Secūdus liber
Vic ph̓s ponit circa p̄dcā tres ꝯſideratōes ad terminandū ꝓblema ẜꝫ inherētiā Prima ē Si aliqd̓ accn̄sq̄dicatū qd̓ hꝫ ꝯͣriū aſſignat̉ in eſſe alicui ſb̓iecto. vidēdūeſt ſi iliud qd̓ ꝯͣriū eſt īſit illi ſb̓iecto ⁊ ſi ſic ꝓblema eſt deſtruendū. qꝛ ꝯͣria ẜm actū nō pn̄t vni in eē ẜm eē ꝑfectū ⁊intēſum. ¶ Scd̓a ꝯſideratio eſt Si aliqd̓ p̄dicatū aſſignet̉ ineē alicui ſb̓iecto vidēdū ē an hoc ſeqͣt̉ ꝯͣria vl̓ ꝯͣdictoria ſil̓ eē in eodē. ⁊ ſi ſic ꝓblema ē deſtruēdū. vt ſi qͥs ẜꝫplatonē dixerit formas ideales ī nob̓ eē vt cās formales q̄ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accn̄s ẜm eūdē ſunt īmobiles ⁊ īſenſibilesſi hoc qͥdē det accidet ⁊ ⁊ ſeq̄t̉ ꝙ eedē forme ⁊ mouent̉ etquieſcūt In ſe em̄ ſtꝭ īmobiles ⁊ ẜm eſſe qͦſtꝭ in nob̓ monent̉ ad minꝰ ꝑ accūs. ⁊ eadē rōe accidit eas ſenſibiles ⁊inſenſibiles eē. Nā mouētibꝰ nobis nccāriū eſt ꝑ motūper accn̄s ad minꝰ oīa moueri q̄ in nobis ſunt. Palā ātqm̄ ſenſibiles ſtꝭ oēs forme ad minꝰ ꝑ accn̄s ſenſu viſusqueſtꝭ in nobis viſus em̄ aut ꝑ ſe aut per accn̄s accipitoēs formas q̄ ſtꝭ in nobis Quia ꝓpter ſenſum qͥ viſus ēoēꝫ eā q̄ in vno qͦqꝫ ē formā ꝯgnoſcimꝰ vl̓ ꝑ ſe vl̓ ꝑ accn̄sRurſum ſi poſitū eſt accn̄s cui eſt aliquidcōtrariū ꝯſiderādū ſi ꝯtrarij eſt ſuſceptibileqd̓ eſt accn̄s. Nā idē ꝯtrarioꝝ ſuſceptibilevt ſi odiū ſequi iram dixerit erit odiū in furoris ſpē. Illic em̄ ira ꝑſpiciendū ergo ſi ⁊ ꝯtrariū in furoris ſpē Nā ſi nō ſed in ꝯcupiſcibilieſt amicitia nō ſequit̉ odiū irā. Sil̓r aūt ⁊ ſicōcupiſcibile ignorare dixerit. erit em̄ ⁊ diſcipline ſuſceptibile. ſi quidē ⁊ ignorātie qd̓ n̄videt̉ ꝯcupiſcibile ſuſceptm̄ eē diſcipline Deſtruēti ergo quēadmodū dcm̄ eſt vtendumaſtruēti ꝟ̓o qm̄ ineſt qͥdē accn̄s. nō vtil̓ loceſt h̓ qm̄ aūt ꝯtingit ineſſe vtil̓ On̄dētes em̄qm̄ ſuſceptibile eſt ꝯͣrij On̄dētes erimꝰ qm̄neqꝫ ineſt accn̄s. neqꝫ ꝯtingit ineē. Si autēoſtēderimꝰ qm̄ ineſt ꝯͣriū. aūt qm̄ ſuſceptibile eſt ꝯtrarij. nōdū on̄dentes erimꝰ qm̄ ⁊ accidēs ineſt. ſed qm̄ cōtingit ineē. In hoc tm̄oſtenſum eritHic ponit tertiā ꝯſideratōem q̄ eſt iſta. ſi poſituꝫ eſt areſpōdente aliqd̓ accn̄s ineſſe alicui ſb̓iecto qd̓ accidenshabet cōtrariū. tūc videndū eſt ſi illud ꝯtrariū poteſt aliquando ineſſe illi eidem ſb̓iecto. qꝛ ꝯtraria pūt viciſſimvni ſb̓iecto ineē niſi alterum illoꝝ inſit a natura. qꝛ ſi illud cōtrariū nō poteſt ineſſe neqꝫ accidens qd̓ ineſſe dicebat̉ inerit. Huius eſt exemplū. ſi aliqͥs dixerit odiū ſequiiram qͣꝫtū ad ineſſe in eodē ſb̓iecto ẜm potentiā. tūc ſequitur ꝙ odiū erit in ſpecie furoris ſiue iraſcibil̓. ſicut ira ēin iraſcibili ſicut in ſb̓iecto Perſpiciendū igit̉ eſt ſi ꝯtrarium odio eſt in ſpecie furoris ſiue iraſcibil̓. ꝯtrariū autēodij amor eſt. ideo inſpiciendū eſt ſi amor ē in eodeꝫ. ⁊ ſianor nō eſt in eodē. qꝛ eſt in ꝯcupiſcibili aīa ẜm platōnetūc odiū irā nō ſeqͥt̉ ẜm idē ineſſe. qꝛ odiū ⁊ amor ſtꝭ ꝯͣriaque ẜm vnū ⁊ idē ſb̓cm̄ hn̄t fieri circa aīam. Sil̓e exᵐ ē ſiquis rēſpōdens dixerit in ꝯcupiſcibili aīa eſſe ignorare.tūc ſequit̉ etiā ꝙ in ꝯcupiſcibili aīa ſit diſcipline ꝑceptibile. qꝛ pͥuatīe oppoſita habēt fieri circa idem. ⁊ ſi cōcupiſcibile ſiue appetitꝰ ꝯcupiſcibilis nō eſt ſuſceptiuꝰ diſci
pline ſequit̉ bn̄ ꝙ nec eſt ſuſceptiuus eius qd̓ eſt ignorare Iſte aūt locꝰ tertie cōſideratōis nō valet ꝯſtructīe.qꝛ ſi ꝯtrariū ꝯtingit ineſſe nō ſequit̉ ꝙ ꝓpoſitū ineſt. ſedtm̄ ꝙ ꝯtingit ineē. ⁊ ſic ad ꝯſtruendū ꝙ ꝓpoſitū ineſt nōeſt locꝰ vtilis ſꝫ valet ad ꝯtingere inee ꝓpoſitū: ꝓpter hocꝙ ꝯtraria cōtingit eidē ineſſe. Oſtēdentes em̄ qm̄ ſb̓cm̄nō eſt ſuſceptibile ꝯͣrij on̄dentes erimꝰ qm̄ nō ine accn̄s.nec ꝯtingit in eē qd̓ ineſſe dicebat̉. Si aūt on̄derimꝰ qm̄cōtrariū ineſt ſiue qm̄ ſb̓cm̄ ſuſceptibile eſt ꝯͣrij qd̓ cōtingit eidē īeſſe. nondū on̄dentes erimꝰ qm̄ accn̄s ineſt ſedqm̄ ꝯtīgit ineſſe Et vult ph̓s ꝙ locꝰ iſte a ꝯtrarijs conſtructiuꝰ eſt. ab ineſſe vniꝰ ꝯtrarij ad nō ineē alteriꝰ Et deſtructiuꝰ a nō poſſe ineſſe vnius ꝯͣrij ad nō ineſſe alteriusCirca textum ſūt dubia Primūeſt. quō dcm̄ eſt in textu ꝙ amicis bn̄facere ⁊ amicis malefacere nō ſtꝭ eiuſdē morꝭcum tn̄ ꝯͣria nata ſtꝭ fieri circaidē Soº Alb̓ti. Cōtraria pon̄a nata ſtꝭ fieri circa ideꝫet nō ſil̓ actu. ⁊ ſic ſb̓cm̄ vel ſuſceptibile ꝯͣrioꝝ eſt non ẜmformā vltīo ꝑficiētē ꝯſtitutū. ⁊ de iſto veꝝ eſt ꝙ cōtrarianata ſunt fieri circa idē ⁊ nō actu ſil̓. ⁊ ſic eſt ſuſceptibileper formā ꝓpriā ꝯſtitutū ⁊ ꝑfectū. ⁊ hͦ nihil ꝓhibet ꝑ formā illā inclīatū eē ad vnū ꝯtrarioꝝ ⁊ nō ad alteꝝ. ita ꝙvnū illoꝝ ineſt ꝑ naturā. ⁊ tale ſuſceptibile ē amicꝰ ⁊ inimicus. ⁊ iō eſt amicis bn̄facere ⁊ nō eſt ẜm morē amicꝭmalefacere. Et huiꝰ cā eſt. qꝛ ſuſceptibile hoꝝ nō ē mat̓iaex qͣ vel in qͣ fiāt ꝯtraria. ſꝫ potiꝰ obcm̄ circa qd̓ ⁊ tale obiectū eſt ratio actꝰ ⁊ finis. ⁊ ideo eſt amicis bn̄facere ⁊ iōcā ꝓpter quā eſt amicis bn̄facere eſt qꝛ amici ſunt vnuꝫaūt ⁊ idē nō pōt eſſe rō oppoſitoꝝ. ⁊ iō etiā hec ꝓcedunt acōtrarijs hītibꝰ. ⁊ iō ꝯtraria oꝑa qd̓ eſt amicis bn̄facerefit moris iuſticie natural̓ ⁊ īmicis malefacere ſit eiuſd̓moris ꝑ tulliū in fine pͥmi rethorice dicentē ꝙ ius ⁊ iuſticia natural̓ eſt qd̓ nō opīo genuit ſꝫ innata quedamvis inſeruit. ⁊ Iſidorꝰ ius naturale ē qd̓ natura oīa aīalia docuit. Om̄e em̄ aīal bn̄facit amico. ⁊ male facit inmico ꝓpt̓ qd̓ in definitōe hoīs poſuit ſocrates ꝙ hō ē aīal̓amicis bn̄faciēs ⁊ īimicꝭ malefaciēs. ſicꝭ( legit̉ ipͥº zenōīsSꝫ forte diceres lex dīnū d̓t bn̄facite his qͥ vos oder̄tigit̉ īimicis bn̄faciendū. Soº alb̓ti. hͦ ī pͥncipijs ph̓ienō ꝓbat̉. ſꝫ potiꝰ ex grā ſuꝑgrediēte natura ⁊ rōem. ⁊ id̓oad maiorē ordīat ꝑfectōem ad quā nō poteſt ſe extendere ph̓us naturalis vt hmōiSecūdum dubiū eſt.Quō tenet vltīa ꝯſideratio qͦ ad exᵐ in ea poſitū de ira etodio ⁊ amore Sol̓o Alberti maxīe ẜm platōneꝫ quidixit ꝙ iraſcibilis ꝯcupiſcibil̓ ⁊ rōnal̓ eēt diuerſe aīe indiuerſis ꝑtibus ſite. ita ꝙ rationalis ſita eēt in capite ſiue in cerebro. Cōcupiſcibilis in epate Iraſcibilis in felle. ⁊ generatiua in inguine tāqͣꝫ in infimo ſepulta. ⁊ ẜꝫ hͦiſte aīe nō erūt vnū in ſb̓iecto. ſed diuerſe ẜm ſitum ſubiecti Circa tamē exemplum de odio cōſiderandum ēꝙ odiū d̓r̄ dupl̓r. vno mō eſt inueterata ira. ⁊ ſic odiuꝫ ineodem ſubiecto eſt cum ira ⁊ ab eadem iraſcibili animaEtiam ſecundo dicitur maliuolentia ex ira cauſata.et ſic opponit̉ ei amor qui eſt beniuolentia voluntatis inamatos et ſic eſt in concupiſcibili anima Et ꝙ dictuꝫeſt de contrarijs ſuperius intelligendum eſt in omnibꝰoppoſitis. quia oppoſita elargato nomine contrariorūdicuntur contrariaTūc ibi.I