Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus

et ibi eſt quartꝰ modus pirme figure.Si aūt vtreqꝫ priuatie ponātur ex hijsquidē que ſumpta ſunt nō erit nccāria. con1uerſis aūt ꝓpōnibꝰ erit ſyll̓s quēadmodumin prioribꝰ Si em̄ a ⁊ b ꝯtingāt c nō ineſſeſi trāſmutat̉ contingēs ineſſe. rurſus erit p̄-ma figura ꝑ cōuerſionemHic ponit tertiā ꝯiugatōem ex vtriſqꝫ negatīs p̄miſſis dicēs ſi ambe p̄miſſe in iſta mixtione ſint negatiuetūc ex ill̓ ſic ſumptis nihil ſeqͥtur nccītate ſyllogiſtica.ſed ꝯuerſis ꝓpōnibus in oppoſitā qualitatē ⁊ dein̄ ꝯuerſa mīore in termīs quēadmodū in prioribꝰ pͥme figuredcm̄ eſt fit ſyll̓s. Exemplū huiꝰ eſt vt nullū c cōtingit eē14a. ⁊ nullū c cōtingit eē b. tūc trāſmutat̉ hoc eſt cōnertit̉contingēs nō ineſſe in mīore. ⁊ ꝯtingēs ineē ꝑ cōuerſionem ad oppoſitā qͣlitatē. ⁊ poſtea cōuerſa in oppoītāqualitatē ꝯuertit̉ in termīs ⁊ tūc erit iteꝝ in prima figura ⁊ ſyllogiſabitur ſic in qͣrto mō pͥme figure. ⁊ concludit̉ de cōtingēti ẜm vniformē gn̄atōem ſyll̓oꝝ de contingenti ⁊ iſtis mōis formant̉ ſyll̓i vl̓esSi aūt hic quidē terminoꝝ eſt vl̓is. illevero ꝑticularis. eodē mō ſe hn̄tibꝰ terminꝭquo ineſſe ⁊ erit ⁊ nō erit ſyll̓s. Cōtingat eia quidē om̄i c.b aūt alicuic ineē. Erit enimrurſum prima figura ꝑticulari ꝓpōne cōuerſa. Nā ſi a omni c. cauteꝫ alicuibꝰa alicui bcontīget. Et ſi ad boponat̉ vl̓is ſil̓r Silit̓aūt ⁊ ſi ac qͥdem priuatīa ſit bcaut affirmatiua. erit em̄ rurſuꝫ prīa figura ꝑ ꝯuerſioēꝫIſta eſt alia ꝑs capl̓i in qͣ ph̓s docet ideꝫ qd̓ dcm̄ eſtin modis ꝑticularibꝰ dicēs. ꝙ ex ambabꝰ de cōtingentiin mōis ꝑticularibꝰ tertie figure fit ſyll̓s. eo mō quo exduabꝰ de ineē. ⁊ hoc veꝝ eſt qͦ ad qͣꝫtitatē ꝓpōnū. qꝛ fit ſyllogiſmꝰ maiore vl̓ mīore exn̄te vel vl̓i vl̓ ꝑticulari ſicuin ill̓ de ineē. ⁊ ſic ſil̓r ill̓ de ineē fit ⁊ nō fit ſyll̓s Et pͥmopꝫ iſtd̓ ſi maior eſt vl̓is affirmatīa. ⁊ mīor ꝑticularꝭ affirmatīa. ſicut in datiſi. ſi em̄ det̉ ꝙ in maiori cōtingata om̄i c. ⁊ in mīore cōtigat balicui c. ſic arguēdo. Om̄eccōtīgit eē a. qd̓dā c cōtīgit eē b. tūc mīore ꝑticulari cōuerſa ſimpl̓r erit iteꝝ pͥma figura Si em̄ a oīc cōtingitin maiore ꝓpōe caūt cōtīgit alicuib in cōuertēte mīoris. ſeqͥtur ꝙ a cōtīgit alicui b in cōcl̓one ꝑ tertiū mōmEt qꝛ t̓tiꝰ modꝰ t̓tie figure hꝫ maiorē ꝑticularē in reductōe poſt cōuerſionē maioris oꝫ trāſponere ꝓpōnes. vtvl̓is fiat maior in darij. ⁊ hͦ qn̄ maior ē ꝑticularis ⁊ minor vl̓is vt ſic arguēdo. cōtīgit qd̓dā c eē a. cōtingit oēc eē b. tūc oꝫ cōuertere maiorē ⁊ trāſponere ꝓpōes Alieaūt cōiugatōes ſtꝭ ex diſſil̓ibꝰ ꝓpōibꝰ altera. ſcꝫ affirmatiua. ⁊ altera negatīa ⁊ in talibꝰ ſi maior ſit negatiua ⁊mīor affirmatīa erit vtil̓ cōiugatio ꝑ cōuerſionē maioris in termīs. tn̄ he cōiugatōes qͣttuor ſunt. quaꝝ duehabēt maiorē negatīam vl̓em ſcꝫ vl̓ ꝑticularē ⁊ mīoreꝫaffirmatiuā q̄ intelligit̉ ꝑ regulas inductas ⁊ oīꝫ iſtorū facile patꝫ ꝑfectio. Qn em̄ maior eſt affirmatīa conuertenda eſt in termīs tm̄. Si aūt fuerit vl̓is negatiuaprimo cōuertēda eſt ad oppoſitā qͣlitatē ⁊ poſtea in teminis. Si aūt maior ſit ꝑticularis tūc cōuertēde ſuntſepe dicto modo ⁊ ꝓpōnes tranſponende

Si aūt vtreqꝫ priuatiue ponāt̉ hec quidem vl̓iter illa vero ꝑticulariter ꝑ ea qͥdemque ſumpta ſunt nō erit ſyll̓s. Cōuerſis āterit quēadmodū in prioribusHic ponit aliā cōbinatōem dicēs. Si vtreqꝫ ꝓpōesponant̉ pͥuatīe. tūc ſunt iteꝝ due cōiugatōes. vna quitem in qua maior eſt vl̓is. ⁊ reliqͣ mīor vl̓is ⁊ tūc qͣꝫuisper ea que ſumqͥta ſunt nō fiat ſyll̓s. eo ꝙ ex ambabꝰ negatiuis nihil ſeqͥtur. cōuerſis tn̄ ꝓpōnibꝰ vt in pͥoribusdcm̄ eſt fit ſyllogiſmꝰ. ita ſcꝫ vt qn̄ maior eſt vl̓is Et ꝑficit̉ per duplicē mīoris cōuerſionem. ſcꝫ in oppoſitā qͣlitatem pͥmo. ⁊ poſtea in termīs. Illa aūt in qua minoreſt vl̓is ꝑficit̉ ꝑduplicem maioris cōuerſionem pͥmoad oppoſitā qͣlitatem. ⁊ poſtea in termīs. ⁊ per tranſpoſitionem p̄miſſarū ſiue ꝓpoſitionūQm̄ aūt vtreqꝫ indefinite vl̓ ꝑticularesſumūtur nō erit ſyll̓s. etem̄ nccē eſt a om̄i ⁊nulli b ineſſe. Termini ineſſe aīal hō albumnon ineē equus hō albꝰ. mediū albūHic ponit quattuor coniugationes inutiles dicensQn̄ vtreqꝫ p̄miſſe ſunt ꝑticulares vel indefinite vel ambe affirmatīe vel ambe negatīe vel maior negatīa ⁊ minor affirmatīa. vel ecōtra. om̄s ſunt inutiles ⁊ ex eis n̄erit ſyll̓s. Et inutilitas oſtēdit̉ in termīs in qͥbꝰ ſeqͥturꝙ nceceſſe eſt a maiorem extreītatem. ⁊ om̄i ⁊ nulli bminori extreītati iueſſe. Termī aūt ad neceſſe ineſſe oīſunt aīal homo. albū. Mediū aūt eſt albū. Termī ātin quibus ſeqͥtur de neceſſitate nulli ineſſe equꝰ. hō albū. mediū eſt albū. ⁊ facile patetCirca textū ſūt dubia. Primūeſt. An cōiugatōes ſuꝑiꝰ poſite regulariter tenent ſicutdcm̄ eſt Et videt̉ ꝙ nō qꝛ nō ſeqͥt̉ ꝯtingit omne monens eſſe hoīem. ꝯtīgit om̄e mouēs eē equū. nō tn̄ contingit aliquem hoīem eſſe equū. Et ſil̓i mō videtur eſſeinſtātia in ꝑticularibus ſic cōtingit aliqd̓ mouēs eē hominē. ꝯtingit om̄e mouēs eſſe equum. nō tamē ꝯtingitaliquem hominē eſſe equū Sol̓o Sic vt in textu argutum fuit Ad obiecta in oppoſitū eſt dd̓m. ꝙ qn̄maior eſt vl̓is in hac figura in gnatōe ſyll̓oꝝ illa etiaꝫpoſt reductōem fit maior in prima figura. ⁊ gͦ ſicut maior in pͥma figura in vniformi gn̄atōe ſyll̓oꝝ. de contingenti accipit̉ ẜm iſtā acceptōem cōtingētis. om̄e quodcontingit eſſe b cōtingit eſſe a. ita etiā ſcd̓m illā acceptionem ꝯtingētis eſt accipienda in iſta figura. ⁊ id̓o ſivera debet eſſe maior ꝓpoſitio nō debet ſubijci terminusaccidentalis. ⁊ p̄dicari terminꝰ ſb̓ſtātialis ſic em̄ erit ꝓpoſitio falſa. vnde hec eſt falſa. om̄e quod eſt mouēs cōtingit eſſe homīem. Simili modo quādo maior eſt ꝑ-ticularis quia illa que in ſyllogiſmo pͥmo eſt minor fitmaior ꝑ reductionem. ⁊ ideo idem obſeruādum eſt iniſta quod in illa ⁊ ex quo patet ꝙ ſophiſtice accipiunt̉termini ad inſtantiam inducti.3Secūdum dubiū eſt.Quot fiunt coniugationes in hac mixtione Solutio Alberti. xij. ſcꝫ quattuor vl̓es quādo vel ābe ſuntaffirmatiue. vel ambe negatiue vel maior affirmatiua.et minor negatiua vel econtra ⁊ quattuor ꝑ eandem