Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus

ſicut ſcd̓a. ⁊ due cōcludētes affirmatīe ⁊ negatīe. ſicut pͥma ⁊ tertia. Sol̓o Alberti hoc ꝓueīt ex diſpōne meVdij. qꝛ qn̄ mediū ſe hꝫ ad extrema vt ꝑs ad vnū. ⁊ totuꝫ1ad alteꝝ. tūc pōt eē cauſa ꝯueīentie ⁊ drn̄e extremoruiad inuicē ⁊ ſic cauſat tā affirmationē qͣꝫ negationē. Sꝫmiliter aūt qn̄ ſe habet vt ꝑs ad vtrūqꝫ extremū. qn̄ āteſt extra extrema. vt cōius vtroqꝫ ⁊ vt totū ad ipſa. nōpoteſt eē cauſa ꝯueīentie. Quia nō ꝓpter hoc affirmatuvnū de alio. ꝙ ſunt ſb̓ vno ⁊ eodē cōi. qꝛ nō ſeqͥtur hō eſtaīal. aſinꝰ eſt aīal. gͦ aſinꝰ eſt hō. ſꝫ cauſa eſt drn̄e ⁊ negationis. qꝛ negatio ſuꝑiori de aliqͦ negat̉ vnū eoꝝ de alioque ſub ſuꝑiori ponnnt̉. ſi em̄ lapis non eſt aīal. ſeqͥturꝙ lapis nō eſt ho. ⁊ iō medium in ſcd̓a figura cauſa conueīentie ⁊ affirmatōis eſſe nō poteſtSeptimū dubiū eſt Vtruꝫ1darapti ſit bonꝰ ⁊ formal̓ modꝰ arguēdi Et videt primo ꝙ nō. qꝛ in oī bono ſyll̓o ꝯcluſio dꝫ cē ſil̓is alicui prmiſſaꝝ. ſꝫ in darapti nō eſt ꝯcluſio ſil̓is alicui p̄miſſaꝝergo nō eſt bonꝰ modꝰ arguēdi. Minor ꝓbat̉. qꝛ p̄miſſeſunt vl̓es ⁊ ꝯcluſio ꝑticularis Scd̓o nō ſeqͥtur in darapti. Cui uſlibet hoīs oculꝰ eſt dexter. Cuiuſlibet homīsoculꝰ eſt ſiniſter. gͦ qd̓dā dextꝝ eſt ſiniſtꝝ. gͦ nō eſt formalis modꝰ arguēdi. Sol̓o Sic. qꝛ tenet in oībꝰ terminis ſinuli forma arguēdi retēta. nō tn̄ eſt ſyll̓s iſtiꝰ modi euidēs. eo ꝙ nō regulat̉ īmediate ꝑ dici de om̄i ꝓptemedij indiſpōnem quod eſt ſb̓ extremis. ⁊ nō mediat directe inter extrema Ad obiecta in oppoſitū. Aeprimū eſt dd̓m. ꝙ ꝯcluſio dꝫ eē ſil̓is alicui p̄miſſaꝝ inqualitate penes quā attendit̉ hītudo p̄miſſaꝝ ad ꝯcluſionē. ⁊ ſic eſt in ꝓpoſito lꝫ ſit diſſil̓is in qͣꝫtitate. Adſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ in mīore nō fit bona ſb̓ſumptio. eo ꝙſubſumptio dꝫ fieri ſb̓ ſubiecto diſtributo. in ſyll̓o veroiſto diſtribuit̉ ille gtūs hoīs. ⁊ ſb̓ſumptio fit ſb̓ illo termino oculꝰ ⁊ nō hoīs. Vel dd̓m eſt ꝙ nō arguit̉ ibi indarapti. qꝛ nō arguit̉ ex p̄miſſis ſimpl̓r vl̓ibus. ex quoibi eſt dupl̓x ſb̓cm̄. ſcꝫ diſtributōis ⁊ enūciatōis. ſicꝭ difuſe dcm̄ fuit circa modos pͥme figure. Obiectōes alieque cōtra hūc modū ⁊ ſequentē fieri ſolēt inueīes cū ſolutionibꝰ in ꝯmētarijs qͣrti tractatꝰ petri hiſpani.Octauū dubium eſt.Quare ſumpto medio ſingulari in tertia figura ſeqͣtur cōcluſio ſine ꝓpoſitione vniuerſali. vt patet per ſyllogiſmum expoſitoriū. ſed ſuppoſito medio cōmuni nōvniuerſaliter nihil ſeqͥtur in hac figura. Sol̓o. Eeo qꝛ quādo mediū eſt hoc aliquid in hac figura. tūc ſequit̉ cōiunctio extremoꝝ. qꝛ ſuppō termini diſcreti nopoteſt variari. ſi aūt ſumat̉ mediū cōe nō vl̓iter pōt exſuppō variari. ita ꝙ nō ſtet ꝓ appellato in vna ꝓpōne ⁊in altera. ⁊ iō ſuppoſito tali medio nihil ſeqͥturNonum dubium eſt.Utrū in ſyllogiſmo expoſitorio poſſit mīor eſſe negatiua Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ nō ſeqͥtur. Sortes eſt aīmal. ⁊ſortes nō eſt aſinꝰ. gͦ aſinꝰ nō eſt aīal. Sol̓o. Tal̓ ꝓceſſus nō valet. qꝛ vnum cōmune nō remouet̉ ab altero cōmuni. ꝑ hoc ꝙ alteruꝫ eoꝝ ab aliquo ſingulari remouetur. cuius ſignū eſt ꝙ nō docet phūs ꝓbare ſecūdum modū tertie figure ꝑ expōnem ſicut docet de pͥmoquileſt modus affirmatiuus

Si aūt vnus quidē ſit vniuerſaliter admediū. alter vero ꝑticulariter. ſi vterqꝫ fuerit p̄dicatiuus neceſſe eſt fieri ſyllogiſmumet ſi alteruter ſit vl̓is terminoꝝ. Nā ſi romnis inſit. ꝑ vero alicuis. neceſſe eſt ꝑ alicuirineſſe. Nā qm̄ cōuertit̉ affirmatiua inerits alicui pͥaquare qm̄ r om̄i s īeſt.s āt alicuip. ⁊ r alicui p inerit quare ⁊ ꝑ alicui rHic phūs ponit modos tertie figure. vbi tm̄ vna p̄miſſaꝝ eſt vniuerſal̓ ⁊ alia ꝑticularis. ⁊ pͥmo qn̄ ambeſunt affirmatiue. ſcd̓o qn̄ altera eſt negatīa. ibi (Si āthuiꝰ qͥdem ſit p̄dicatiuus) tertio qn̄ ambe ſunt negatīe.ibi (Neqꝫ quādo ambo) Quo ad pͥmum dicit ꝙ ꝑticulares ſyllogiſmi in tertia figura ſic formātur tā ẜm cōiugatōnes vtiles qͣꝫ inutiles. Si vnus termīorum. ſcꝫmaior vl̓iter ſe habeat ad medium. ita ꝙ maior ſit vl̓isalius vero terminꝰ minor ſcꝫ ad idem mediū ſe habeatparticulariter. ita ꝙ mīor ſit ꝑticularis. ita ꝙ vt̓qꝫ terminus tā maior qͣꝫ mīor ad mediū ſit p̄dicatiuꝰ ſiue vtraqꝫ p̄miſſaꝝ ſit affirmatiua. nccē eſt in hac figura fieri ſyll̓m. qͣꝫuis alteruter ſiue maior ſiue minor ſit vl̓is.et aliꝰ ꝑticularis. ⁊ ꝑ iſtud tāgit modos ꝑticulares. diſamis ſcꝫ ⁊ datiſi. Si em̄ ponat̉ pͥmo ꝙ in mīori termino ſit vl̓is. ita ꝙ r mīor extremitas inſit omni s. qd̓ eſtmediū. ⁊ ſit mīor vl̓is affirmatiua. ⁊ pͦ qd̓ eſt maior extremitas inſit alicuis. ita ꝙ maior ſit ꝑticularis affirmatiua. tunc neceſſe eſt ꝑ neceſſitatem ꝯn̄e ſyllogiſtice.ꝙ aliquod ꝑͦ ſit r. ſiue ꝙ aliquod ꝑ inſit r. ⁊ ille eſt tertiꝰmodus iſtius figure. ex maiore ꝑticulari ⁊ minore vniuerſali ambabꝰ affirmatiuis. Et ꝑficit̉ iſte ſyllogiſmoſtēſiue ex cōuerſione maioris q̄ eſt ꝑticularis affirmatiua. ⁊ trāſpoſitione p̄miſſaꝝ hoc mō. Om̄es eſt r. qd̓dam ꝑ eſt s. ergo qd̓dam p eſt r. ⁊ eſt bonus ſyll̓s in darij. qͥ eſt tertiꝰ modus pͥme figure. Quia em̄ pͦ ineſt alicui r. ⁊ ꝑticularis affirmatiua cōuertit̉ ſimpl̓r. neceſſeeſt etiaꝫ econuerſo ꝙ r̄ inſit alicui p. ⁊ illa eſt concluſioin darijRurſum ſi r alicui s. ꝑ vero omnis inſit.neceſſe eſt ꝑ alicui rineſſe. nam idem demōſtrationis eſt. Eſt aūt demonſtrare ⁊ perimpoſſibile ⁊ expoſitione quemadmoduꝫin prioribusHic ph̓us ꝓbat eandē regulā ſi maior ſit vl̓is affirmatīa. ⁊ mīor ꝑticularis affirmatiua dicēs. ꝙ vtil̓ ꝯiugatio eſt. ſi maior ſit vl̓is. ⁊ minor ꝑticularis. ſicut ſi dicat̉ ꝙ r ineſt alicui s. in mīore ꝓpōne. pvero omni s. inmaiore ꝓpōne ineſt. tūc em̄ ſeqͥtur ex ſyllogiſtica nccītate. ꝙ neceſſe ſit ꝑ alicuir in concluſione ineſſe. ⁊ hic eſtquartus modus iſtius figure. Et eſt idē modus demoſtrationis in iſto modo ⁊ in priori. ſcꝫ ꝑ cōuerſionē minoris. ſi em̄ omnes eſt p. ⁊ quoddam s ſit r. tunc ſequitur ꝙ quoddam rerit p. Et nedum poteſt modus iſtedemonſtrari oſtenſiue. ſed etiam per deductionē ad impoſſibile. ſupra contradictoria cōcluſionis cū altera p̄miſſarum. cōcludendo oppoſitum alterius premiſſaꝝ.quod prius conceſſum fuerat. poteſt etiā demonſtrariper expoſitionem minoris ⁊ concluſionis ad ſenſuꝫ. qꝛquādocūqꝫ profertur particulare ſumptum ſub me-dio ⁊ ad ſenſum demonſtratum. cui ineſt maior extre-