Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Octauus Tractatus

fuit ex paucioribꝰ ꝓcedit nō quidem ſic ītelligēdo ꝙ ꝓcedit ex paucioribꝰ termis l̓ ꝓponibꝰ quia vtraqꝫ ꝓcedit extribꝰ termīs ⁊ duabꝰ ꝓponibꝰ. Sꝫ negatiua d̓r ex pl̓ibusp̄cedere ẜm ꝓponū qualitate. eo ꝙ difformis qualitatꝭſtꝭ ꝓpones negatie demōſtrationis. qꝛ demonſtraº affirmatia ſolum accipit ens. id eſt ꝓcedit ex ſolis ꝓponibaffirmatis. demoſtratīo vero negatīa accipit eē ⁊ nō eē.id ē accipit affirmatiuā ⁊ negatiuā ſil̓. gͦ affirmatiua dignior eſt negatiuaAmplius qm̄ oſtenſum eſt impoſſibile eēꝑ vtrāqꝫ priuatiuaꝝ ꝓpōnum fieri ſyll̓ꝫ. Sꝫvnā quidē oportet hmōi eſſe. aliā ꝟo qm̄ eſt.Hic ph̓s poīt ſcd̓am rōem q̄ eſt iſta. Illa demōſtratioeſt potior q̄ ꝓcedit ex efficatioribꝰ ⁊ magicredibilibus.affirmatiua eſt hmōi igitur. Minor ꝓbatur. qꝛ ex duabus affirmatiuis poteſt fieri ſyll̓s. ex duabꝰ vero negatiuis non. ſꝫ oꝫ altera eē affirmatiua ⁊ ſic affirmatiue humaiorem efficatiā demoſtradi. qͣꝫ negatīe. ⁊ ſtꝭnotioresAmplius iuxta hͦ oportet ⁊ hoc acciperePredicatīas quidē em̄ augmētata demonſtratione nccē eſt plures fieri. Priuatīas aūteſt impoſſibile pl̓es vna in omi ſyll̓o eē. Sitem̄ ī nullo eē a. in quibus eſt b. inc āt om̄i fitb. Si igit̉ opus ē iteꝝ augere ꝓpōnes vtraſqꝫ. mediū iniciendū ē hmōi ꝙ ab fit d. ſed bcſit e. ē quidem igit̉ manifeſtū ē p̄dicatiuū eēſed d deb quideꝫ p̄dicatiuū. ad a autē tanqͣꝫpriuatiuū ponit̉. d̓ quidē eī de om̄ibꝰ. Sꝫ ain nullo oportet eſſe d. Sit igitur vna p̄uatiua ꝓpō q̄ eſt a d. Idē aūt modꝰ eſt ⁊ in alijsſyll̓is. Semꝑ em̄ mediū p̄dicatiuoꝝ termiorū p̄dicatm̄ in vtraqꝫ eſt. Sꝫ p̄uatiui alteruꝫtm̄ p̄uatiuū nccē ē eē. Quare hec vna hmōiſit ꝓpō. alie vero p̄dicatiue. Si vero notiuseſt ꝑ qd̓ demōſtrat̉ ⁊ credibiliꝰ. demonſtrat̉aūt p̄uatiua ꝑ p̄dicatiuā. Predicatiua auteꝫꝑ illā nō demōſtrat̉. ergo ⁊ notior ⁊ credibilior cum ſit. melior vtiqꝫ eritHic poīt t̓tiā rōem q̄ eſt iſta. Illa demōſtratio eſt potior que aliā demoſtrat ⁊ ad quā alia reducit̉. ſꝫ pͥncipiademoſtratōis negatīe reſoluūtur ī affirmatiua. ⁊ on̄dūt̉ꝑ eam igit̉ ⁊cͣ. Minor ꝓbat̉. Quia ī demōſtratione negatia vna p̄miſſaꝝ eſt negatīa. q̄ qn̄ eſt mediata ſic ſyllogizari p̄t maxīe ꝑ affirmatiuā ⁊ ꝑ eā ꝓſyllogizat̉. ⁊ hocon̄t. p. in t̓mīs gn̓alibꝰ ſic. Sit em̄ talis demoſtratio negatiua. Nullū beſt a. om̄e c eſt b. gͦ nullū c eſt a. augeatergo demōſtratio qͣꝫtū ad vtranqꝫ ꝓpōnē ſi vtraqꝫ ſit mediata accipiēdo mediū vtriuſqꝫ ⁊ mediū quidem maioris ꝓpōnis ſcꝫ nullū b eſt a ſit d̓ mediū minoris ꝓpōnishmōi ſcꝫ. om̄e c eſt b. ſit ē. ⁊ quia hec ꝓpō ōe cēb eſt affirmatīa ad quā ꝯcludēda nō ꝯcurrit aliqua negatīa nccēeſt qd̓ eiꝰ mediū qd̓ eſt e ſit affirmatm̄ ad vtrāqꝫ exeremitatē. ⁊ ſic ſumūt̉ due ꝓpōnes affirmatīe ſcꝫ ōe ē eſt b. ōe ceſt e. ex qͥbꝰ ꝯcludit̉ omē ē eſt b. ſꝫ maior ꝓpō eſt negatīaſcꝫ nullū b eſt a. negatīa āt nō ꝯcludit̉ ex duabꝰ negatīs.ſꝫ in pͥma figura in qua maxīe fit demōſtratio oꝫ maiorē

eſſe negatiuam ⁊ minorem affirmatiuā vn̄ oportebit ꝙhoc medium d̓ ſit affirmatm̄ ꝑ ꝯꝑationē ad b. ⁊ negatm̄ꝑ ꝯꝑationē ad a vtꝫ in tali demoſtratione nullum d̓ ē a.om̄e b eſt d. gͦ nullūb eſt a. ſic igitur augmētata demonſtratione negatiua ꝑ reſolutionē ꝓpōnum ī ſua p̓ncipiaerūt quattuor ꝓpōnes quaꝝ vna ſola eſt negatiua ſcꝫnullū d̓ eſt a. tres alie erunt affirmatiue ſcꝫ om̄e b eſt d.om̄e ē ē b. om̄e cē e. ⁊ id̓ ī om̄ibꝰ alijs ſyll̓is. qꝛ ſꝑ nccē ēmedium ꝑ qd̓ affirmatiue ꝓpōnes ꝓbant̉ eſſe affirmatiuū ad ambo extrema. mediū autem ꝑ qd̓ ꝓbat̉ negatia.nccē eſt ſolum eſſe negatm̄ ad vnā extremitatē. ⁊ ita ſeqͥtur ꝙ vna ſola ꝓpō eſt negatia. alie om̄es affirmatiue exquo ptꝫ ꝙ ꝓpō negatiua maxīe demōſtrat̉ ꝑ affirmatiuas. Si gͦ illud ꝑ qd̓ demōſtratur eſt notiꝰ ⁊ credibiliuseo qd̓ ꝑ ip̄m demoſtratur cū negatīa maxīe demōſtreturꝑ affirmatiuā ⁊ non ecōuerſo. ſequit̉ ꝙ affirmatīa ꝓpoſitio ſit pͥor notior ⁊ credibilior qͣꝫ negatīa. vn̄ demōſtratōaffirmatiua erit digniorAmplius ſi prīcipiū ſyll̓i ꝓpō vl̓is īmediata eſt. Eſt aūt indemōſtratīa affirmatīa. Inpriuatiua āt ꝓpō negatīa vniuerſal̓. affirmatiua aūt negatiua prior eſt ⁊ notior. Per afffirmatiuaꝫ em̄ negatiua nota eſt. Et prioraffirmatiua eſt. ſicut prius eſt eſſe non eſſe.Quare potius eſt principium demonſtratiue qͣꝫ priuatiue. Principijs autem dignioribus vtitur dignior.Hic poīt quartā rōem q̄ eſt iſta. pͥncipium demonſtratiui ſyllogiſmi eſt ꝓpō vniuerſalis īmediata. ita ꝙ affirmatiui ſyllogiſmi pͥncipiū ꝓprium eſt affirmatiua ꝓpoſitio. negatiui ſyllogiſmi ꝓpriuꝫ pͥncipium negatīa ꝓpoſitio vniuerſalis. Sed nobilioris pͥncipij nobilior ē effectus gͦ ẜm ꝓportionem ꝓponis affirmatīe ad negatiuaꝫeſt ꝓportio demoſtrationis affirmatie ad negatiuam. ſꝫaffirmatiua ꝓpō eſt potior qꝫ negatīa. ⁊ hͦ ꝓbat duplicit̓.pͥmo ꝙ affirmatia eſt pͥor ⁊ notior. qꝛ ꝑ affirmatiua ꝓbat̉ negatīa ⁊ non ecōtra. ſcd̓o qꝛ affirmatio p̄cedit natural̓r negationē. ſicut eſſe pͥus eſt nō eſſe qͣꝫuis in vno ⁊ eodem qd̓ ꝓcedit de nō eſſe ad eſſe nō eſſe ẜm viā illā pͥuseſt tꝑe. tn̄ eſſe pͥus eſt natura. ⁊ ſimpl̓r etiam pͥus tꝑe. qꝛnon entia nō ꝓducūtur in eſſe niſi ab aliquo ente. ergoaffirmatiua demonſtratio eſt negatiua potiorAdhuc prīcipalior eſt ſine em̄ demonſtratiua non eſt priuatiua.Hic ponit ph̓s quītā rationē q̄ eſt iſta. Illud ex quoaliud depēdet eſt pͥncipaliꝰ. ſꝫ demōſtratio negatīa depedꝫex affirmatiua. quia nō poteſt eē negatiua demoſtrato ſine affirmatiua ꝓpōne q̄ nō ꝓbat̉ niſi ꝑ affirmatiuā ꝓpoſitionē. gͦ d̓mrāº affirmatīa ē potior ⁊ pͥncipalior negatīaQd̓ quidem categorica priuatiua dignior ſit. manifeſtū eſt. Et ad īpoſſibile ducēteIſtud eſt tertiū capitulum iſtiꝰ tractatꝰ in quo ph̓usoſtendit demonſtrationē oſtenſiuā eſſe potioreꝫ ea q̄ eſtad impoſſibile. ⁊ circa hoc pͥmo idipſum oſtendit. ſcd̓o etiam hoc concludit ꝙ affirmatiua potior eſt negatīa. ibi(Quare hanc quidem) Circa pͥmū tria facit. qꝛ pͥmo ꝓponit qd̓ intendit. ſcd̓o p̄mittit q̄daꝫ nccāria ad ꝓpoſitū

G G i