Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Septimus

predicati ad ſubiectum. ſed ẜm Boetiū ſemꝑ querend.eſt cauſa in ſb̓iecto quare p̄dicatū ſibi ineſt ergo reduplicatio addēda ē ſb̓iecto ⁊ nō p̄dicato. ⁊ hoc patꝫ etiaꝫquia in primo poſterioꝝ dicit̉ interfectū interijt ꝓpt̓ interfectionē ibi ſb̓iectū eſt cauſa quare p̄dicatū ſibi ineſtSolutio pͥmi ꝙ ſic. qꝛ in ꝓpōne reduplicatiua ſi ſivera p̄dicatū ineſt ſb̓iecto ẜm naturā ip̄ius ſb̓iecti. ergodenotat cām ꝑ quā p̄dicatū ineſt ſb̓iecto. ſꝫ ſemꝑ in ſb̓iecto querēda eſt cauſa qͣre p̄dicatū ineſt. igit̉ ⁊ iſtud intelligit de reduplicatōe ꝓprie dicta. q̄ eſt cā vel nota cauſalitatis inherētie p̄dicati ad ſb̓cm̄Ꝙ aūt talis addi debꝫp̄dicato pꝫ. qꝛ illd̓ qd̓ dicit cām inherētie p̄dicati ad ſb̓iectū referēdū eſt ad p̄dicatū ſicut determīatio eiꝰ cū inherentia ſit p̄dicati ⁊ nō ſb̓iecti. ſꝫ ſic eſt de ſigno reduplicatiuo igit̉ debet poni ad p̄dicatū ſicut ſignum vl̓ poniturad ſb̓iectū tanqͣꝫ eius determīatio. nihilominꝰ illud qd̓reduplicat̉ eſt ſb̓iectū ꝓ quāto ip̄m iteratū accipit aliquid ip̄ius qd̓ eſt cauſa inherentie p̄dicati ad ſb̓iectumEt ergo in textu dictum eſt. ſi predicatum reduplicaretur ꝓpoſitio talis nedum eſſet falſa. ſed etiam in intelligibilis. non quidem ex eo quia intelligi ſiue apprehendi non poteſt. ſed aſſenſiue quia non poſſumus tali aſſentire tanqͣꝫ vere. Exemplum eſt vt iuſticia eſt bonum. inqͣtum bonum eſt falſa. quia ſenſus eius eſſet. iuſticia eſtomne bonum. id eſt nihil eſt bonuꝫ niſi iuſticia. quia denotaretur ꝙ predicatum ẜm ſe totū adequāte ineſſetſubiecto. ⁊ ſic eſſet cauſa ſuijpſiusAd obiecta in oppoſitum.Ad primum eſt dicendum. ꝙ dictiones reduplicatiuepoſſunt capi dupliciter. vno modo ſpecificatiue inqͣꝫtūAdeterminant ⁊ ſpecificant ea quibus adduntur ad certum modum vel rationem conſiderandi ⁊ ſic accipiuntur in dictis locutionibus. Alio modo capiuntur reduplicatiue inqͣꝫtum important cauſalitatem ⁊ vniuerſalitatem. ⁊ ſic nunqͣꝫ adduntur predicato tāqꝫ illi quod reduplicatur Ad ſecundum eſt dicendum ꝙ reduplicaatio poteſt addi ſb̓iecto dupliciter. vno modo tanqͣꝫ ilquod reduplicatur. ⁊ ſic eſt verum. Alio modo tanqꝫ dterminatio ſuo determinabili. ⁊ ſic eſt falſum ſalteꝫ ẜmveram conſtructionem. quia hoc modo addenda eſt pr̄dicato. ſicut cum dicitur homo eſt ſenſibilis inqͣꝫtū anmal. hoc totum ſenſibile inqͣꝫtum animal eſt predicatūpreciſe Ad tertium eſt dicendum ẜm dominum Albetum ꝙ duplices ſunt diſpoſitiones. quedam que ſuneius quod eſt ſubiectum ⁊ eius quod eſt predicatumid eſt ſunt ſubiectī ⁊ predicati ẜm rem. et non ẜm ꝙ ſuntſubiectum ⁊ predicatum. ſicut album nigrum magnuꝫparuum. ⁊ tales diſpoſitiones manent in tranſmutatione ſiue conuerſione. Alie ſunt que diſponunt ſb̓iectūlIẜm ꝙ eſt ſb̓iectum. ⁊ predicatum ẜm ꝙ eſt predicatum.ſet tales non manent cum ſb̓iecto ⁊ predicato niſi qͣꝫditſmanent ſb̓cm̄ ⁊ predicatum formaliter. ⁊ ille diſpoſitōxnes non manent in conuerſione. ⁊ talis diſpoſitio ſb̓Iiecti eſt ſignum vniuerſale ⁊ illa non manet in conueꝯͣtente ſiue ſecunda ꝓpoſitione. quia non manet ſb̓iectuꝫſformaliter Cuius exemplum eſt. hec. omnis homo eſtnanimal. non conuertitur in hanc. qd̓dā aīal ē oīs hō. ſ.pin hanc quoddam animal eſt homo Similiter hec Nulplus aſinus eſt homo. non conuertitur in hanc homo eſttnullus aſinus. ſed in hanc nullus homo eſt aſinus. Eta

eodem modo eſt de reduplicatione. ergo in conuertēte1alſiue ſecūda propoſitione vbi predicatum deſinit eſſe p̄j3dicatum deficit ipſa reduplicatio. ⁊ ideo ſic habet conjuerti. Nullum malum eſt eligendum inqͣꝫtum malumſtergo nullum eligendum eſt malum. Uel ſic nullum elitgendum eſt malum inqͣꝫtum eligendum. ita ꝙ ſemper fiat reduplicatio ſb̓iecti ad predicatum aliter em̄ erit ꝓpoieſitio falſa ⁊ nugatoria. Ad primam confirmationem eſt dicendum ꝙ licet in ſb̓iecto ſit querenda cauſainherentie cum dictio denotans talem cauſalitatem dez bet addi predicato ſicut determinatio ſuo determinabili nō abſolute ſed in comꝑatione ad ſb̓cm̄ cui inheret. ⁊cuiꝰ inherētie reduplicaº denoͣt cāꝫ ⁊ ita reduplicaº n̄ ē determīaº eꝰ qd̓ reduplicat̉. ſꝫ illiꝰ ad qd̓ fert reduplicaº cuiuſmōi eſt predicatū. Sed forte diceres iſta eſt reduplicatiua homo eſt animal inqͣꝫtum homo. ⁊ tamen cauſa non eſt querenda in ſb̓iecto. qꝛ alias homo eſſet cauſa animalis quod falſum eſt. Ad quod dicendum eſt licet homo non ſit cauſa animalis abſolute qͣꝫtum ad ineſſe quia animal non ineſt homini per naturam animalis abſolute Quia ſic omne animal eſſet homo. ſed pernaturam hominis quia fit determinatio generis ad ſpeciem per differentiam ſumptam aꝓpria forma ſpeciei. etideo dicit Porphir̓ius. differentia eſt qd̓ ad eſſe rei cōducit ⁊ eius quod eſt rei pars eſt. At m A 4COTertiū dubiū eſt. Quot exponentes habꝫ ꝓpō reduplicatiua Sol̓o. Quattuor prima eſt preiacens predicati principalis de ſubiectoScd̓a ſemꝑ eſt affirmatīa termini reduplicati de ſb̓i ecto pͥncipali. ⁊ in iſtis duabꝰ pͥmis ſꝑ dꝫ eſſe eadē qͣꝫtitasꝓponū exponētiū cū reduplicatiua expoſita. Tertia ēvl̓is affirmatiua. ſi reduplicatīa ſit affirmatiua. vel vl̓isnegatia. ſ̄ reduplicatiua ſit negatiua ⁊ eſt predicati pͥncipalis de termino reduplicato. Quarta eſt vnaauſalis inferens predicatum principale et ideo dici de aliquo quia terminus reduplicatus de eo dicitur ⁊hoc ſi reduplicatiua ſit affirmatiua. Si vero ſit negatiua tunc quarta exponens erit vna cauſalis inferens p̄dicatum pͥncipale. ideo de aliquo negari qꝛ de ip̄o affirmatur terminus reduplicatus. Huius eſt exemplum.vt iſta reduplicatiua affirmatiua quedā ſb̓ſtantia ē riſibilis inqͣꝫtū aīal rationale. debꝫ ſic exponi. Quedā ſb̓ſtantia eſt riſibil̓. quedā ſb̓ſtātia ē animal rōnale. ⁊ om̄eanimal rōnale eſt riſibile. ⁊ quia aliqͥd eſt aīal rōnale iōeſt riſibile. Et iſta negatīa. oīs hō inqͣꝫtū aīal rōnale nōeſt aſinꝰ. dꝫ ſic exponi. oīs hō nō ē aſinꝰ. oīs hō eſt aīmal̓rōnale. ⁊ om̄e aīal rōnale nō eſt aſinꝰ ⁊ qꝛ aliqͥd eſt rōnale iō nō eſt aſinus. Et debet intelligi ꝙ iſte ſunt exponētes reduplicatiue. quādo fit reduplicatio rōne cauſe. ſꝫſi fiat reduplicatio ratione concomitantie id eſt gratiaſequele et illationis. tunc prime tres exponentes ſunttales quales in prioribus. ſed quarta non erit cauſalisſed conditionalis inferens predicatum principale dicide aliquo ſi de ipſo dicatur terminus reduplicatus. et hͦſi reduplicatiua expoſita fuerit affirmatiua. Aut ſi ſitnegatiua tunc eſt vna conditionalis inferens p̄dicatūprincipale remoueri ſi de illo dicatur terminus reduplicatus. vt iſta eſt vera faciendo reduplicationem gratia concomitantie. Omnis homo inqͣꝫtum riſibilis eſtqnimal que debet ſic exponi. Omnis homo eſt animal