Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sextus

Oportet aūt eligere nō que ſequūtur qͥdſed quecūqꝫ totā rem ſequunt̉. vt non ꝙ aliquē hoīem ſed ꝙ oēm hoīem ſeqͥtur ꝑ vl̓esem̄ ꝓpōnes ſyll̓s fit. qn̄ ergo eſt indefinitumincertū ſi vl̓is eſt ꝓpoſitio cuꝫ vero de infinitum eſt manifeſtumHic ph̓s poīt ſex ꝯſideratōes ſpēales. Prima eſt ꝙin his q̄ dcā ſtꝭ nō ſolū oꝫ eligere q̄ dcā ſtꝭ ſꝫ etꝭ q̄ magꝭ.minꝰ ſtꝭ eligēda. ⁊ ſic pͥº eligēda ſtꝭ tl̓ia ꝯn̄a media q̄ nōſequūt̉ ꝑticl̓arit̓ vl̓ īdefinite tm̄. ſꝫ q̄ ſequūt̉ totā rē ſb̓ieīin om̄ia ſua ꝑticularia diſtributam Verbi gratia Nōoportet eligere qd̓ ſequit̉ hoīem quendā. vl̓ aliquem. ſedid eligendū eſt qd̓ ſequit̉ oēm hoīem ⁊ hoc ideo eligendūeſt. qꝛ om̄is diſcurſus ſyllogiſticꝰ eſt ꝑ ꝓpōnes vniuerſales. ⁊ medium quod vniuerſaliter ſequit̉ minus extremum magis infert vniuerſaliter qͣꝫ aliud. Quando autem mediū eligetur ẜm ꝯſequens indefinitum. tunc incertum eſt. ſi vniuerſalis eſt propoſitio que concluditur. Quia indefinitum ⁊ pro toto ⁊ pro parte poteſtverificari. Cum vero finitum eſt in quantitate per ſignum vniuerſale tunc manifeſtum eſt quid ſequi poteſtex tali medio.Similiter autem eligendū eſt ⁊ que ip̄mſequitur tota: ꝓpter eandē cauſamHic ponit ſcd̓am cōſiderationē ſpēalem dicēs ꝙ ſil̓rin an̄cedentibus eligendū eſt ad ſb̓cm̄ ꝯcluſionis illucquod ip̄m totū hoc eſt vl̓ ter ſequit̉ hoc eſt de quibꝰ ſb̓iectum cōcluſionis vl̓iter p̄dicat̉. ꝓpter eandem q̄ dcā eſtcauſam qꝛ vl̓es ſunt potētiores in diſcurſu ſyllogiſticoIpſum aūt quod ſequit̉ nō eſt ſumenduꝫtotū ſequi. Dico autem vt hominem omneanimal aut muſicam omnē diſciplinam. ſedtantū ſimpl̓r ſequi quēadmodū ⁊ protendimus etem inutile alteꝝ ⁊ impoſſibile vt omnem hominem eſſe omē animal. vel iuſticiāomne bonum. ſed cui conſequens eſt in illoomne diciturHic ponit tertiam conſiderationē dicens ꝙ ea queſequuntur ad ip̄m ſb̓iectum concluſionis non debent ſumi ẜm totum id eſt vniuerſaliter. ita ꝙ ſignū vniuerſale ponatur ad predicatum quod ſequit̉ ad ſb̓cm̄. Cuiuseſt exemplum ſicut ſi dicat̉ hoīem ſequi om̄e aīal. vt muſicam ſequi omnem diſciplinaꝫ. dicendo. homo eſt omne animal et muſica eſt omnis diſciplina ſed tm̄ accipiendum eſt predicatum quod ſimpliciter ſequitur ſb̓-iectum ſine ſigno diſtributiuo quemadmodum ꝓtendimus ſiue ꝓponimus in ꝓpoſitionibus ſyllogiſmi. Siem̄ vniuerſaliter p̄dicat p̄dicatum de ſubiecto indefinte ſumpto. tunc inutile erit qͣꝫtum ad decurſum ſyllogſticum. qui nullo modo attenditur penes diſtributionepredicati. ⁊ erit impoſſibile quo ad veritatem ꝓpoſitionis quia diſparata vel oppoſita predicabuntur de eodem. Eſt em̄ impoſſibile omnem hominem vel hominieſſe omne animal. quia ſic omnis homo vel homo eſſetaſinus ⁊ leo. ⁊ hoc modo impoſſibile eſt iuſticiam eſſeomne bonum. Sed ſubiectum cui ſiue ad quod ſeqͥtur

predicatum in illo dicitur eſſe qꝛ ſb̓iectū diſtribuit̉ ſignō vniuerſali. hoc em̄ eſt vtile ad decurſum ſyllogiſticuꝫet non facit ꝓpōnem impoſſibilem.Quando aūt ab aliquo cōtinet̉ ſubiectūcuius conſequentia oportet ſumere que vniuerſale quidem ſequuntur vel non ſequūtur non eligendum eſt in his ſumpta enimſunt in illis quecunqꝫ em̄ animal ⁊ homineꝫſequunt̉. ⁊ quecūqꝫ non inſunt ſimiliter queautē in vno quoqꝫ ſunt ꝓpria ſumendum extranea. ſunt em̄ quedam ſpeciei ꝓpria. p̄tergenus neceſſe em̄ eſt diuerſis ſpeciebus ꝓpria quidam ineſſeHic ponit quartam conſiderationem dicens quando ab aliquo ſuperiori ſuo continetur ſb̓iectū quomodouis. cuiꝰ ſcꝫ ſb̓iecti ꝯſequētia oportet acciꝑe ad medijnuentionem tūc non oportet ſumere ꝯſequentia p̄dicati. qꝛ illa actu ⁊ intellectu cōtinent̉ in ſb̓iecto ⁊ in hisque ſunt in ſubiecti ratione. ſimiliter etiam non oportet multum ſumere ea que non inſunt vniuerſaliter. qꝛilla ſunt eſſentialiter repugnantia. ⁊ omnia illa ſtatinſumpta ſunt ipſo ſubiecto ſumpto. ⁊ ideo ſuper fluum ēſtudere ad acceptionem talium ⁊ hoc patet quia quecunqꝫ ſequuntur eſſentialiter animal hec ſequuntur homininem per primam regulam antepredicamentalemEt ſimiliter eſt de repugnantibus quecunqꝫ vniuerſaliter non inſunt conſequenti hec etiam non inſunt antecedenti. quia quecūqꝫ remouent̉ ab animali remouentur etiam ab homine. Inter tamen extrema ⁊ repugnantia magis ſumenda ſunt quecūqꝫ ſunt magis propria. ⁊ magis ꝓpinqua. qͣꝫ illa q̄ ſunt magis extranea ⁊magis remota Et hoc bn̄ cōtingit qꝛ quedam ſunt ipſiſpeciei que ſubijcitur ꝓpria. ⁊ ꝓpinqua p̄ter genus. neceſſe eſt em̄ in diuerſis ſpeciebus īqͣꝫtum ſpecies ſunt quedam ꝓpria preter genus eſſe. ⁊ illorū oppoſita ſunt ſpēi.etiam magis ꝓpinqua qͣꝫ oppoſita generi.Neqꝫ autem vniuerſale eligenduꝫ quidēſequitur hoc quod continetur vt animal qͥdem ſequitur hominem. neceſſe em̄ eſt ſi animal ſequitur hominem ⁊ hec om̄ia ſequi cōuenientiora autem homo oīs electionisHic ponit quintam cōſideratōem dicens ꝙ eodē modo ſumendum eſt cōſequens ſb̓iecti vel predicati cōcluſionis ꝓbande quia illud vniuerſale quod ſequitur idquod continetur hoc eſt ſb̓iectum. vel antecedens nonoportet eligere. id eſt ſi volumus ſumere antecedens predicati. non debemus ſumere antecedens ſb̓iecti. ſed debemus ſumere immediatum genus predicati. Quia qͥcquid eſt antecedens ſb̓iecti etiam eſt antecedens predicati vt qͥcqͥd antecedit ad hominem. etiā antecedit adanimal. hoc eſt quicquid eſt inferius ad homineꝫ eſt etiam inferius ad animal. ⁊ etiam alia ſuperiora predicata quia hec omnia ſunt in hominis electione. ⁊ ideo accepto generaliter antecedēte iſta om̄ia accepta ſunt inhominis electione.Sumēda āt ſunt ⁊ q̄ plern̄qꝫ ſequuntur