Druckschrift 
1 (1488) Sermones de tempore. Pars hiemalis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica ſecūda Aduentus

Eſpicite leuatecapita vr̄a. Luc̄. xxj. In preſenti ſermone habeo declarare rōnes propterquas chriſtꝰ ꝑmittet ſuſtinebit ille iniquꝰ filius ꝑditionis antichriſtꝰ faciat totmala in chriſtianitate. ſicut heri dixi vobis. qͥbꝰdeclaratis nullus mirabit̉. īmo mirabunt̉ om̄esquare tm̄ tardat venire. Spero in deo erit bona materia ad peccatorū correctiones. Sed prima ſalutet̉ ꝟgo maria. ⁊cͣ. Reſpicite leuate capita veſtra. Pro breui huiꝰ verbi declaratiōe etmaterie p̄dicande introductiōe. Sciendū omniū ſcientiarū humano intellectu inuentarū pͥncipium fuit admiratio. Quādo antiqui philoſophi videbant mirabiles effectus rerum mirabātur. eleuabant intellectū ad inquirendū ſciēdum cauſas talium effectuum. Ideo dicit ph̓usvnūqd̓qꝫ ſcire arbitramur cauſas eiꝰ cognoſcimus. Et alibi dicit Scire eſt rem cauſam cognoſcere. ꝓpter hoc antiqui philoſophi videntes effectus mirabiles admirantes moti ſunt vtſcirent cauſas quibus ſcitis intellectus eorumeſcebat. Ideo dicit ph̓us pͥmo metha. ꝓpter admirari inceperūt philoſophi philoſophari. id ē.inquirere de cauſis rationibus effectuum. verbi gratia. Uidentes philoſophi in vere terraꝓducit herbas virides arbores flores folia etfructus in autumno om̄ia dimittit quaſi nudādo ſe. philoſophi admirabant̉ quare hoc vnd̓talis effectus ordinatio. inceperūt querereinueſtigare de cauſa. inuenerūt euenit ꝓpt̓motum ſolis qui in vere aſcendit trahit ſecumſurſum humores. Ideo terra arbores fructusꝓducunt. ⁊cͣ. In autumno vero cum ſol deſcendit ideo deponunt om̄ia folia ⁊cͣ. Item qn̄ videbant in mari illas magnas vndas aliqn̄ eſt itaplanū. vna gallina poſſet ibi bibere vna ſcutella natare. videntes fluxum refluxum maris magis admirantes queſierunt inuenerunt hoc ſit propter lunam que in plenilunio. ſemper habet ſingularē influentiam ſuꝑ aquas ſuper humida. Ita qn̄ videbant in aere nubes fuſgura impreſſiones tonitrua admirabanturqueſierūt cauſam inuenerūt hoc ꝓueniebatex certis cōſtellationibus motibus planetarū.Item quādo videbant eclypſim lune mirabant̉ inuenerunt cauſam qm̄ luna ſemꝑ eclypſaturin plenilunio. quādo ſol eſt ſibi ex oppoſito tūcinterponit̉ terra inter ipſam ſolem tunc ipſaeclypſat̉. Idem de eclypſi ſolis de quo videt̉ſol morit̉. qui admirātes inuenerūt ſit ex interpoſitione lune inter ſolem nos in coniunctiōe.Dicit magiſter hiſtoriarū. in die veneris ſancta fuit eclypſis generalis ſolis qui volunt īduide nigro ſicut milites ī morte regis. qd̓ vidēs dionyſius magnus ph̓us. admirans quia tūc erat

plenilunium iuxta paſca iudeorū dixit. Aut denature patitur. aut tota machina mundi diſſoluetur. Patet ergo om̄is ſcientia humanitꝰ inuenta habuit ſuum initium in admirari. Ad propoſitum heri fuiſtis admirati de effectibus ſiueoperibus antichriſti huic mundo in breui venturis. Et admirantes queritis cauſam quare chriſtus ꝑmittet chriſtianitatem ſic deſtrui corrūpi ſubuerti. Reſpondit thema. Reſpicite. ſcꝫcauſam iuſtam deſtructionis ſubuerſionis antichriſti. leuate capita veſtra. gloſa. id eſt. mentes veſtras. Quia nihil ſine cauſa fit in t̓ra Iobv. Reſpicite ergo diligēter videte cauſas rationes quare deꝰ ꝑmittat p̄dictos effectꝰ ſeu mala antichriſti cōtra chriſtianitatem. totum oſtendam vobis in vna parabola ſeu ſimilitudine qͣmvobis dicam. quia ſubtilia melius intelligūturab hominibus retinent̉ parabolas ſil̓itudines. iſta eſt parabola. Sciendum quidamrex nobiliſſimus potentiſſimus edificauit ciuitatem quādam magnam egregiam cum multꝭſumptibus laboribus ꝑiculis exponēdo omnes theſauros in eius edificatione. Deinde dotauit eaꝫ ml̓tis priuilegijs gratijs magnis. qͣmfecit metropolim ſedem regni ſui. In qua ip̄erex vxor ſua cum filijs morabat̉ in caſtro. Ciues autem dicte ciuitatis ꝓditores ingrati dicto regi inter alia plurima grauamīa enormiaque fecerunt contra regem. fuerunt ſeptem magne ꝓditiones. Prima rumpendo iuramentumfidelitatis quod fecerūt regi. habebant ſua conſilia. tractatus ꝑlamenta ſecreta cum inimiciscapitalibꝰ ipſius regis. ſciente rege cui ſūmediſplicuit. Scd̓a ꝓditio qꝛ rex rep̄hēdebat eos.Ciues de ingͣti indignati maximis īiurijs vituꝑijs armati enſibꝰ euaginatꝭ expulerūt re de ciuitate ſua Tertia qꝛ poſtqͣꝫ rex fuit expulſus miſit dici ciuibꝰ ad minꝰ darēt ſibi ſuoſ redditꝰ. negauer̄t ſibi noluerūt ſibi dare. ſꝫ ſuisinimicꝭ Quarta qꝛ expulſo rege denud auer̄t reginā vxorē dicti regꝭ ꝟberibꝰ ꝯtumelijs eiecerūt ip̄am ciuitate qd̓ maxīe diſplicuit regi.Quīta filias regꝭ remāſerāt in palatio. ciuesdeder̄t eas ad luppanaria luxurias corrūper̄teas. Sexta. qꝛ vnicū filiū regꝭ remſerat ī palatio etiā ſcider̄t diuiſerūt mediū ī duas ꝑtesī ꝑuas minutias decollauer̄t tn̄ eēt turat̉ꝰSeptīa qꝛ oīa ſigͣ ſeu arma ſui regꝭ amouer̄t depalatio poſuer̄t ibi ſigͣ arma inimici regꝭ Nūqͥdvidēt̉ vob̓ ꝑue iſte ꝓditōes. Nihilominꝰ rex benignꝰ pꝰ tot ꝓditōes miſit eis nūcios q̄rēs eisr̄cociliari. hr̄e eis pacē ꝓmittēdo plenā r̄miſſionē oīm offēſaꝝ. Sꝫ ciues noluer̄t īmo ꝯtinuemultiplicabāt offenſas. propter quod poſt multos annos rex miſit vnum capitaneū cum infinita gente armorum tradidit ciuitatem in manuſuas. qui totam ciuitatem deſtruxit. Nunqūid