Primus Tractatus
Primusdicēs qͥd tm̄. vt cū d̓r toītruū ē ſonꝰ factꝰ ī nubibꝰ. Tertiadefiniº ē q̄ eſt qͣi qͥdā ſyll̓s d̓mrātiuꝰ eiꝰ qd̓ qͥd ē. ⁊ n̄ dr̄t a demrātōe niſi ī caſu hͦ ē ẜꝫ diuerſā acceptōeꝫ dictōnū. ſicꝭfiniº dicēs qͥd ⁊ ꝓpt̓ qͥd. vt cū d̓r tonitruū eſt ſonꝰ factus īnubibus ꝓpt̓ extīctionem ignis in nubeMaīfeſtū igr̄ ex dictꝭ ē. ⁊ qͣlit̓ ip̄iꝰ qd̓ qͥd ēd̓mrātio ē. ⁊ quō n̄ ē. ⁊ quoꝝ ē ⁊ quoꝝ nō eſtAmpliꝰ āt d̓finitio quot mōis d̓r ⁊ qͣliter qd̓qͥd ē d̓mrāt̉. ⁊ quoꝝ ē ⁊ quoꝝ n̄ ē Adhuc āt ⁊ad d̓mrātōeꝫ quō ſe hꝫ ⁊ quō contingat eiuſdem eſſe ⁊ quō non contingitHic epilogat ea q̄ dctā ſtꝭ dicēs maīfeſtū eē ex dictꝭ ꝑ quēmodū ē d̓mrāº ip̄iꝰ qd̓ qͥd ē. ⁊ ꝑ quē nō. qꝛ .ſ. ip̄ꝫ qd̓ qͥd ē p̄telicitie accipi ex d̓mrātōe. n̄ tn̄ p̄t d̓mrari. dctm̄ etꝭ ē ī qͥbp̄t accipi ip̄ꝫ qd̓ qͥd ē ꝑ modū p̄dctm̄. ⁊ ī qͥbꝰ n̄. qꝛ ī ill̓ qp̄t̓ qd̓ qͥd ē alia cā ē ip̄ꝫ p̄t capi ẜꝫ modū p̄dctm̄. ī ill̓ āt īebꝰ p̄t̓ qd̓ qͥd ē n̄ ē alia can̄ ꝯtīgit ea accipi ꝑ modū p̄dctm̄Octm̄ ē et (quot mōis d̓r d̓finiº qꝛ .ſ. q̄dā ẜᶠ qd̓ qͥd ē. q̄damꝓpt̓ qͥd. Dctm̄ ē etꝭ quō qd̓ qͥd ē d̓mr̄at̉ inqͣꝫᵐ .ſ. ẜcat̉ ꝑ d̓finitōeꝫ ẜntē ſolū qd̓ qͥd ē. ⁊ quō n̄ d̓mrāt̉ īqͣꝫᵐ ſcꝫ ꝑ d̓finitōnē accipit̉ nō ſolū qͥd. ſꝫ etꝭ ꝓpt̓ qͥd. Dctm̄ ē etꝭ quō d̓finiſe hꝫ diuerſimōe ad d̓mrātōeꝫ. ⁊ quō ꝯtīgit ꝙ eiuſd̓ ſit d̓mrāº ⁊ d̓fiº ⁊ quō hͦ n̄ ꝯtigat. q̄ oīa patēt ex iā dictꝭ ī textuCirca textū expoᵐ mouet̉ q̄ſtio.Utꝝ mediū potiſſime d̓mrātōis ſit definiº ſb̓iectil̓ ꝓpriepaſſionis Et videt̉ pͥº ꝙ no. qꝛ d̓finiº ſb̓iecti ē mediumꝓʳ ſic. qꝛ idē nō demirāt ſeip̄ꝫ. ſꝫ d̓finiº paſſiōis ē ead̓ cumpaſſione ergo nō demōſtrat ſeipſam in eē ſb̓iecto. qꝛ alias eſſet peticio pͥncipij Scd̓o ſic paſſio non habet defintionē exquo eſt ens incōpletū in altero factū ⁊ nō ī ſe cōſtitutū. ſb̓iectū aūt hꝫ ꝯpletā definitionē in ſuo genere gͣꝑ illā dꝫ fieri demonſtratio Tertio mediū demōſtrationis debet eſſe ratio pͥmi termini. ſꝫ pͥmꝰ terminꝰ eſt ſb̓iectū vt maīfeſtū eſt ex ꝯcluſione demoſtrationis cuius eſtſb̓iectū ſicut paſſio p̄dicatū igit̉ definitio ſb̓iecti ē mediū⁊ nō definitio paſſionis Quarto videt̉ ꝙ definitio formal̓ ip̄iꝰ paſſionis ſit mediū. ꝓbat̉ qꝛ id̓ eſt accn̄s eē ⁊ ſb̓iecto ineē ſꝫ ꝑ definitionē formalē paſſionis habet̉ paſſionē eē ergo ꝑ eādeꝫ hēbit̉ paſſionē ſb̓ctō ineē. ſꝫ illd̓ qd̓on̄t paſſionē ſb̓ctō ineē eſt mediū demratm̄. ergo definiformalis paſſionis erit medium demōſtrationis. Proveritate q̄ſiti eſt ſentētia ph̓i ⁊ ponitur iſte diſcurſusMaior. Potiſſima d̓mrātio īherētiā paſſiōis d̓mrāt de ſuo ſubiecto ꝓprio MinorMediū huiꝰ d̓mrātōis ē rō dicēs quid ſubiecti ⁊ ꝓpt̓ qͥd paſſiōis. Cōcl̓o. Igit̉ neqꝫdefinitō ſubiecti. neqꝫ formal̓ ſꝫ material̓ paſſionis. mediū eſt potiſſime demōſtrationis.Maior ꝓpō patuit ꝑ ph̓ꝫ ī pͥº huiꝰ vbi. on̄t ad demrātōnē reqͥri p̄ter deōi ⁊ ꝑ ſe ẜꝫ ꝙ ip̄ꝫ qd̓ ē in illa ꝓpōne ī quapaſſio on̄dit̉ iherere ſuo ꝓprio ⁊ adeqͣto ſb̓cto Minorꝓbat̉ qꝛ illud ē mediū cui ꝯueniūt ꝑ ſe pͥº p̄cognitōesquibꝰ colligit̉ cognitio ſcīe. ſꝫ tale ē definitio dicēs quic⁊ ꝓpt̓ qͥd. Mior ꝓbat̉ qꝛ p̄cognitōes ī ſpēali ſtꝭtres ſcꝫquia ē dignitatꝭ q̄ claudit̉ ī illa definitione p̄dicata d̓ ſudefinito. quid ē paſſionis etꝭ ꝯtinet̉ in ea ẜꝫ ꝙ eſt ſb̓iectipaſſiōeꝫ definiētꝭ ſaltē material̓r. ⁊ qͥd eſt cū quia eſt ſb̓icti quā p̄cognitōeꝫ biformē formal̓r d̓t īqͣꝫtum quid eſt
p̄ſuppoīt ſi eſt Cōcluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. ⁊ pōt āpliꝰſic oſtendi quia definitio ſubiecti abſolute accepti nō eſtadeqͣta cauſa vniꝰ paſſionis. ſꝫ pluriū paſſionū. definitioetiā formalis paſſionis eadē eſt cū paſſione. ⁊ ſic nō demōſtrat ſed demōſtrat̉ ſicut paſſio. eſt ergo medium materialis definitio paſſionis. ꝓ cuius declaratione notandū eſt ꝙ duplex eſt definitio paſſionis ſcꝫ formalis ⁊ materialis. pͥma eſt oratio indicas quiditatem abſtractaꝫpaſſionis ẜm ꝙ eſt ſpecies ſui p̄dicamēti ſubordīata ſuogn̄i in ꝓpria coordinatione. ſcd̓a eſt indicās eſſe ꝯpletuꝫpaſſionis ꝑ pͥncipia illud īmutabiliter cauſantia ⁊ ſicdefinitur vt paſſio. pͥma non poteſt eē medium eo ꝙ nonindicat eē inherentieſꝫ eſſe eēntie tm̄. Sꝫ ſcd̓a eſt duplexUna q̄ accipit nomē ſubiecti cū rōne aptitudīs ſibi analoge vel ꝓportionate vt iſta riſibile eſt hō aptꝰ riſui. Aliaeſt q̄ accipit definitionē ſb̓iecti cū aptitudine ſibi ꝓportionata vt iſta riſibile ē aīal aptū natū ad ridendum. pͥmahaꝝ definitionū materialiū non p̄t eē mediū. qꝛ ip̄m nōdꝫ intrare ꝯcluſionē. nec dꝫ admitti nugatio in arte demōſtrandi ſed ſcd̓a ē veꝝ mediū. Et ergo d̓t. Albertꝰ pͥmode aīa capl̓o quito cū mediū dꝫ eſſe ẜm natura mediū indemoſtratione. ⁊ dꝫ eē poſteriꝰ pͥmo ⁊ pͥus ſcd̓o videt̉ debere eē definitio paſſionis. ⁊ ſi aliqn̄ ꝑ definitōem ſb̓i ectꝭſcit̉ paſſio oꝫ ꝙ illa definitio nō ſit data de ſb̓iecto tātuꝫinqͣꝫtum eſt ſb̓ſtātia q̄dā vel ſb̓ctm̄ in cōi ratione ſb̓iectiſꝫ inqͣꝫtū eſt cauſa ⁊ ſb̓ctm̄ paſſionis hͦ eſt ẜm ꝙ fluit ex ipſo paſſio. ꝑ illam em̄ ſciet̉ qualiter ⁊ quare paſſio inē ſb̓iecto. Exemplum eſt vt ſi definiatur anima inqͣꝫtum eſtſb̓ſtantia intellectualis incorꝑea abſolute non cognoſcentur accidentia eius ⁊ oꝑa ⁊ obiecta. Similiter aūtſi definiatur ẜm totum ⁊ non ẜm ꝑtes ⁊ definitio totiusdetur ẜm ꝙ animatum corpus. vt dicatur ꝑfectio corporis phyſici vitam habentis. non cognoſcūtur ſufficientpaſſiones ⁊ opera ⁊ obiecta. quia ignorātur oꝑa ⁊ accidētia ꝑtium. Si autē dicatur anima eſſe principium ſenſus ⁊ motus in toto ⁊ in ꝑtibus corꝑis. ẜm ꝯgruentiamconponentium vnūqd̓qꝫ mēbꝝ cognoſcentur om̄es operationes ⁊ accidētia ꝑtium ⁊ obiecta qn̄ fuerit definitioaptata cuilibet ꝑti ſicut in ſecūdo de anima declaratumfuit. Similiter eſt in definitione accidētium q̄ ſunt p̓ncipium demonſtrationis Si em̄ detur de eſſentia paſſiōistm̄ ꝑ ea q̄ formalia ſunt in ipſa non dicet cauſam quareſunt accidentia. aut accidāt talibus ſb̓iectis. ſicut ſi definiendo dicamꝰ eclipſis eſt defectus luminis. ⁊ ſi apponamus ſubiectuꝫ dicentes eſt defectꝰ luminis in luna. talisdefinitio adhuc non dicit cām quare hoc lune non accidit. ⁊ quomō ſoli lune ꝑ ſe ꝯuenit. Si vero dicatur eclipſis eſt defectus luminis in luna ex interpoſitione terreod rectam diametꝝ inter ſolem ⁊ lunam ex motu ipſiꝰ īcapite vel cauda draconis infra gradus eclipticos ꝓueniens. tunc ſic definiendo dicimꝰ quid eſt paſſio ⁊ cuiꝰ eſt⁊ ꝓpter quid ineſt. ⁊ quare ſoli lune ꝯuenit. ⁊ ꝑ hanc definitionem ſcitur paſſionem ineſſe ſb̓iecto. Et eodem mōeſt in paſſionibꝰ anime. Si em̄ dicamꝰ ſic ira eſt appetitus cōtrarij doloris ex accenſione ſanguinis circa cor ꝓueniens. nos dicimꝰ quid eſt ⁊ cuiꝰ eſt ⁊ ꝓpter quid ineſtquia cordi. ⁊ ꝓpter hͦ ꝙ ſanguis accenſus eſt ex moleſtiaꝓtendūtur ſpiritꝰ ad repellēdum īiuriā vel illatā vel opinatā ⁊ ergo ꝯturbātur paſſione. Et ex om̄ibꝰ his ptꝫ ꝙdefinitio paſſionis materialis ē medium demōſtratōisSi v̓o qn̄qꝫ dicat̉ ꝙ definitio ſb̓iecti ē mediū. tūc ſb̓ctm̄
RR 1