Secundus
Circa textū expoſitū ſūt dubiPrimum eſt. Quō dꝫ exponi definitio tertie figureSolutio Sic. ſi hoc id eſt maior extreītas inē eidē. id ēmedio. om̄i id eſt affirmatīe. illud vero ſcꝫ mīor extremitas in eſt eidē medio vidclicet nulli. id ē negatīe vel ambo ſupple extrema inſunt eidē om̄i id eſt affirmatiue vl̓ambo nulli id eſt negatīe. tal̓ figura vocat̉ a ph̓is accipientibꝰ figurā metaphorice tertia. Ex quo patꝫ ꝙ phūsdefinit ibi figurā cū preſciſione mōꝝ. qꝛ cū ambe p̄miſſeſunt negatiue nō eſt aliquis modus ⁊ gͦ figura vocat̉forma generalis extendēs ſe ad cōbinatōes vtiles ⁊ inutiles vt ſupra dcm̄ fuitSecundum dubium eſtQuō in hac ſigura maior extremitas lōgiꝰ diſtat a medio. ⁊ mīor ꝓpinquiꝰ ponit̉ ad mediū Solo Diſtātiaet ꝓpinquitas talis nō attēdit̉ penes ſitū vt in p̄cedētifigura dcm̄ fuit. ſꝫ penes cōueniētiā ⁊ drn̄am cū medio.Ex quo em̄ mediū in hac figura eſt infra extrema exn̄sſemꝑ ſb̓cm̄. Mīor extreītas que ſemel ſb̓ijcit̉ ſcꝫ in cōcluſione. plꝰ ꝯueīt cū medio qd̓ ſemꝑ eſt ſb̓cm̄. qͣꝫ maiorextremitas que nūqͣꝫ ſb̓ijcitur ſed ſemꝑ p̄dicat̉ tam inminore qͣꝫ etiam in concluſione.Tertiū dubium eſt.Quare phūs lrām deſignātem mediū in pͥma figuradd̓o ab cpoſuit p̄ciſe in medio ⁊ deſigͣntem idē in ſcd̓afigura in pͥmo loco. dd̓o n̄ m x. ⁊ in tertia figura deſigͣntem idē in vltīo loco dd̓o prs Sol̓o Alberti. qꝛ ſcd̓ꝫ.ordinē p̄dicabiliū in linea pͣntali mediū ſtat ſb̓ maioreextreitate. ⁊ mīor extreītas ſtat ſb̓ medio. ⁊ ſic mediuꝫordīe p̄dicabiliū ⁊ ſitu eſt mediū Cū vero mediū in ſecūda figura tm̄ p̄dicet̉. ⁊ in ordīe p̄dicabiliū p̄dicatū ſit pͥ-us ſb̓iecto. erit in ſcd̓a figura mediū ordīe ⁊ pōne pͥmūEadē āt rōe cū in hac ſit mediū tm̄ ſb̓ijcibile. ⁊ nō p̄di-cabile erit ẜm pōnem ⁊ ordinē naturalē termīoꝝ vltiⁿ⁊ ſic iuxta dcā in p̄cedēti dubio maior extreītas longediſtat a ſitu ⁊ ꝓprietate medij. eo ꝙ nūqͣꝫ ſb̓ijcit̉. ⁊ mīoreſt ꝓpīquior ſitu. ⁊ ꝯueīentia ꝓprietatis medij. ⁊ ſic medium ponit̉ foras extreītatū. qꝛ accipit̉ vt ꝑs vtriuſqꝫQuartum dubiū eſtAn in t̓tia figura ꝯcludit̉ tm̄ ꝑticularit̉ ſicut d̓t ph̓s intextu Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ in qͣlibet figura plꝰ pn̄t due v.niuerſales ꝯiūcte qͣꝫ vl̓is ⁊ ꝑticularis. ſꝫ vl̓is ꝯiūcta ꝑticulari p̄t inferre ꝯcl̓onē ꝑticularē. gͦ vl̓is ꝯiūcta vl̓i dꝫ inferre ꝯcl̓onē vl̓em qꝛ nō videt̉ in qͦ alias plꝰ p̄t vl̓is ꝯiuncta vl̓i Scd̓o ſic. Particularis cū vl̓i ſufficiēter infertcōcluſionē. cū aūt ponit̉ vl̓is cū vl̓i plꝰ eſt in vl̓i qͣꝫ in ꝑticulari. illd̓ ergo plꝰ ad ꝯcluſionē ꝑticularē videt̉ eē nōcauſa. gͦ in hac figura nūqͣꝫ ꝯiungēda eſt vl̓is cū vl̓i. ⁊ ſicprimꝰ ⁊ ſcd̓s modꝰ iſtius figure nō eſſent ſyllogiſmi.Sol̓o Sic qd̓ ꝓbat Alh̓tus. qꝛ mediū iſtiꝰ figure ponit̉foras extremitatū. ⁊ poītur vt ſb̓ijcibile. ⁊ vt ꝑs extremitatū. ⁊ ideo per ip̄m non pōt differre extremitas ab1extremitate niſi ſcd̓m ꝑtem. ⁊ nō pōt extremitas cōuenire cū extremitate niſi ẜm ꝑtem. ideo in virtute medij inlquo ꝑticulariter vniuntur extrema non poteſt cōcludiniſi ꝑticulariter. Alia etiā ratio eſt. quia mediū in hacfigura ſe habet ad extrema ſicut inferius ⁊ ſicut pars.
ergo poteſt contingere ꝙ extrema ſe habeant ad inuicēIſicut ſubalterna. ⁊ tunc poſſet minor extremitas plꝰ qͣꝫmaior. ꝓpter quod maior extremitas non p̄dicaret̉ deipſa niſi ꝑticulariter. ⁊ tunc inſtantiā haberet tal̓ ſyllogiſmus. Exemplum eſt in his terminis. animal. corpꝰ.homo. ſic arguendo. Omnis homo eſt aīal. oīs homo ēcorpus. maīfeſtum em̄ eſt ꝙ nō ſequit̉ ꝙ om̄e corpꝰ eſtanimal. ſꝫ tm̄ ꝑticulariter quoddā corpꝰ eſt animalAd obiecta in oppoſitū. ⁊ pͥmo ad pͥmū eſt dd̓ꝫ. ꝙ diſpōmedij eſt cauſa quare in hac figura nō ꝯcludit̉ cōcluſiovl̓is. ſꝫ tm̄ ꝑticularis Ad maiorē vero rōis in oppoᵐcū d̓r ꝙ plus p̄t vl̓is cū vl̓i qͣꝫ vl̓is cū ꝑticulari eſt dd̓m.ꝙ hoc veꝝ eſt ẜm Albertū in diſcurſu ſyllogiſtico. ſꝫ nonad faciendū qͣꝫtitatē ꝯcluſioīs. qn̄ mediū ſtat ſb̓ extremitatibꝰ. nec plꝰ p̄t vl̓is cū vl̓i qͣꝫ vl̓is cū ꝑticulari ad faciēdum figura. ſꝫ ad faciendū modū in figura. plus poteſtvl̓is cū vl̓i qͣꝫ vl̓is cū ꝑticulari. quia euidentiꝰ inferūturet immediatius reducuntur vl̓es ſyllogiſmi in pͥmamfigurā qͣꝫ ꝑticulares qui habent alteram particularemAd ſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ hoc nō eſt verū. qꝛ facit ad euidētiam neceſſitatis. euidētior em̄ eſt neceſſitas ꝯcluſioīsſyllogiſtice ex duabus vl̓ibus qͣꝫ ex altera vl̓i ⁊ altera ꝑticulari. ſꝫ nō refert in hac figura an maior ſit vl̓is ſiueparticularis. ſemꝑ em̄ infert̉ cōcluſio ꝑticularis. quodnon eſt in alijs figuris in quibꝰ maiorē ſꝑ oꝫ eſſe vl̓emet hoc iuxta dicta eſt ex eo quia mediū non cōcludit extremum de extremo ſiue affirmatiue ſiue negatiue niſiẜm partem. ⁊ ad hoc ꝙ boc facere poſſet non refert. ſiuemaior ſit vl̓is ſiue ꝑticularis qꝛ mediū vel eſt pars ſiueſicut pars vtriuſqꝫ extremitatis.Quintum dubium eſtCū ſit figura ꝯcludēs ꝑticulariter ſicut iſta. ⁊ figure cōcludētes ꝑticulariter ⁊ vl̓iter ſicut pͥma ⁊ ſcd̓a. qͣre nonponit̉ qͣrta cōcludēs tm̄ vl̓iter Sol̓o Alberti. Habitudo medij ad extrema cauſa eſt concluſionis. ⁊ ideovbi habitudo medij ad extrema eſt vt habitudo partꝭibi mediū inter extrema nec ponit cōueniētiā nec drn̄amniſi ẜm ꝑtem. vbi vero habitudo medij ad extrema eſthabitudo totius ſicut in ſecunda figura. Uel habitndomedij ad extrema ſe habet vt pars ad vnum ⁊ totumad alterum. ibi poteſt notare ⁊ cauſare vniuerſalem cōuenientiam ⁊ vl̓em differentiam. ⁊ ex vna cauſa cōcludit vniuerſalem affirmatiuam ex alia vniuerſalem negatiuam. ⁊ ideo in prima figura concluditur vniuerſaliter ⁊ affirmatiue ⁊ negatiue. Et in ſecūda figura vniuerſaliter negatiue. ſed quia particulare ſequitur advniuerſale ſicut ꝯn̄s ad ans. ido neceſſe eſt ꝙ figura cōcludens vniuerſaliter concludat etiam particulariterEt quia vniuerſalis non ſequitur ad particularem. iōfigura que concludit particulariter tm̄ non poteſt concludere vniuerſaliter Ex quibus patet ꝙ tam in primaqͣꝫ in ſecunda qͣꝫ in tertia modi particulares deſcendūtet oriuntur a modis vniuerſalibus eiuſdem figure. ſicut tertius prime figure a primo eiuſdem figure poſita ſubalterna vniuerſalis pro minori. ⁊ per eundemmodum quartus deſcendit a ſecundo ⁊ ſic eſt in omnibus alijs.Sextū dub̓ ē Quare nō ē vna figura ꝯcludēſ tm̄ affirmatīe ſic̄ ē vna ꝯcludēs tm̄ negatīe