Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quartus

c: a alicuic non cōtingit ſꝫ omne ponebaturcōtīgere Eodem em̄ mō oſtendit̉ ⁊ ſi ad qponatur priuatiuumIſtud eſt ſeptimū capl̓m huiꝰ tractatꝰ in quo phūsagit deformatōe ſyll̓oꝝ ex vna de ꝯtingēti. ⁊ alia de neceſſario in hac figura. ⁊ pͥmo qn̄ ambe p̄miſſe ſūt diuerſe qͣlitatis qͦ ad mos vl̓es. ſcd̓o qͦ ad mōs ꝑticulares. ibiSil̓r aūt ſe hēbit. Quo ad primū dicit qn̄ in vl̓ibꝰ ſyllogiſmis in pͥmo ⁊ in ſcd̓o mōis vl̓is negatīa ē de nccārio erit ſyll̓s bonꝰ duplicis ꝯcl̓onis. qꝛ nō ſolū ſeqͥtur cōcluſio negatīa de ꝯtingēti ſcꝫ qꝛ ꝯtingit nō in eē. ſꝫ etiā ſequit̉ ꝯcluſio negatīa de in eē qꝛ nō ineſt maior extreitasmīori Si aūt affirmatīa fuerit de nccārio ⁊ negatīa decontingēti nō erit ſyll̓s vtil̓ ꝯiugatōis ad ꝯcluſioneꝫ decōtingenti vel de ineē. oꝫ gͦ maiorē vel illā q̄ dꝫ fieri maior in reductōe eſſe negatiam ⁊ de nccārio. Huiꝰ exēplūeſt pͥmꝰ ſyll̓s ſic format̉. ponat̉ a mediū nullib ex nccītate ineē ⁊ ſumat̉ ſic ꝓpō. De nccītate nullūb eſt a. ⁊ ponatur a oīb ꝯtīgere. ita ꝙ hec ſit mīor. ꝯt ingit om̄e c eſſe aſeqͥtur cōcluſio de cōtingēti. ꝙ cōtingit nullic eē b Et ꝓbat̉ vtilitas huiꝰ cōiugatōis ad cōcluſionē de cōtingenti ꝑ cōuerſionē maioris ſimpl̓r ⁊ in termīs. Tūc enimcōuertit̉ illa q̄ dicit de nccītate nullū beſt a. in hāc de noceſſitate nullū a eſt b ⁊ ſumit̉ mīor. cōtīgit om̄e c eſſe a.et ſyllogiſat̉ in ſcd̓o mō pͥme figure ꝙ nullū c contingiteſſe b. Et ex eodē mō on̄dit̉ ꝙ ſeqͥtur cōcluſio de nō in eēreſumat̉ ſyll̓s ſic. De nccītate nullū b eſt a. cōtīgit om̄ec eſſe a. ⁊ cōcludit̉ ergo nullū c eſt b. Si nō ſequit̉ ſtabitoppoſitū cōcluſionis cū p̄miſſis. eſt aūt hec oppoſita hꝰſcꝫ aliqd̓ c eſt b. ⁊ accipiat̉ cū maiore ſic de nccītate nullūb eſt a. Aliqd̓ c eſt b. ſequit̉ ꝑ mixtionē nccārij et ineſſe. ꝙ aliqd̓ c nō eſt a de nccītate qd̓ nō p̄t ſtare cū minore q̄ dicit cōtingit om̄e c eſſe a. b em̄ nō cōtīgit alicui aet nccē eſt om̄e b nō eſſe a eqͥpollēt In ſcd̓o mō huius figure eſt etiā vtilis cōiugatio ad duplicē cōcluſionē qn̄priuatīa ꝓpō vl̓is ad minorem extremitatem eſt ſꝫ iſtaperficitur ꝑ hoc ꝙ mīor cōuertitur ſimpl̓r ⁊ trāſponāturꝓpōnes ⁊ ideo oportet etiā cōuertere cōcluſionē hoc em̄fieri pōt cū ſit de cōtingenti ꝓ poſſibili.Circa textū expoſitū ſunt dubia.Primū eſt Quare in cōiugatōibꝰ iſtis oportet maioreꝫvel que fit maior eſſe negatiuā in hac figura in mixtōecōtingentis ⁊ nccārij. Sol̓o dn̄i Alberti. qꝛ oēs mōiſtius mixtionis origīnātur ab illo mō imꝑfecto mixtionis nccārij ⁊ cōtingentis in prima figura que habmaiorē vl̓em negatiua de neceſſario. ⁊ qꝛ oriuntur ab illo oportet ꝙ etiam vel maior vel que pōt eſſe maior ſitvniuerſalis negatiua de neceſſarioSecūdum dubui eſt.Quare nō deſcendūt a modis ꝑfectis eiuſdem mixtionis in prima figura Solutio. qꝛ oēs ſyllogiſmi iſtiꝰfigure deſcēdūt a mōis pͥme figure ⁊ maxīe a ſcd̓o modo pͥme figure ꝑ conuerſionem maioris ſimpliciter Inmodis aut ꝑfectis mixtionis neceſſarij ⁊ contingētisprime figure nō erit cōuertibilis maior cū ſit de contingenti. ⁊ ideo modi iſtiꝰ a modis perfectis prime figuredeſcendere non poſſuntTertiū dubium eſt.

Quare non deſcendunt a modis imperfectis prime figure huius mixtionis habentibus maiorem affirmatinā de neceſſario. Solutio omnes ſyllogiſmi ſecunde figure ſunt negatini. Etiā maior vl̓is affirmatiua d̓neceſſario ſimpl̓r cōuerti nō poteſt. ⁊ ideo cū mōi iſtinsmixtionis in ſcd̓a figura deſcendāt a modis eiuſdemmixtionis in pͥma figura. ⁊ affirmatiua vl̓is ſimpliciter cōuerti nō poteſt. nec negatiue concludere ideo abillis modis imperfectis qui habent maiorem affirmatiuā de neceſſario iſtius ſcd̓e fignre mixtionis neceſſarij ⁊ contingentis deſcendere non poſſuntQuartum dubiū eſtAn concluſio de ineſſe conueniēter ꝓbat̉ ꝑ mixtionemneceſſarij ⁊ ineſſe. Et videtur ꝙ nō. qꝛ oppoſita concluſionis poteſt eſſe de ineſſe vt nūc. ꝓpoſitionem verode ineſſe in modis huius mixtionis ſequitur cōtīgenspro poſſibili quod poſitū ineſſe aliquādo ſignificat ineſſe vt nūc. ⁊ aliqn̄ ieſſe ſimpl̓r. ſi ergo ī ſyllogiſmo ꝓbāte accipit illā de ineſſe vt nūc. ergo nō valꝫ talis conſequētia Sol̓o. Probatio eſt bona. quia ſicut in mix.tione neceſſarij ⁊ cont ingentis in prima figura. quando maior eſt de neceſſario ⁊ minor de contingēti. maior apropriat ſibi minorē vt ſit de cōtingenti nato. itafacit hic. quia iſta mixtio deſcendit ab illa. ⁊ ideo ſicutibi oportet eſſe concluſionem de ineſſe ſimpliciter. ita ⁊hic. Unde vl̓is negatīa de neceſſario que eſt in potentia vt fiat maior in prima figura in reductīone ſyllogiſmi habet poteſtatem apropriandi ſibi minorē te cōtingenti vt ſtet pro contingenti nato. ⁊ ideo oportet ꝙconcluſio de ineſſe ſit de ineſſe ſimpliciter ſicut in pͥmafigura. ⁊ ideo accepto cōcluſionis oppoſito cū maiorede neceſſario fit bona mixtio neceſſarij ⁊ ineſſe ⁊ huiꝰ eſtexemplum in terminis ſic. De neceſſitate nulluꝫ lignūeſt muſicum. contingit omnem hominem eſſe muſicumergo nullus homo eſt lignum. Sed conſiderandum ē.quando vniuerſalis affirmatiua eſt de neceſſario. nonpoteſt apropriare ſibi minorem de contingenti. vt ſigͣtcontingens natum Et hoc eſt ideo. qꝛ nec maior poteſteſſe maior in reductione ad primā figurā. ⁊ ideo cū illa cōcluſio de ineſſe. nec poteſt oſtēdi per inductam mixtionem neceſſarij ⁊ ineſſe quia in tali cōingatione tamipſa concluſio qͣꝫ oppoſita poteſt eſſe de ineſſe vt nunc.ſic ergo ꝓhatuꝫ eſt ꝙ in pͥmo modo ſcd̓e figure in quovniuerſalis negatiua eſt de neceſſario ⁊ maior. ⁊ mīorvniuerſalis affirmatiua de contingenti ſequitur dupl̓xconcluſio In ſecūdo modo iſtius figure ſecūde ⁊ huiusmixrionis eſt etiam vtilis coniugatio ad duplicē concluſionem quando priuatiua vniuerſalis ponitur ad cmiuorem extremitatem ſed hec perficitur per hoc ꝙ minor conuertitur ſimpliciter ⁊ ꝙ tranſponantur propoſitiones. ⁊ ideo oportet etiam conuertere concluſionemhoc autē fieri poteſt cum ſit de contingenti pro poſſibili.Sed contra hoc arguitur ſic. non ſequitur penes ſcd̓m modum ſecunde figure. Contingit omne animal quieſcere de neceſſitate nullum vigilans quieſcit.ergo contingit uullum vigilans eſſe animal. quia concluſio eſt falſa. quia omne vigilans de neceſſitate eſt animal. Ad quod dicendum eſt ẜm Albertum ꝙ minor ēfalſa. quia vniuerſalis negatiua de neceſſario remouetpredicatum ⁊ ab his que ſunt ⁊ que poſſunt eſſe ſub ſb̓

f iij