oppōnes ſunt qͣttuor cōſiderandū ex ꝯtradcōibꝰ. quēadmodū a ꝯn̄a ⁊ ecōtrario ⁊ interimēti ⁊ ꝯſtruēti. Sumēdū ātex inductōe vt ſi hō al̓. n̄ al̓ n̄ hō Sil̓r āt ⁊ inalijs Nā h̓ eꝯͣrio ꝯn̄a Nā hoīeꝫ al̓ ſeqͥt̉. n̄ hominē āt nō aīal nō ſequit̉. ſed ecōtrario nonaīal. nō hō. gͦ in om̄ibꝰ qͥdē hmōi ē cōcedendum. vt ſi bonū ſuaue ⁊ nō ſuaue n̄ bonum.Maīfeſtū ergo qm̄ vtrūqꝫ ꝯuertit̉ que ẜmcōtradcōem eſt ꝯn̄a ecōtrario fcā In cōtrarijs aūt cōſiderandū. ſi ꝯͣriū ꝯͣriū ſeqͣtur autin ip̄o ā ecōtrario ⁊ interimēti ⁊ conſtruentiSumēdū āt ⁊ hmōi īductōe īqͣꝫtū vtiſePoſtqͣꝫ ph̓s in p̄cedētibꝰ docuit termīare ꝓblema ſimplicis inherētie qͣꝫtū ad inherētiā. h̓ ꝯn̄r docet terminarip̄m reſpiciēdo ad oppoſita qͣꝫtū ad eoꝝ ꝯn̄aꝫ. ⁊ pͥmo incōtradcōrijs. poſtea in alijs oppoſitis Et pͥmo ph̓us loquēs de ꝯn̄a cōpoſita diuidit ea dicēs ꝙ tal̓ ꝯn̄a eſt buplex ſcꝫ in ip̄o ⁊ in ecōtrario. Con̄a in ip̄o ē qn̄ eodeꝫordīe termīoꝝ ꝯn̄s ſequit̉ an̄s. ⁊ oppoſitū cōſeq̄ntis ſetur oppoſitū an̄tꝭ. ⁊ hͦ n̄ p̄t eē niſi int̓ paria ⁊ cōuertibiliavt ſi hō ē riſibile ē. ⁊ ſi hō nō ē riſibile nō ē. ⁊ ſi riſibile ē hōeſt. ⁊ ſi riſibile nō ē hō n̄ ē. in qͣ con̄a ſicut ad affirmatōeman̄tis ſeqͥtur affirmatio contis. ita ad negatōem an̄tisſeqͥtur negatio con̄tis. ⁊ vtraqꝫ an̄cedit ⁊ ſeqͥtur alteruꝫmeliꝰ tn̄ diceret̉ ſꝑ in ſcd̓a conͣa ſic ſi nō hō ē gͦ nō riſibileeſt. p̄ponēdo negatōem īferiori ſiue an̄ti ⁊ ſuꝑiori ſiue cōſequēti qꝛ alias ſeq̄ret̉ in nō cōuertibilibꝰ. vt ſi hō ē aīaeſt. gͦ ſi bō nō eſt gͦ aīal nō eſt bn̄ tenet argumētū Conſeq̄ntia ꝟo in ꝯͣrio ē qn̄ nō eodē ordīe t̓mīorum ſequituraffirmatōem negatio. ſꝫ ordīe ecōtrario ſūpto. vt ſi affitmationē an̄tis ſeqͥtur affirmaº conͣtꝭ tūc ccōuerſo negationē con̄tis ſeqͥtur negaº an̄tꝭ. ita tn̄ ꝙ an̄s n̄ ẜmōe tm̄ſꝫ real̓r ⁊ conͣs natural̓r ſeqͣtur. qꝛ ſic conͣs erit cōiꝰ an̄te.et ꝑ ſb̓ām velud cā ē in ip̄o. Et cā ē qꝛ in oībꝰ talibꝰ an̄seſt ſicut ꝑs ſb̓iectia ad con̄s. ⁊ conͣs vt totū vl̓ ſe habetad an̄s Eſt āt regularit̓ vnū in talibꝰ vt d̓t michael epheſiꝰ. ſi in talibus affirmatio an̄tis eſt ꝑs ſb̓iectiua conͣtꝭin negatis negatō con̄tis ē ſicut ꝑs ſb̓iectiua negatōisan̄tis. ⁊ negatio con̄tis infert negatōem an̄tis. ſicut ſb̓iectiua ꝑs infert ſuū totū. cū em̄ d̓r nō aīal ⁊ nō hō. nō hōde pluribꝰ d̓r qͣꝫ nō aīal. ⁊ nō aīal eſt ꝑs ſb̓iectiua eiꝰ qd̓ ēnō hō. ⁊ cū in talibꝰ nō ſit. conͣa niſi de ꝑte ad totū. ⁊ ꝯͣri.ſe hꝫ ẜm totū ⁊ ꝑtē in talibꝰ affirmatio ⁊ negatio oꝫ cōſequētiā eē ecōtrario. ⁊ hec ē natura conͣe inip̄o. ⁊ conͣe inecōtrario nō hō em̄ de om̄i d̓r qd̓ ē nō aīal. ⁊ d̓ pluribꝰ q̄ ſtꝭaīalia. Nō aīal aūt de om̄i nō d̓r qd̓ eſt nō ho. qꝛ aſinꝰ eſtnō hō ⁊ nō eſt nō aīal. Hec igitur eſt cōſequētia con̄e inip̄o ⁊ in ecōtrario. qꝛ qͥcqͥd eſt conͣs natural̓r ⁊ gn̄aliterad alteꝝ oꝫ ꝙ id ſit in an̄te. qꝛ aliter nō p̄t inferri ex ipſoHis igitur habitis tāqͣꝫ ſuppoſitis cōſiderandū ē intermīatōe ꝓblematis de accn̄te ex cōtradcōrijs. hoc ē exhis q̄ opponuntur vt cōtradcōria ꝑ cōſequentiā ecōtrariofcām. Quia talis con̄ͣa tenet in contradcōrijs v̓tuteilliꝰ maxime Si aliqua conͣa eſt bona ex oppoſito cōtradictorio conͣtis ſequitur oppoſitū an̄tis. Exemplū eſt vtbn̄ ſeqͥtur in conͣa ꝓpōnū. Si eſt hō eſt aīal. igitur ſi ē nōaīal eſt nō hō Et ſil̓r in con̄a ſimpliciū termīoꝝ ſequi

tur Om̄is hō eſt aīal. ergo om̄e nō aīal eſt nō hō. ⁊ fūdātur iſta argumēta in illa maxīa. Sicut ꝓpoſitū in ꝓpoſito. ita oppoſitū in oppoſito/ Hic igitur modus con̄ecōſiderandꝰ eſt in om̄ibus vt ſi bonū ſiue voluptuoſumſiue delectabile eſt ſuaue ſiue cōueniēs. tūc ecōtrario nōſuaue erit nō bonū. ⁊ eſt iſtud exēplū ẜm epicureos.Et ex iſtis manifeſtū eſt ꝙ iſta conͣa in ecōtrario tenꝫtācōſtructiue qͣꝫ deſtructiue. vt ſi ad cōtradcōriū ꝯn̄tis ſeqͥtur cōtradictoriū an̄tis ꝓblema ē cōſtructū Si ꝟo nō ſequit̉ ip̄m eſt deſtructū. In ꝯͣrijs ꝟo q̄ plꝰ accedūt ad oꝑpoſitionē cōtradcōis cōſiderandū eſt ſi aliqͥd ſeqͥ dicat̉ad alid̓ vtꝝ ꝯͣrium illiꝰ qd̓ d̓r ſeqͥ ſeqͣtur ad ꝯͣriū alteriusaut ẜm ꝯn̄am in ip̄o. aut in ecōtrario fcām. ⁊ ſi ſic cōſtruitur ꝓblema. ſi nō deſtruit̉ ⁊ ſic vꝫ ad conſtruēdū ⁊ deſtruendū Fumendū ē āt iſtd̓ inqͣꝫtū ē vtile in oībꝰ āt vtileeſt niſi in cauẜ immediatis ⁊ ſuis effectibꝰ in qͥbꝰ ⁊ ſi cānaturaliter p̄cedit effectū ⁊ infert eū. tn̄ ꝓpter termīoꝝconuertibilitatē. ſicut cā an̄cedit effectū. ita negatio cauſe an̄cedit negatōem effectꝰ Quia in talibꝰ vt in pͥmo poſteriorum dcm̄ eſt. ſicut affirmatio ē cā affirmatōis. itanegatio ē cā negatōis. ſicut em̄ habere pulmonē ſeqͥturreſpirare. ita ad nō habere pulmonē ſeqͥtur nō reſpirare. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ſicut conſequēs ſeqͥtur ad an̄s. ita ad oppoſitum an̄tis ſeqͥtur oppoſitū conſequentisIn ip̄o ergo ꝯn̄a eſt vt in fortitudīe ⁊ debilitate. Nā hanc qͥdem ſeqͥtur ꝟtus illā aūtviciū. ⁊ hāc qͥdem ſequit̉ eligendū. illā auteꝫſpernēdū. ergo in ip̄o eſt hoꝝ ꝯn̄a. ꝯtrariuꝫem̄ ē eligendū ip̄i ſpernēdo. Sil̓r āt ⁊ ī alijsEcōtrario āt ꝯn̄a vt euechiā qͥdem ſanitascatheſiā aūt egritudo nō ſed egritudinē catheſia. Maīfeſtū ergo qm̄ ecōtrario in hiscōſeq̄ntia fit Raro āt ecōtrario accidit in cōtrarijs. ſed in pluribꝰ in ip̄o ꝯn̄a Si ergo neqꝫ in ip̄o ꝯtrariū ſeqͥtur cōtrariū neqꝫ econtrario Palā qm̄ neqꝫ eoꝝ q̄ dcā ſunt alteruꝫſeqͥtur alteꝝ Si aūt in cōtrarijs neceſſe ē inhis q̄ dicta ſunt alteꝝ ſequi alterumHic declarat ph̓s in qͥbus ē ꝯn̄a in ip̄o regularit̓. volens ꝙ r̄gularit̓ tenet in ꝯͣrijs. exᵐ eſt vt in fortitudīe ⁊ debilitate ſiue timiditate. qꝛ bn̄ ſeqͥt̉ fortitudo ē gͦ ꝟ̓tus eſt.per locū a ꝑte ſb̓iectiua ad totū vl̓e ⁊ timiditas ē ergo viciū eſt. ꝑ eundē locū ⁊ v̓tutē ſeqͥt̉ eligendū id eſt bn̄ ſequitur ꝟtꝰ ē gͦ eligendū eſt. ⁊ viciū ē gͦ ſꝑnendū eſt. gͦ iſtoruntcon̄a eſt in ip̄o. ſi ergo fortitudo eligenda ꝑ con̄am ſeqͥt̉eodē ordine ꝯͣriū cōſeq̄ntꝭ ad ꝯͣriū antis ẜm conͣam in ipſo factā. Sil̓r aūt ſit in alijs hmōi in cōtrarijs. ſꝫ h̓ huiuſmōi conͣam ſumendū eſt inqͣꝫtum ē vtile qꝛ nō tenetin om̄ibus. Ꝙͣͣuis auaricia ⁊ ꝓdigalitas ſint ꝯͣria. nontn ſeqͥtur ſi auariciā ſeqͣtur viciū ⁊ ſꝑnendū. ꝙ gͦ ꝓdigalitatē ſeqͥtur ꝟtus ⁊ eligendū. ſꝫ tenet in his qͥbus an̄s ꝑſe vel aliqͥd ſui eſt cauſa ad īferēdū ⁊ nō in alijs. ſicut fortitudo q̄ eſt ꝟtꝰ cā eſt ꝙ ſit eligēdū. ⁊ debilitas ꝑ aliquidſui cā ē ꝙ ſit ſꝑnēdū ꝑ hoc ſcꝫ ꝙ ſit exceſſus medij. Cā āteligēdi ē ꝟtꝰ ꝑ hoc ꝙ ē meᵐ Iuaricia āt n̄ ē cā eligēdi neqꝫ ꝓdigalitas. Et gͦ ſic ē ꝯſideratio ſi ꝯtrariū dicat̉ ſeqͥad aliqͥd ꝯſiderādū ē ſi pͣriū ꝯn̄tꝭ ſeqͥt̉ ad ꝯͣriū an̄tis ẜmcon̄am in ip̄o ⁊ ſi ſic cōſtructū ē ꝓblema. ſi aūt nō interi