Sermo
cōcluſio/ Quarta concluſio dicit. ꝙ illa bn̄dictanatiuitas fuit ꝑ virginem abſcondita humiliterDic hiſtoriam ꝙ ſtatim qn̄ chriſtus fuit natꝰ corpus ſuum reſplenduit ſicut ſol qn̄ orit̉. ⁊ nox facta ē vt meridies. ⁊ ita claruit. Logitate quomōmulti qui nō dormiebant admirantes de tantaclaritate voluerunt videre fontem luminis ⁊ cōcurrētibꝰ ad taꝫ magnū ſpectaculū luminis Uirgo ſentiens tumultū gentis filiū poſuit in p̄ſepioIudei aūt venerūt ⁊ viderunt vn̄ lumen ꝓcedebat. Dixerūt aliqui ꝓpheta dicit. ꝙ qn̄ meſſiasnaſcet̉ nox ſicut dies illuminabit̉. dixerūt alij ſieſſet forte iſte. Dixerūt quidā taceatis nō curetꝭ.ſi herodes ſciret interficeret nos. Ita ꝙ timoreherodis nō fuerūt auſi reciꝑe regem meſſiā. Deiſto lumine ꝓpheta. Populus qui ambulat ī tenebris vidit lucem magnā. habitantibꝰ in regione vmbre mortis lux orta eſt eis. ſcꝫ peccati īgratitudinis lux orta eſt eis. Multiplicaſti gentemſcꝫ ad videndū lumen. nō magnificaſti leticiam.quia nullū enceniū ſibi miſerunt nec ꝟgini .ſ. matalaff. intranaſſet. de quo lumine loquit̉. oſtēdit̉cum dicit̉ ⁊ ſequit̉ ꝑuulus natus eſt nobis ⁊ filius datus eſt nobis. nō pater nec ſpūſſanctꝰ Eſa.ix. ¶ Eſt hic queſtio quare beata ꝟgo poſuit filium ſuum in p̄ſepio inter beſtias. Quid ſi boscornibus ⁊ aſinus dentibꝰ impetiſſent. Beatus.lucas vult excuſaro virginē di. Declinauit eū inp̄ſepio. qꝛ nō erat ei locus in diuerſorio .i. in iſtaporticū. Sed hic poſſet hō beato Lu. reſpōdereEt nunqͥd virgo que ſine dolore ⁊ miſeria peꝑitpoterat ip̄m ponere ſiue tenere in gremio vel inbrachijs. quare poſuit eū int̓ aīalia. Reſpōdet̉.ꝙ triplex fuit ratio.¶ Prima ad cōplendū ꝟitatē ſcripturalem.¶ Scd̓a ad ſubleuandū ncc̄itatē corꝑalem.¶ Tertia ad docendū nos bonitatē moralem.Ꝙtū ad pͥmū fuit ꝓphetatum ꝙ inter animaliadebebat poni ⁊ ꝑ ea adorari humiliter. Cogitate quale gaudiū habuit beata virgo. qn̄ vidit filium ſuū adorari a boue ⁊ aſino. Et qualem triſticiam qn̄ videbat ip̄m a iudeis refutari. Et fuit impleta ꝓphetia Eſa. di. Audite celi ⁊ auribꝰꝑcipe terra. qm̄ dn̄s locutus eſt. filios enutriui ⁊exaltaui. ip̄i autē ſpreuerunt me. Cognouit bospoſſeſſorē ſuū ⁊ aſinus p̄ſepe dn̄i ſui. iſrl̓ aūt menō cognouit. Eſa. j. ¶ Ꝙtū ad ſcd̓am rōnē iamvidetis qūo viget frigus in iſto tꝑe. Cogitate ſiꝟgo maria habebat frigus. quia nō legit̉ ꝙ portaret veſtes foderatas. ꝓpter hoc poſuit filiumſuū in p̄ſepio vt animalia calefacerent eum cumanhelitū ꝓut fuit reuelatum Abacuc ꝓphete. qͥde hͦ dixit. Dn̄e audiui auditū tuū ⁊ timui. Dn̄eopus tuū cōſideraui in medio duum animaliumcogͦſceris. Abacuc. iij. ẜm. lxx. ¶ Quātū ad terciam rōnem hoc fecit virgo vt nos inſtrueret inbonitate morali. Bos eſt animal magnū habēs
duo cornua que ſignificant dn̄os temꝑales ⁊ rectores cōitatū. Azinꝰ qui portatonus ſignificatvaſallos ⁊ ſubditos. Et virgo poſuit filiū ſuū inmedio oſtēdēs ꝙ om̄es poſſunt bn̄ ſaluari. Domini ſeruādo iuſticiā. ꝙ nec odio nec amore nectimore nec munere faciat contra iuſticiam. vaſalli etiam ſeruādo fidelitatē obedientiā ⁊ reuerentiaꝫ dn̄is. Secūdo bos eſt animal mūdum qͥ antiquitus ſacrificabat̉ deo. ideo ſignat ſacerdoteſqui offerunt ſacrificiū deo. Aſinꝰ rudis ſignificat̉laicos. ꝟgo poſuit filium ſuū in medio innuensꝙ om̄es poſſunt ſaluari. Tertio bos qui nō portat onus ſigͣt diuites qui manibꝰ nō laborāt. Aſinus ſignificat laboratores ſi ſūt patiētes. Quarto bos qui nō habet cornua ſignificat ꝑſonas deuotas ⁊ ſanctas. duo cornua ſunt vera prirdētiacredentia ad fidem. ⁊ ꝓmpta obedientia ad mādata. aſinꝰ accidioſus ſignificat peccatores ſi ſinfpenitētes poſſunt ſaluari. Quinto bos qͥ rumīat⁊ diuidit vngulā ſunt lr̄atos mgr̄os ⁊ doctoresqui rumināt ſtudēdo ⁊ diuidunt vngulam .i. habent ſcientiam veteris ⁊ noui teſtamēti. Aſinusſignificat ignorantes. chriſtus ponit̉ in medio ⁊cͣ⁊ verificat̉ illud dauidicū. hoīes ⁊ iumēta ſaluabis dn̄e. quēadmodū multiplicaſti miſcd̓tam tuam deus. psͣ. xxxv. Nota homines tam potē tesqͣꝫ impotētes tā ſapiētes qͣꝫ diuites. ⁊ iumēta. ſcꝫpeccatores rudes ⁊ ignorātes ſaluabis domine.Quinta concluſio dicit ꝙ hec bn̄dicta natiuitasfuit ꝑ ſanctos angelos patenter publicata quando apparuit paſtoribꝰ dicēs optima noua. natuseſt vobis hodie ſaluator que eſt chriſtꝰ dn̄s in ciuitate dauid. modū narrat be. lucas. Dicatur hiſtoria breuiter de angelis in natiuitate xp̄i quēdeus pater miſit de celo (vbi fiebat magnū feſtūde natiuitate chriſti) ad terram. vt etiaꝫ fieret ibifeſtū. Hec benedicta natiuitas fuit reuelata paſtoribus vigilantibus. nō imꝑatori Octauianodormiēti. nec in hieruſalē mgr̄is ⁊ doctoribus.nec ſacerdotibꝰ. ſed paſtoribus carmina cantantibus. Quare hoc? dicit Bern̄. ꝙ paſtores habebant qͥnqꝫ ꝯditiones in quibus oſtēdit̉ quibꝰ ꝑſonis deus reuelat ſua ſecreta ⁊ dat ſuā gloriamPrimo paſtores vigilant ſuꝑ gregem ⁊c̄. In qͦoſtēdit̉ ꝙ paſtores tam temꝑales qͣꝫ eccleſiaſticidebēt vigilare ſuꝑ gregem eis cōmiſſum. ne a lupis peccatorū maxime notorioꝝ deuorent̉. quiaex peccatis ſecretis nō punit̉ cōitas. talibus paſtoribus reuelat deus ſuā gloriā ⁊ gratiā. Scd̓oſonabant cōcorditer illas fiſtulas. in quo oſtēditur ꝙ ꝑſonis deuotis ⁊ pacificis qui ſonant peror̄ones ⁊ ſupplicationes deus reuelat ſuā gratiā⁊ gloriam. Tertio quia erāt in deſerto in aſperitate pnīe ⁊cͣ. vbi male comedebāt ⁊ bibebant etdormiebāt ⁊cͣ. In qͦ on̄dit̉ ꝙ ꝑſonis q̄ viuunt inaſꝑitate pnīe ⁊c̄. Quarto qꝛ erāt homines pauperes ⁊cͣ. Iō xp̄us. ve vob̓ diuitibꝰ. qͥ h̓ habetis
F 4