Druckschrift 
Rationale divinorum officiorum
Entstehung
Basel 17. VII. 1488
Seite
Iv
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

ge cōtinēt̉. alia ſunt moralia. alia myſticaMoralia ſūt q̄ mores informāt: ⁊ ſic ītelligēda ſūt ꝓut ip̄a ꝟba ſonant. vt diligesdeum. honora pr̄em. nō occides. ⁊ hmōi.Myſtica ſūt figuralia. q̄ aliud ſignificātp̄ter id qd̓ lr̄a ſonat. Hoꝝ aūt alia ſunt ſacramētalia. alia ſūt cerimonialia. Sacracramētalia ſūt de qͥbꝰ reddi ratio pōt. qͣread lr̄aꝫ ſic p̄cepta fuērūt. vt de circūciſiōe⁊ de obſeruātia ſabbati. ⁊ hmōi. Cerimonialia ſūt de qͥbus ratio reddi nō pōt. qͣread lr̄am p̄cepta fuerūt. vt nō arabis ī boue ⁊ aſino. nō feres veſtē lino lanaqꝫ cōtextam. nō ſeres agrū diu̓ſo ſemine ⁊ hmōi.Siqͥdem qͣꝫtum ad moralia lex nō recipitmutationē. ſꝫ qͣꝫtū ad ſacramētalia ⁊ cerimonialia mutata ē qͦ ad ſuꝑficiē lr̄e. myſticus tn̄ eoꝝ intellectꝰ mutatꝰ nō ē. Un̄ nond̓r lex mutata: qͣꝫuis tranſlato ī nos ſacerdotio ſit trāſlata. Sciendū qͦꝫ ē ꝙ in diuinis ſcpͥturis ē ſenſus hiſtoricꝰ. allegoricus. tropologicꝰ. anagogicꝰ. Un̄ ẜm boetiū. Oīs diuina autoritas aut eſt ex hiſtoriali. aut allegorico. aut ex vtroqꝫ cōpoſita ītellectu. Et ẜm Hiero. debemus diuinam ſcripturaꝫ in ethicā ſcrutari. Primoiuxͣ lr̄aꝫ. Scd̓o iuxͣ allegoriā .i. ſpūalē ītelligentiā. Tertio ẜm futuroꝝ beatitudinē Hiſtoria ē ſignificatio vocū ad res. videlicꝫ qn̄ res q̄libet quō ẜm lr̄aꝫ geſta fit.plano ẜmone refert̉. vt quō ppl̓s iſraelicꝰex egypto ſaluatꝰ: tabernaculū dn̄o feciſſe narrat̉ Et d̓r hiſtoria ab hiſtorin qd̓ eſtgeſticulari. inde hiſtrioneſ geſticulatoresvocāt̉ qͣſi hiſtoriones. Allegoria ē qn̄ aliud ſonat ī lr̄a ⁊ aliud in ſpiritu. vt qn̄ pervnū factū aliud ītelligit̉. qd̓ ſi illud ſit viſibile eſt ſimpliciter allegoria. ſi inuiſibile ⁊celeſte. tunc d̓r anagoge. Eſt enī allegoriaqn̄ ꝑ alienū ẜmonē alienꝰ ſtatꝰ deſignat̉.vt cū xp̄i pn̄tia vel eccl̓ie ſacramēta: ꝟbisvel myſticis rebꝰ deſignāt̉. Verbi gr̄a. vtibi. Egrediet̉ ꝟga d̓ radice ieſſe. qd̓ aꝑteſonat. naſcet̉ ꝟgo maria d̓ ſtirpe dauid qͥfuit filiꝰ ieſſe. Miſticis ꝟo rebꝰ. vt ppl̓usab egyptiaca ẜuitute ꝑ agni ſanguineꝫ liberatus: ſignificat eccl̓iam paſſione xp̄i ademoniaca ẜuitute ereptaꝫ. Et d̓r allegoria ab aleon grece qd̓ eſt alienū. ⁊ gore qd̓ē ſenſus. qͣſi alienus ſenſus. Tropologiaeſt ꝯuerſio ad mores ſeu moralis locutio

ad correctionē ⁊ morū inſtitutionē myſtice vel aperte reſpiciens. Myſtice vt ibi.Omni tꝑe veſtimenta tua ſint candida. ⁊oleū de capite tuo non deficiat .i. oꝑa tuaſint mūda. ⁊ charitas d̓ mēte tua nūqͣꝫ decidat. Et ibi. Oportet vt dauid īterficiatī nobis goliā .i. hūilitas ſuꝑbiā. Aꝑte vtibi. Frāge eſuriēti panē tuū. Et ibi. Nondiligamꝰ lingua neqꝫ ꝟbo ſꝫ oꝑ ē ⁊ ꝟitateDicit̉ aūt tropologia a tropos qd̓ ē ꝯuerſio. ⁊ logos qd̓ ē ẜmo. qͣſi ꝯuerſus ſermo.Anagoge d̓r ab ana qd̓ ē ſurſū. ⁊ goge qd̓eſt ductio. qͣſi ſurſū ductio. Unde ſenſusanagogicus d̓r qͥ a viſibilibꝰ ad inuiſibiliaducit. vt lux pͥma die facta: ſignificat reminuiſibilē .i. angelicā naturaꝫ a pͥncipio factam. Anagoge gͦ ē ſenſus locutionem adſuꝑiora ſiue celeſtia ducēs ſcꝫ ad trinitatēet ad ordines angeloꝝ. et de p̄mio futuro⁊ de futura vita q̄ ī celis ē: aꝑtis vl̓ myſticis ẜmonibꝰ diſputās. Aꝑtis vt ibi. Beati mūdo corde. qm̄ ip̄i deū videbūt Myſticis vt ibi. Beati qͥ lauāt ſtolas ſuas ⁊c̄vt illis ſit ptās in ligno vite ⁊ ꝑ portas intrent ī ciuitatē. qd̓ patēter ſonat. Beati qͥmūdāt cogitatiōes ſuas vt illis ſit ptās videndi deū qͥ ē via ꝟitas ⁊ vita. ⁊ ꝑ doctrinā .i. exemplo patrū ītrent ī regnū celorū.Sil̓iter hierl̓m intelligit̉ hiſtorice ciuitasilla terreſtris. quā ꝑegrini petūt. allegorice eccl̓ia militās. tropologice q̄libet aīa fidelis. anagogice celeſtꝭ hierl̓m ſiue patriaDe his etiā alia exempla videri poſſunt īlectionibꝰ q̄ dicūt̉ ī ſabbato ſctō ꝓut ibi īſexta ꝑte dicet̉. In hͦ autē oꝑe plerūqꝫcirca idē diu̓ſi ſenſus adhibētur. ⁊ d̓ vnoſenſu ad aliū trāſit̉. quēadmodū lector ſedulꝰ liqͥdo poterit ītueri. Sic̄ enī nemo ꝓhibet̉ diu̓ſis exceptiōibꝰ vel defenſiōibꝰvti. ſic etiā nec diu̓ſis ī laudē dei expoſitionibꝰ ſalua fide. Cōſiderari aūt oꝑtet ꝙ īdiuino cultu multiplicꝭ ritus varietas reperit̉. Unaqueqꝫ fere nāqꝫ eccl̓ia ꝓpriashꝫ obẜuātias ⁊ ī ſuo ſenſu abūdat. nec cēſet̉ rep̄hēſibile vel abſurdū: deū et ſāctoseius varijs cōcentibꝰ ſeu modulationibꝰatqꝫ diu̓ſis obẜuantijs venerari. cū ⁊ ip̄aeccl̓ia triūphans ẜm ꝓph̓aꝫ circūdata ſitvarietate. ⁊ ī ip̄oꝝ eccleſiaſticoꝝ ſacramētoꝝ adminiſtratione de iure ꝯſuetudinisvarietas toleret̉. Un̄ ẜm Augꝭ. eccl̓iaſti-